T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/204
KARAR NO: 2021/795
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/03/2020
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İTİRAZ ;
İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu hakkında 350.000,00 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatılmıştır.
Takipte 08/04/2019 tarihli .... yevmiye numaralı ipotek belgesi, resmi senet ve İzmir ... Noterliği’nin 11/02/2020 tarihli ....yevmiye numaralı hesap kat ihtarı dayanak olarak gösterilmiştir.
Davalı borçlu vekili yasal süre içerisinde verdiği 27/02/2020 tarihli dilekçesi ile; şirket adresinin “.... Mahallesi, .... Sokak, No..../İSTANBUL” olduğunu, takibe konu edilen taşınmazın da tapuda ...ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ...ada, ... parsel, 4 numarada kayıtlı bağımsız bölüm olduğunu, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerde yetkili icra müdürlüklerinin taşınmazın bulunduğu yer icra müdürlükleri olduğunu, İİK’nın 148, 50, HMK’nın 6 ve 12. maddeleri gereğince İstanbul Çağlayan İcra Müdürlükleri’nin yetkili olduğunu, alacaklı tarafça gönderilen ihtarname tebliğ alındıktan sonra ihtarnameye cevaben ... ... Noterliği’nin 14/02/2020 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, bu ihtarname içeriğinde de açıklandığı üzere hesap katına konu edilen alacağın yargılamayı gerektirdiğini, alacaklının tek taraflı olarak hesap katı yapmasına hukuken olanak olmadığını, taraflar arasında cari hesap mutabakatı yapılmadığı için alacağın muaccel hale gelmediğini, takibe konu alacağa uygulanan faiz oranının da fahiş olduğunu ileri sürerek, yetkiye, takibe, borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmiştir.
İDDİA ;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ile davalı arasında 01/09/2017 tarihli satın alma sözleşmesinin imzalandığını, davalının, bu sözleşme gereğince “sözleşme süresi boyunca sözleşme konusu işletmeyi açık tutarak bizzat çalıştırmayı, 13. maddede belirtilen asgari ürünü müvekkilinden satın almayı, T.C. Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu’nun ve diğer resmi ve idari kurumların mevzuatına uygun davranmayı, bu kurumlardan izin almayı, aldığı izinleri yenilemeyi, bira satışında azami gayret göstermeyi, sözleşme hükümlerinden herhangi birisini ihlal ettiği takdirde müvekkilinden aldığı tüm katkı, kredi ve yatırımların bedelini iade etmeyi ve ayrıca 200.000,00 USD cezai şartı müvekkiline nakden ve defaten ödemeyi” kabul ve taahhüt ettiğini, buna karşılık müvekkilinin, davalıya KDV dahil 708.000,00 TL katkıda bulunduğunu, davalının, müvekkili ile dava dışı ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. arasında imzalanan 01/06/2018 tarihli satın alma sözleşmesindeki tüm yükümlülükleri 14/09/2018 tarihli protokol ile devraldığını, sözleşmenin ihlali halinde bu şirkete müvekkili tarafından verilen 590.000,00 TL’lik katkıyı müvekkiline ödemeyi, ayrıca ... İşletmeleri Ltd. Şti.’ye müvekkili tarafından verilen 350.000,00 TL geri ödemeli nakit katkının 5.000,00 TL’si ... İşletmeleri Ltd. Şti. tarafından ödendiğinden kalan 345.000,00 TL’sini protokolde belirtilen vade ve tutarlarda verdiği senetlerle ödemeyi, bu senetlerin herhangi birisinin gününde ödenmemesi halinde tüm alacağın muaccel olacağını, bu durumda müvekkilinin sözleşmedeki cezai şart dahil tüm katkı bedellerini isteyebileceğini, ayrıca davalının, müvekkili lehine tesis edilen İstanbul İli, ... iİçesi, ... Mahallesi,....ada, 7 parselde