T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/257
KARAR NO: 2022/234
DAVA: Tazminat (İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı )
DAVA TARİHİ: 10/06/2020
KARAR TARİHİ: 15/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; ... Sigorta tarafından ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile sigortalı maliki .........ve 23.01.2019 kaza tarihinde sürücüsü ..... idaresindeki ......... plakalı aracın, müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araca Buc................. poliçe no ile ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, kaza sonrası zarar tespiti ve tahsili için STK’na başvurulduğunu, hakem kararı gereği 36.000 TL poliçe limiti kadar bedelinden ZMMS sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş.’den tahsiline karar verildiğini, ancak aracın dosya kapsamında hasar bedelinin 47.396,32 TL olarak tespit edildiğini, zararın teminat dışı kaldığının ispatının sigortaya ait olduğunu, sigortanın, orijinal parçalarla hesaplanacak hasar bedeli ve değer kaybını, gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 11.396,32 TL’nin kusurlu araç ihtiyari MM Sigortacısı olarak davalıdan temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesini, yapılacak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; dava öncesi dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığını, bu halde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, ........... plakalı aracın ..............numaralı Bireysel Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, işbu poliçe ile 150.000,00 TL limitle sınırlanmış olmak üzere İMM ek teminatı verildiğini, davanın kabulü anlamında olmamakla, kusur oranlarının tespiti bakımından sayın mahkemece dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, kazanın belirtilen yerde meydana gelmediğinin ve hasarın uyumsuz olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple davanın reddinin gerektiğini, kazanın, birbirlerini tanıyan kişiler ve servis dahilinde organize olarak gerçekleştirildiği görüş ve kanaatine varıldığını, yine davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, açıklanan ve re'sen göz önünde bulundurulacak nedenlerden dolayı; davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza tespit tutanağı : Kaza sonrası resmi ekipler tanzim ettikleri 23.01.2019 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tutanağında olayı ; “Sürücü ...idaresindeki...plakalı aracı ile ... Caddesine takiben ....Sok. kavşağına geldiğinde aracının ön kısımları ile, hava yastığının açılması suretiyle, aynı yönden gelip aynı yöne giden sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarının çarpılması, duramayarak ön kısımlarından da sinyalizasyon direğine çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup, bu kazanın oluşumunda...plakalı araç sürücüsünün 2918 s. KTK’nun 56/1c asli kusurlu, ... plakalı aracın kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır” şeklinde tanımlamışlardır.
Hasar dosyası : Dava dışı ... Sigorta AŞ 'nin 12/08/2020 tarihli cevabi yazısı içeriğinden; 23/01/2019 tarihinde karıştığı kazada hasar gören ... plaka sayılı araçta oluşan hasara ilişkin İzmir ... İcra Müdürlüğü hesabına 44.721,88-TL. ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
ZMMS Poliçesi :....plaka sayılı araç sahibi dava dışı ... ile ... Sigorta AŞ arasında 13/09/2018 - 13/09/2019 tarihlerini kapsar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmaktadır. Araç başına maddi zarar poliçe limiti 36.000,00-TL. dir.
Hasar dosyası : Davalı ... Sigorta AŞ'nin 29/06/2020 tarihli cevabi yazısı içeriğinden; ....plaka numaralı aracın şirketleri nezdinde......sayılı Bireysel Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile kayıtlı olduğu, 23.01.2019 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak .....no'lu hasar dosyası açıldığı,.....'in araç hasarı dolayısı ile yaptığı başvurusunun 19.03.2019 tarihinde şirketleri kayıtlarına alındığı ancak yapılan başvuruya istinaden ödeme yapılmadığı görülmüştür.
Kasko Sigorta Poliçesi : ..... plaka sayılı araç maliki dava dışı .... ile Davalı ... Sigorta AŞ arasında genişletilmiş kasko sigorta poliçesi bulunmaktadır. İhtiyari mali mesuliyet limiti 150.000,00 TL'dir.
Trafik Tescil : İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün 19/06/2020 tarihli cevabi yazısı içeriğinden; kaza tarihi olan 23/01/2019 tarihinde...plaka sayılı aracın dava dışı ..... adına, .... plaka sayılı aracın ise dava dışı ...adına tescilli olduğu bildirilmiştir.
İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyasında alınan 15/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda; makine mühendisi bilirkişi... : tespite konu ... plakalı otomobilin tamirinin gayri iktisadi olacak şekilde ileri derecede hasarlandığını, 135.000,00-TL. hasar meydana geldiğini, emsal bir otomobilin 20 iş gününde temin edilebileceğini mütalaa etmiştir.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararı : 03/02/2020 tarihli K-2020/10440 sayılı kararda; başvuru sahibinin talebinin kabulü ile 36.000,00-TL. hasar tazminatının 07/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle olmak üzere ... Sigorta AŞ.'den tahsil edilerek başvurana ödenmesine, başvuran tarafından karşılanmış bulunan 540,00-TL başvuru ücreti, 400,00-TL bilirkişi ücreti ve 300,00-TL. ekpertiz ücretinden oluşan 1240,00-TL tutarındaki yargılama giderinin ... Sigorta AŞ'den tahsil edilerek başvurana ödenmesine, başvuran kendisini vekille temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre hesaplanan 1.080,00-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak başvuru sahibine ödenmesine, itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu : Otomotiv Uzmanı Bilirkişi Dr. Öğr. Üyesi ..... 07/11/2020 tarihli raporunda ; Davalıya İMMS sigortalı aracın sürücüsü ...idaresindeki...plakalı aracı ile, meskün mahalde, önündeki araç ile takip mesafesini dikkate almaması ve hızını anılı şartlara göre ayarlamaması neticesinde davacı aracına arkadan çarptığını, davacı aracın sürücüsü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile, sigortalı araç tarafından arkasından çarpılması esnasında, kazanın oluş biçimine göre kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı gibi kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü de görülmediği, kazanın oluşumunda atfedilecek herhangi etkisi olmadığını, SHM .....D.İş Dosyası Bilirkişi Raporuna göre, hasar onarım bedelinin 101.290,59 TL yedek parça, 13.900,00 TL işçilik olmak üzere 115.190,59 TL +kdv olduğu, 690,59 TL hurda indirimi düşüldüğünde, 114.500,00 TL olduğu, kdv eklendiğinde toplam hasar bedelinin 135.110,00 TL olduğu, açıklanan gerekçelerle bu rapora iştirak etmediğini, STK Uyuşmazlık Başvurusu Dosyası Bilirkişi Raporuna göre, hasar onarım bedelinin, 37.666,37 TL yedek parça, 2.500,00 TL işçilik olmak üzere toplam 40.166,37 TL+kdv, kdv dahil 47.396,32 TL olduğu, STK Uyuşmazlık Başvurusu Dosyası Bilirkişi Raporuna, işçilik bedeli dışında ve birkaç eksik parça dışında iştirak edildiğini, dosya içeriğinde yapılan inceleme ve yapılan piyasa araştırması neticesinde görüşüne göre; hasar onarım bedelinin, (37.666,37 TL + 3.654,04 TL olmak üzere) 41.320,41 TL yedek parça, 4.850,00 TL işçilik olmak üzere toplam 46.170,41 TL+kdv, kdv dahil 54.481,08 TL olduğunu, aracın rayiç değerinin 250.000 TL-260.000 TL civarlarında olması nedeniyle Pert-Total durumu söz konusu olmayıp onarımının ekonomik olduğunu, görüşü olan toplam 54.481,08 TL onarım bedelinden, ZMMMS sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş. 36.000,00 TL poliçe limiti düşüldüğünde kalan bakiyenin 18.481,08 TL olduğunu mütalaa etmiştir.
