T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/602 ESAS
KARAR NO: 2022/702 KARAR
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2019
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
GEREKÇELİ K.TARİHİ : 05/07/2022
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... marka vincin satımı konusunda davalı ile anlaştıklarını, anlaşma gereği ön ödeme olarak 30.000 TL’nin 21.03.2019 tarihinde davalının hesabına gönderildiğini, ancak davalının malı teslimden kaçındığını ve malı satmaktan vazgeçtiğini bildirdiğini, bu nedenle 30.000 TL’nin iadesi için İzmir 8. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının ödeme emrine itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Tarafların davalıya ait ... ... Lastikli Ekskavatörün 135.000 TL bedelle davacıya satışı konusunda anlaştıklarını, iş makinesinin 10.10.2018 tarihinde davacıya teslim edildiğini, ancak davacının yaklaşık 5 ay boyunca herhangi bir ödeme yapmadığını, ödeme yapılmadığı için satıştan vazgeçmek istediklerini bildirince davacının 21.03.2019 tarihinde 30.000 TL ödeme yaptığını, tarafların satış bedelinin geri kalan kısmının 01.05.2019 tarihinde ödenmesi konusunda anlaştıklarını, tüm taleplere rağmen davacı tarafından başka bir ödeme yapılmadığını, davacı tarafın 7 ay boyunca iş makinesini çalıştırdığını, davacının ödediği 30.000 TL’nin 7 aylık süre için makine çalışması bedeli olarak kabul edilmesi ve bu konuda fatura düzenlenmesi hususunda tarafların anlaştığını, bu anlaşma üzerine 10.05.2019 tarihli ve ... nolu fatura düzenlenerek faturanın davacının oğluna elden teslim edildiğini, satışa konu iş makinesinin ise 10.05.2019 tarihinde davacıdan geri alındığını belirterek, davacı tarafından ön ödeme olarak yapılan 30.000 TL’nin iş makinesinin davacıda kaldığı 7 aylık süreye ilişkin kullanım bedeli olarak kabul edilmesine ve davanın reddi ile davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İcra Dosyası: İzmir 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyasında davacının davalı aleyhine 30.000,00- TL asıl alacak, 1.278,12TL işlemiş faiz olmak üzere tolplam 31.278,12TL üzerinden takip başlattığı, davalının 18.19.2019 tarihli dilekçesi ile borcun tamamına, işlemiş faize, faiz oranına ve ferilere itiraz ettiği takibin durduğu görülmüştür.
Davalı Tanığı ... Beyanında; "...Davalı ... benim patronum olur. Ben gelen makineların bakım ve temizliği ile ilgilenen teknik personelim. Bildiğim kadarıyla davacı taraf 2018 yılının son aylarında patronumla görüşmeye geldi. Davacı taraf ayrıldıktan sonra patronum ... ekskavatör makinasını sattığını ve temizliğini yapmamı söyledi. Temizliğini ve bakımını yaptım. Ben bu aşamada para alıp almadığını bilmiyorum. Ben bakımını yaptıktan bir gün sonra tıra yükledik ve davacıya teslimi yapıldı. Teslim yapılırken ben yoktum. Tahminime göre patronun oğlu ... teslimini yaptı. Ben sürekli galeriye gidip geldiğim için makinanın gittiğini biliyorum. Yaklaşık 7-8 ay sonra galeride makinayı gördüm geri gelmişti, ödeme yapılmadığı için geri alındığını söyledi...."
Davacı Tanığı ... Beyanında; "... Ben davalının iş makinalarının nakliyesini yaparım. Davaya konu olan ve bana sormuş olduğunuz ... marka lastikli ekskavatör makinasının teslimini yaptık. 2018 yılının ekim ayında davacıya makinayı teslim etti. Daha sonra yaklaşık 7-8 ay sonra davalı ...'a geri getirdim. Bana davacının satış bedeli olarak bir kısım ödeme yaptığı söylendi ve gerisini tamamlayamadıkları için makinanın geri alındığı söylendi. Makinayı alan kişi biraz daha süre verilmediğini, bu yüzden tamamlayamadıklarını söyledi. Ben makinayı geri almak üzere davacının dükkanına gittiğimde makina davacı tarafından çalıştırıyordu, işin bitmesini bekledim.
Ben davalı ...'ın talebi üzerine makinayı gidip geri aldım, dedi.
Makinanın teslimi yapılırken bildiğim kadarıyla davacının oğlu bana yeri göstermek için öncülük etti, dedi..."