bulunan taşınmaz üzerindeki ipoteğin nakde çevrilmesi için takibe geçileceğini beyan, kabul ve taahhüt ettiğini, davalının geri ödemeli katkıya karşılık müvekkiline verdiği senetleri ödemediği gibi işletmeyi kapattığını, TAPDK ruhsatını yitirdiğini, süre uzatımı yapmadığını, ruhsatın geçersiz hale geldiğini, bu nedenle bira satın alması ve satmasının olanaksızlaştığını, asgari taahhüt ettiği birayı satın almadığını ve taraflar arasındaki sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle 708.000,00 TL’si 01/09/2017 tarihli sözleşmeden kaynaklanan katkı borcu, 590.000,00 TL’si 01/06/2018 tarihli sözleşmeden kaynaklanan katkı borcu ve 345.000,00 TL’si geri dönüşümlü katkıdan kaynaklanan borcu olmak üzere cezai şart ve diğer hak ve alacaklar hariç toplam 1.643.000,00 TL borcunun oluştuğunu, alacağın tamamen muaccel olduğunu, tahsil edilememesi nedeniyle davalıya ve üzerine müvekkili lehine ipotek konulan taşınmaz sahibine İzmir .... Noterliği’nden 11/02/2020 tarihli........yevmiye numaralı kat ihtarnamesinin gönderildiğini, borcun ödenmemesi üzerine davaya konu icra takibinin başlatıldığını, takibe itirazın haksız olduğunu, müvekkili şirketin merkezinin İzmir’de olduğunu, TBK’nın 89/1 maddesi gereğince İzmir İcra Müdürlükleri’nin ve mahkemelerinin yetkili olduğunu, diğer yandan taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin .... maddesi ile de İzmir mahkeme ve icra müdürlüklerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, arabuluculuk sürecinden herhangi bir anlaşma sağlanamadığını belirterek, davalının itirazının iptaline müvekkili yararına % 20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Dava 350.000,00 TL dava değeri üzerinden açılmıştır.
CEVAP ;
Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı yasal süre içerisinde davaya cevap vermemiştir.
GEREKÇE ;
Dava; hakkında satın alma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatılan davalıların borca, faize ve yetkiye yönelik itirazlarının iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; “Davalı şirketin, davacı şirket ile imzaladığı sözleşme nedeniyle ve yine davalının 14/09/2018 tarihli protokol gereğince devralan sıfatını taşıdığı davacı şirket ile dava dışı devreden ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşme nedeniyle davacı şirkete borcunun bulunup bulunmadığı, takibe konu davacı alacağının muaccel olup olmadığı, asıl alacağa uygulanan faiz oranının fahiş olup olmadığı, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası nedeniyle davalının icra takip tarihi itibariyle davacıya ne miktar borcunun olduğu, itirazının iptali koşullarının bulunup bulunmadığı” konularındadır.
Davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmenin 24. maddesinde ve davalının 14/09/2018 tarihli protokol ile devralan sıfatını kazandığı davacı ile dava dışı ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmenin 25. maddesinde “taraflar arasında bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklarda İzmir İcra Müdürlüklerinin ve Mahkemelerinin yetkili olacağı” kararlaştırılmış olduğundan, diğer yandan dava konusu alacak bir para alacağı olup aranacak borçlardan olduğundan ve TBK’nın 89. maddesi gereğince alacaklının yerleşim yerinde ödeneceğinden, alacaklının yerleşim yeri ise İzmir olup, İİK’nın 50. maddesinin göndermesiyle 6100 sayılı HMK’nın 17. maddesi gereğince de İzmir İcra Müdürlükleri yetkili olduğundan, davalı tarafın İzmir İcra Müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.
Davacı şirket ile davalı şirket arasında 01/09/2017 tarihinden 01/09/2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere 5 yıl süreyle sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmeyle birlikte davalı şirket “davacı ...Ş.’nin pazarladığı ve sözleşme süresince pazarlamasını üstleneceği ... marka ürünlerin davacı şirketten satın alınarak kullanıcılara ve tüketicilere yeniden satılması ile bu malların servisine ilişkin mamul ve malzemeleri bulundurmayı” yüklenmiştir. Sözleşmenin 1. maddesi ile; davalı şirket, işletmekte olduğu “....İSTANBUL” adresindeki “....” adlı işletmesinde sözleşme süresince "sözleşme konusu ürünleri satın almayı, diğer rakip ürünleri ve bunlara ilişkin her türlü malzemeyi satın almamayı, bulundurmamayı, tanıtımını üstlenmemeyi ve davacı şirketin pazarladığı mamullerin satışını bu sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde yapmayı" kabul ve taahhüt etmiştir. Sözleşmenin 9. maddesi ile; davacı şirketin, davalı işletmeye destek olmak amacıyla ön iskonto bedeline mahsuben 600.000,00 TL + KDV nakit/nakit bazlı/iskonto katkıda bulunacağı düzenlenmiştir. Sözleşmenin 11. maddesi ile; davalı, sözleşme hükümlerinden herhangi birisini ihlal etmesi halinde davacı şirketten aldığı tüm yatırım ve sabit yatırımların bedelini bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte davacıya iade etmeyi ve 200.000,00 USD cezai şart ödemeyi taahhüt etmiştir. Sözleşmenin 13. maddesi ile; ürünler “...” olarak belirtilmiş, toplam asgari satın alma taahhüdü 175.000 litre olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 23. maddesinde; davalının (yeniden satıcının) TC Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu ve diğer resmi ve idari kurumların tüzük, yönetmelik, tebliğ ve tüm mevzuatına uygun davranması, bu doğrultuda ilgili mercilerden izin alması gerektiği düzenlenmiştir. Sözleşmenin 24. maddesi ile; sözleşmeden doğacak uyuşmazlıklarda, yeniden satıcı 3. kişilerin tesis ettikleri rehin ve ipoteklerin nakde çevrilmesinde, yeniden satıcı aleyhine açılacak davalarda ve girişilecek tüm icra takiplerinde, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz kararı alınmasında, İzmir Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri’nin yetkili olacağı kararlaştırılmıştır.
Davacı şirket ile dava dışı ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. arasında da 01/06/2018-01/06/2023 tarihleri arasında geçerli 5 yıl süreli satın alma sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmede de davacı ile davalı şirketler arasında imzalanan 01/06/2018 tarihli sözleşmedeki hükümlerle aynı hükümlere yer verilmiştir. Bu sözleşmenin 13. maddesinde ürün; “...” olarak belirtilmiş, toplam asgari satın alma taahhüdü 140.000 Litre olarak belirlenmiştir. Bu sözleşmenin 9. maddesinde; davacı şirketin işletmeye destek olmak amacıyla yeniden satıcıya KDV dahil 590.000,00 TL nakit/iskonto katkıda bulunacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 25. maddesinde; diğer sözleşmede olduğu şekilde İzmir İcra Müdürlükleri ve Mahkemeleri yetkili kılınmıştır.
Davacı şirket ile devralan davalı şirket ve devreden dava dışı ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. arasında 14/09/2018 tarihinde “Protokoldür” başlıklı belge düzenlenmiştir. Bu protokolle birlikte devralan davalı şirket, devreden dava dışı şirketin davacı şirket ile imzaladığı sözleşmedeki tüm hak ve yükümlülüklerini devralmıştır. Bu protokolde devreden dava dışı şirkete davacı şirket tarafından 350.000,00 TL geri ödemeli nakit katkı verildiği, devredenin bu güne kadar borcun 5.000,00 TL’sini geri ödediği, kalan 345.000,00 TL borcunun olduğu, devralanın 345.000,00 TL bakiye borcu 08/04/2019 tarihinde devraldığını beyan ve kabul ettiği, devralanın bu borca karşılık protokolde ödeme tarihleri yazılı her biri 15.000,00’er TL bedelli 23 adet senedi davacı şirkete devrettiği düzenlenmiştir.