Bilirkişi heyet raporu : (İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi kanalıyla talimatla aldırılan bilirkişi heyet raporu) İ.T.Ü. Makine Fakültesi Ö.Ü. Dr. ..........., İ.T.Ü. Makine Fakültesi Ö.Ü. (E) Prof. Dr. .......... , İ.T.Ü. Ö.Ü. (E) Doç. Dr. .. 02/02/2022 tarihli raporunda; Davalıya İMMS sigortalı aracın sürücüsü ...idaresindeki...plakalı aracı ile, meskün mahalde, önündeki araç ile takip mesafesini dikkate almaması ve hızını anılı şartlara göre ayarlamaması neticesinde davacı aracına arkadan çarptığı, davacı aracın sürücüsü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile, sigortalı araç tarafından arkasından çarpılması esnasında, kazanın oluş biçimine göre kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı gibi kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü de görülmediğini, kazanın oluşumunda atfedilecek herhangi etkisi olmadığını, SHM ........ D.İş Dosyası Bilirkişi Raporuna göre, hasar onarım bedelinin 101.290,59 TL yedek parça, 13.900,00 TL işçilik olmak üzere 115.190,59 TL + kdv olduğunu, 690,59 TL hurda indirimi düşüldüğünde, 114.500.00 TL olduğunu, kdv eklendiğinde toplam hasar bedelinin 135.110,00 TL olduğunu, yukarıda açıklanan gerekçelerle bu rapora iştirak etmediklerini, STK Uyuşmazlık Başvurusu Dosyası Bilirkişi Raporuna göre, hasar onarım bedelinin, 37.666,37 TL yedek parça, 2.500,00 TL işçilik olmak üzere toplam 40.166.37 TL + kdv, kdv dahil 47.396,32 TL olduğunu, STK Uyuşmazlık Başvurusu Dosyası Bilirkişi Raporuna, işçilik bedeli dışında ve birkaç eksik parça dışında iştirak edildiğini, dosya içeriğinde yapılan inceleme ve yapılan piyasa araştırması neticesinde taraflarının görüşüne göre; hasar onarım bedelinin, (37.666,37 TL + 3.654,04 TL olmak üzere) 41.320,41 TL yedek parça, 4.850,00 TL işçilik olmak üzere toplam 46.170,41 TL+kdv, kdv dahil 54.481,08 TL olduğunu, aracın rayiç değerinin 250.000 TL-260.000 TL civarlarında olması nedeniyle Pert-Total durumu söz konusu olmayıp onarımının ekonomik olduğunu, taraflarının görüşü olan toplam 54.481,08 TL onarım bedelinden, ZMMMS sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş. 36.000,00 TL poliçe limiti düşüldüğünde kalan bakiyenin 18.481,08 TL olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Bedel Artırım Dilekçesi : Davacı vekili 08/02/2022 tarihli dilekçesinde; dava dilekçesinde 11.396,32 TL olan hasar zararına ilişkin taleplerini 18.481,08 TL ye arttırdıklarını, bakiye 18.481,08 TL hasar zararına ilişkin maddi tazminatın davalının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, işbu dosyada yapılacak yargılama giderleri ile dava vekalet ücretinin de karşı yandan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah harcını aynı tarihte yatırmıştır.
Dava; Trafik kazası nedeniyle davacı aracında meydana gelen ve ZMMS limitini aşan hasar bedeli zararının karşı araç İMMS Sigortacısından tahsili davasıdır.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır.
Davalı sigorta vekili, kazanın belirtilen yer ve şekilde meydana gelmediği, kaza ile hasarın uyumsuz olduğunu savunmuştur. 6102 sayılı TTK’nın 1409/1. maddesi uyarınca sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Kanun’un 1409/2 maddesine göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. 6102 sayılı TTK’nın 1446. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı olacak şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminat içinde imiş gibi ihbar ederse, ispat külfeti yer değiştirip, oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfeti davacıya geçer. Buna göre, rizikonun gerçekleştiğini ve gerçekleşen bu rizikonun teminat kapsamı içinde kaldığını davacı ispatlamak zorunda iken; kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddia ise sigortacı tarafından kanıtlanmalıdır. Nitekim benzer açıklamalar Hukuk Genel Kurulunun 10.12.1997 tarihli ve 1997/11-772 E., 1997/1043 K., 16.12.1998 tarihli ve 1998/11-872 E., 1998/905 K., 08.12.2010 tarihli ve 2010/17-596 E., 2010/641 K., 22.12.2010 tarihli ve 2010/17- 655 E., 2010/688 K., 05.06.2015 tarihli ve 2013/17-2303 E., 2015/1497 K., 17.01.2019 tarihli ve 2017/17-1084 E., 2019/18 K. sayılı kararlarında da yer almaktadır. Sigortacı, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde oluştuğunu ve bu oluş şeklinin sigorta teminatı dışında kaldığını, iyi niyet kurallarına aykırı olacak bir biçimde talepte bulunulduğunu soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlamak zorundadır. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 23.01.2019 tarihinde gerçekleştiği belirtilen kaza ile ilgili olarak trafik polis memurları tarafından düzenlenen kaza tutanağının, alınan bilirkişi raporları, delil tespiti dosyası, dosya kapsamında bulunan tüm fotoğraflar ile doğrulanmıştır. Dolayısıyla, davalı sigorta şirketinin kazanın ihbar edilenden farklı bir şekilde gerçekleştiği, oluşan hasar ile kazanın uyumlu olmadığı ve zararın teminat dışında kaldığı iddiasını somut delillerle kanıtlayamadığından bu savunmasına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davalı sigorta şirketinin İMMS sigortacısı olduğu...plakalı aracın dava dışı ...idaresinde iken ... Caddesini takiben 306/2 Sok. kavşağına doğru geldiğinde, aracının hava yastığının ani açılması nedeniyle hızını, kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadan, güvenli takip mesafesine dikkat etmeden, dikkatsiz, tedbirsiz seyri neticesinde kendi aracının ön kısımları ile, yine aynı cadde üzerinde aynı istikamette önünde seyir halinde olan malik sürücü olan davacı ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı ve bu aracın da çarpmanın etkisiyle savrularak ön kısımları ile sinyal direğine çarpması ile neticelenen kazada bilirkişi raporunda açıklanan nedenlerle davalıya sigortalanan aracı kullanan ...’ın %100 oranında asli kusurlu olduğu, mahkememizce gerek otomotiv uzmanı bilirkişiden gerekse İTÜ de görevli makine mühendisi öğretim üyesi bilirkişi heyetinden alınan raporlara göre davacı aracında yedek parka, işçilik ve KDV dahil 54.481,08 TL’ lik hasar meydana geldiği, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, hasar miktarının 36.000,00 TL lik ZMSS poliçe limiti üzerinde kalan kısmından, davalı sigorta şirketinin İMMS poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumluluğunun bulunduğu, İMMS teminat limiti 150.000,00 TL olup, bakiye hasar zararının poliçe limiti içerisinde kaldığı, 2918 sy KTK’nun 100. Maddesinde ihtiyari mali mesuliyet sigortasına uygulanacak hükümlerin bu kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95. Maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97. Maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109. Maddesi olduğu, tazminatın ödenmesi ve temerrüdün düzenlendiği 99. Maddesine atıf yapılmadığı, dolayısıyla KTK’nun 99. maddesinin İMMS sigortacısı hakkında uygulanamayacağı, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında da sigortacının temerrüdüne ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmediği, bu halde İMMS poliçesini düzenleyen sigortacının temerrüdünün genel hükümlere göre tespiti gerektiği, 6102 sy TTK’nun 1475/2. Maddesi delaletiyle 1427/2. Fıkrası uyarınca sigorta tazminatının her halde ihbardan itibaren 45 gün sonra muaccel olacağı ve 1427/4. Fıkrası uyarınca borç muaccel olduğunda sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği, davacı tarafından dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurunun 15.03.2019 tarihinde yapıldığı, davalı sigorta şirketinin ihbarın yapıldığı tarihten itibaren 45 sonra 30.04.2019 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla davacının davasının kabulüne 18.481,08 TL maddi tazminatın 30.04.2019 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile 18.481,08 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 30.04.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 1.262,44 TL nispi harca, peşin alınan ve bedel artırımı ile tamamlanan 316,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 945,81 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
3-Dava tamamen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı ve karşıladığı 7,80 TL vekalet suret harcı, 54,40 TL başvuru harcı, 316,63 TL peşin alınan ve bedel artırımı ile tamamlanan harç, 286,38 TL davetiye ve posta gideri, 2.350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.015,21 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/03/2022
Katip ....
¸e-imza
Hakim....
e-imza