Davalı Tanığı ... Beyanında; "...davalı ... benim uzaktan akrabam olur. Biz de davalı gibi iş makinası hurda işi yapıyoruz. Davacı ... ...ve eşi ... Bey bana sormuş olduğunuz ... marka iş makinası (ekskavator) satın almak için davalının yanına geldi. 135.000,00-TL ye anlaştılar. Taksitli ödeme konusunda anlaştılar. 30.000,00-TL peşin, geri kalanını aylık taksitlerle vereceklerdi. 30.000,00-TL nin davalının hesabına 5 ay sonra gönderildiğini duydum. 2018 ekim ayı gibi makina yüklendi. Aynı gün içinde teslim olduğunu duydum ancak görgüm yoktur. Bildiğim kadarıyla 30.000,00-TL den sonra geri kalan taksitler ödenmedi. Mayıs 2019 da makina geri alındı. Teslimden 5 ay sonra ödenen 30.000,00-TL lik ödenen bedel davalı tarafından ödenmedi, çalıştırıldığı süreye mahsup edildi. Bahsettiğim iş makinaları piyasada genelde peşin olarak satılır. Ancak taraflar aynı köylü olduğu için belli bir peşinat dışındaki bedelin taksitle ödenmesi kararlaştırılmıştı. Yine bu makinalar eğer peşin parayla satılmadıysa kalan bedel de ödenmediyse ödenmiş olan bedel piyasada kira bedeli olarak mahsup edilebilir dedi.
ben her iki tarafın da akrabası olduğum için ticari yönden devamlı gider geliriz. Bu nedenle olayların tamamını bir şekilde öğrenmiş oldum. Taraflar arasında başka bir ticari ilişki olup olmadığını ve çek senet verilip verilmediğini bilmiyorum. Vakıf olduğum olay sadece bu iş makinası satımına ilişkindir dedi.
dava konusu iş makinası davacının uhdesinde kaldığı müddetçe davacının çalıştırdığını gördüm. Çalıştırdığına göre de gelir elde ettiğini düşünüyorum dedi...."
Bilirkişi Raporu : Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/04/2022 tarihli raporda özetle ; Davacı ile davalı taraflar arasında sözlü olarak, konusu ... marka iş makinesi olan bir satış sözleşmesi akdedildiği, ancak KTK m. 20 uyarınca motorlu araç satışlarının noterde resmi şekilde yapılması gerektiğinden, dava konusu sözleşmenin geçersiz olduğu, davalının, satış bedeli olarak davacıdan aldığı 30.000 TL’yi sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince davacıya iade etmesi gerektiği, iş makinesinin davacıya teslim edildiği ve davacının yedi ay boyunca makineyi kullandığı iddiasının HMK m. 200 gereğince senetle ispatlanması gerektiği, söz konusu iddia ispatlanamadığından, davalının davacıdan kullanma karşılığı talep edemeyeceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Dava; Alım satım ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, ... marka iş makinesinin davalı tarafından davacıya teslim edilip edilmediği ve satış bedeli olarak ödenen 30.000 TL’nin davacıya iadesi nedeniyle davalı aleyhine takip başlatmış olduğu görülmüştür.
Davacı, ... marka vincin satımı konusunda davalı ile anlaştıklarını, anlaşma gereği ön ödeme olarak 30.000 TL’nin 21.03.2019 tarihinde davalının hesabına gönderildiğini, ancak davalının malı teslimden kaçındığını ve malı satmaktan vazgeçtiğini bildirdiğini, bu nedenle 30.000 TL’nin iadesi için icra takibi başlatıldı anlaşılmıştır.
Davalı, tarafların davalıya ait ... ... Lastikli Ekskavatörün 135.000 TL bedelle davacıya satışı konusunda anlaştıklarını, iş makinesinin 10.10.2018 tarihinde davacıya teslim edildiğini, ancak davacının yaklaşık 5 ay boyunca herhangi bir ödeme yapmadığını, ödeme yapılmadığı için satıştan vazgeçmek istediklerini bildirince davacının 21.03.2019 tarihinde 30.000 TL ödeme yaptığını, davacı tarafından başka bir ödeme yapılmadığını, 7 aylık süreye ilişkin kullanım bedeli olarak kabul edilmesini ve davanın reddini savunmuştur.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı ... ile davalı ... arasında, davacı alıcı, davacı satıcı konumda olmak üzere, ... marka iş makinesinin satımına ilişkin sözlü bir sözleşme yapıldığı ve satış bedelinin bir kısmının (30.000 TL) 21.03.2019 tarihinde davacı-alıcı tarafından davalı-satıcıya ödendiği hususlarının taraflar arasında uyuşmazlık konusu yoktur.