Davacı, davalıya İzmir .... Noterliği’nden gönderdiği 11/02/2020 tarihli ... yevmiye numaralı kat ihtarnamesi ile; “cezai şart, cari hesap bakiyesi ve diğer alacak kalemleri ve fer’ileri hariç 1.643.000,00 TL katkı ve geri ödemeli katkı borcunun bulunduğunu, muaccel hale geldiğini, ödenmeyen borcun tamamen kat edildiğini, tebliğden itibaren en geç 2 gün içerisinde borcun ödenmesini, aksi halde ipotekli taşınmazla ilgili takibe geçileceğini” bildirmiş ve ihtar etmiştir.
08/04/2019 tarihli, 4117 yevmiye numaralı ipotek resmi senedi incelendiğinde; İstanbul İli, ... iİçesi, ... Mahallesi, 47 ada, 6 parselde bulunan 3.kişilere ait taşınmaz üzerine davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanacak protokol ve sözleşmelerin ihlalinden doğabilecek cezai müeyyideler de dahil davacı şirket lehine doğmuş ve doğacak alacakları karşılık 350.000,00 TL bedelle ipotek konduğu görülmüştür.
Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 06/05/2020 tarihli yazıda; ... adına 27/10/2015 tarihli ve .... sicil numaralı açık alkollü içki satış belgesinin düzenlendiği, belgenin halen geçerli olduğu, 1 haziran 2020 tarihine kadar yapılması gereken 2020 yılı süre uzatım işleminin henüz yapılmadığı bildirilmiştir.
Davacı vekilinin dosyaya sunduğu TEB'e ait dekontlar incelendiğinde; davacı tarafça davalıya 26/01/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 164.905,42 TL, 14/09/2017 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 177.000,00 TL, 21/09/2017 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 160.092,91 TL, 19/01/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 177.000,00 TL, 26/01/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 164.905,42 TL gönderilmiştir. Yine davacı tarafça dava dışı ... İşl. Tic. Ltd. Şti.'ye 07/06/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 70.800,00 TL, 08/06/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 100.000,00 TL, 12/06/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 183.200,00 TL, 16/10/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 191.699,05 TL, 12/06/2018 tarihinde "nakit iskonto ödemesi" açıklaması ile 118.000,00 TL gönderilmiştir.
Davacı vekili; davalının sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, sözleşme süresi boyunca iş yerini açık tutmadığını, ruhsatını yenilemediğini ve müvekkili tarafından davalıya sözleşmenin başında her iki sözleşme kapsamında tüm katkının ödendiğini belirtmiştir.
Mahkememizce; "davalı şirketin ve dava dışı diğer şirketin defterlerinde davacının davalı ile imzaladığı satın alma sözleşmesi ve davacının yine dava dışı ... İşletmeleri Ltd. Şti ile imzaladığı sözleşme nedeniyle davacı tarafından verilen katkı tutarlarına ilişkin kayıtların bulunup bulunmadığı, kayıtlarda bu tutarların ne miktar olarak gözüktüğü ve bu tutarların davacı tarafa iade edildiği ya da ödendiği konusunda bir kaydın bulunup bulunmadığı" konularında bilirkişi raporu aldırılması amacıyla HMK’nın 220 ve 222 maddeleri gereğince bu şirketlere ticari defter kayıtlarını sunmaları veya bulunduğu yeri bildirmeleri için sonuçları da hatırlatılmak suretiyle 2 haftalık kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde defter ve belgeler sunulmadığı gibi yerleri de bildirilmemiştir.
Davacı defterlerini inceleyen mali müşavir bilirkişi ...27/08/2021 tarihli raporunda özetle; davacı şirkete ait 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin ticari defterlerin usulüne uygun olarak düzenlendiğini, defter kayıtlarının birbirini doğruladığını, defterlerin e-defter uygulamasına tabi olduğunu, berat belgelerinin bulunduğunu ve delil niteliklerinin olduğunu, davacı defterlerinde davacının davalı şirkete ve dava dışı ... İşletmeleri Ltd. Şti.’ne imzalanan satın alma sözleşmesi kapsamında verdiği katkı tutarlarına ilişkin kayıtların bulunduğunu, bu tutarların davalı tarafından ve dava dışı şirket tarafından davacı şirkete iade edildiğine ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığını bildirmiştir.
Toplanan ve sunulan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; davacı ile davalı arasında 01/09/2017 tarihinde satın alma sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin süresinin 01/09/2017 tarihinden 01/09/2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere 5 yıl olduğu, davalının bu süre içerisinde "işletmeyi açık tutarak bizzat çalıştırmayı, sözleşmenin 13. maddede belirtilen asgari ürünü davacıdan satın almayı, T.C. Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu’nun ve diğer resmi ve idari kurumların mevzuatına uygun davranmayı, bu kurumlardan izin almayı, aldığı izinleri yenilemeyi, bira satışında azami gayret göstermeyi, sözleşme hükümlerinden herhangi birisini ihlal ettiği takdirde davacıdan aldığı tüm katkı, kredi ve yatırımların bedelini iade etmeyi ve 200.000,00 USD cezai şartı davacıya nakden ve defaten ödemeyi” kabul ve taahhüt ettiği, davacının da davalıya TEB'den EFT yolu ile nakdi katkıda bulunduğu, dekontlarda "nakit iskonto ödemesi" açıklamasının yer aldığı; davacının aynı koşullarda dava dışı ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. ile de 01/06/2018-01/06/2023 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde 5 yıl süreli satın alma sözleşmesini imzaladığı, bu sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerin davacı ile davalı ve dava dışı ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. arasında imzalanan 14/09/2018 tarihli “Protokoldür” başlıklı belge ile birlikte devreden dava dışı ... İşletmeleri Ticaret Ltd. Şti. tarafından devralan davalı şirkete devredildiği, böylece davalının gerek 01/09/2017 tarihli sözleşme gerekse 01/06/2018 tarihli sözleşme kapsamında sorumluluk altına girdiği, her iki sözleşme kapsamında davacı tarafından davalı şirkete ve dava dışı devreden şirkete nakit ödemeler yapıldığı, davalı şirketin ve dava dışı şirketin usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen defter ve belgelerini incelemeye sunmadıkları, böylece davacı defterleri ile kendi defterlerinin karşılaştırmasının yapılmasının önüne geçtikleri, incelenen davacı defterlerinde davacının davalı şirkete ve dava dışı devreden şirkete verdiği nakit katkıların kayıt altına alındığı, bunlara ilişkin iadenin olmadığı, davalı tarafça alkollü içki satış belgesinin süresinin uzatılmadığı, iş yerinin açık tutulmadığı, böylece sözleşme hükümlerinin ihlal edildiği, davacının, verdiği katkının iadesini isteyebilme koşullarının oluştuğu, davacının, sözleşmeden doğan alacaklarını teminen üzerine ipotek konan taşınmaza dayalı takip başlatmada haklı olduğu, davalının takibe yönelik itirazında haksız olduğu anlaşıldığından, haklı görülen davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın KABULÜ ile;
İzmir.... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında davalının 350.000,00 TL asıl alacağa itirazının iptaline, takibin bu miktar üzerinden ve takip talebinde belirtilen koşullarda devamına,
2-350.000,00 TL’nin % 20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 23.908,50 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 4.227,13 TL harcın düşülmesi ile kalan 19.681,37 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacının yatırmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı ve 4.227,13 TL peşin harç toplamı olan 4.281,53 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacının yapmış olduğu 213,00 TL'si tebligat-posta gideri ve 1.000,00 TL'si bilirkişi ücreti ve 900,00 TL arabuluculuk vekalet ücreti olmak üzere toplam 2.113,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 32.950,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/10/2021
Başkan ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Katip ...
¸E-imza