Taraflar arasında sözlü olarak akdedilmiş ve konusu ... marka iş makinesi olan bir satış sözleşmesi bulunduğu, her ne kadar Türk Borçlar Kanunu’nda konusu taşınır eşya olan satış sözleşmeleri herhangi bir geçerlilik şekline tabi tutulmamış olsa da , Karayolları Trafik Kanunu’nun 20. maddesi gereğince, tescil edilmiş araçların her türlü satış ve devirleri, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılmakta ve noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devir geçersiz olmaktadır. Şeklinde düzenlendiği, Somut olayda da satış sözleşmesinin konusunu bir motorlu araç (iş makinesi) oluşturduğundan, taraflar arasındaki iş makinesi satışının kesin hükümsüz olduğu,
Tarafların geçersiz satış sözleşmesinin ifası amacıyla verdiklerinin sebepsiz zenginleşme (TBK m. 77 vd.) hükümleri uyarınca iadesi gerekeceği, davacı-alıcının kararlaştırılan satış bedelinin 30.000 TL’lik kısmını 21.03.2019 tarihinde davalı-satıcıya ödediği, davalı-satıcı tarafından da ikrar edilmekte olup çekişme konusu olmadığı, Bu nedenle, davacı-alıcının geçersiz satış sözleşmesi nedeniyle ödediği 30.000 TL bedelin iadesini davalıdan talep edebileceği,
Satıcının da geçersiz satış sözleşmesinin konusunu oluşturan malı alıcıya teslim etmiş olması hâlinde, satılanın iadesini ve alıcının satılandan elde ettiği yararlar ile kişisel kullanma karşılığını talep edebileceği, davalı-satıcı, geçersiz satış sözleşmesinin konusu olan iş makinesini davacı-alıcıya teslim ettiğini ve teslimden satılanın iadesine kadar geçen yaklaşık yedi aylık süre boyunca davacı-alıcının bu makineden yararlandığını iddia ederek, davacı-alıcıdan yedi aylık kullanma karşılığı olarak 30.000 TL alacağının bulunduğunu ve bu alacağı, davacı-alıcıya olan iade borcuyla takas ettiğini ileri sürdüğü, davalı-satıcının davacı-alıcıdan sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca malın kullanma karşılığını talep edebilmesi için, dava konusu iş makinesinin davacıya teslim edildiği ve yedi ay boyunca davacı tarafından kullanıldığı vakıasının ispatı gerektiği anlaşılmıştır.
Teslim bir hukuki işlem olduğundan, HMK m. 203 hükmünde sayılan istisnai durumlar haricinde, dava konusu iş makinesinin teslim edildiği vakıası ancak senetle ispatlanabilir (HMK m. 200) . Davalı-satıcının iş makinesinin teslim edildiği iddiasını tanıkla ispatlaması mümkün olmadığından, somut olayda teslim vakıasının ispatsız kaldığı ve ispatsızlığın sonuçlarına bu vakıaya ilişkin ispat yükünü üzerinde taşıyan davalının katlanması gerektiği, dolayısıyla teslim ettiğini iddia ettiği dava konusu iş makinesinin kullanma karşılığını davacıdan talep edemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
Davalı yanın davacı yana icra takip tarihi itibariyle 30.000,00-TL borçlu olduğunun tespit edildiği, takip talebinde 30.000,00-TL asıl alacak talep ettiği ve talebin yerinde olduğu, takip tarihinden sonra dava tarihine kadar davalının herhangi bir ödeme yapmadığı anlaşıldığın, davalının İzmir 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 30.000,00-TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin takip talebinde belirtilen şartlar altında devamına,
Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜYLE,
1-Davalının İzmir 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 30.000,00-TL asıl alacak üzerinden İPTALİ ile takibin takip talebinde belirtilen şartlar altında DEVAMINA,
2-Hükmolunan alacak miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.049,30-TL harçtan peşin alınan 355,89-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.693,41-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Davacının yapmış olduğu 44,40-TL dava açma ilk gideri, 600,00-TL bilirkişi ücreti, 134,50-TL tebligat ve posta gideri, 29,00-TL talimat mahkemesince yapılan tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 807,90-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 355,89-TL harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/07/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır