T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/30
KARAR NO: 2022/656
DAVA: Tazminat (Bitkisel Ürün Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2020
KARAR TARİHİ: 28/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Bitkisel Ürün Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Davacı .... Tar. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait, İzmir ili Menderes ilçesine Karakuyu Mahallesi Kürtbucağı mevkii ... ada ... ve 32 parseldeki sırasıyla 105,00 ve 30,00 dekar arazi üzerinde ‘salçalık domates’ yetiştirildiğini, Tarsim Tarım Sigortaları Havuzuna bitkisel ürün sigorta poliçesi ile “Dolu, Don, Fırtına, Hortum, Deprem, Yangın, Sel ve Su Baskını” gibi doğa olayları ile “Yabani Domuz”’un zararına karşı 23.04.2019 ile 07.09.2019 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde sigortalandığını, dolu yağışı ve yabani domuz kaynaklı salçalık domates yetiştiriciliği yapılan alanlarda verimin %40-50 oranında azaldığını, ancak Tarsim’in söz konusu zararı %10 civarında belirleyerek ödeme yaptığını, Menderes Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyadaki tespitte ... ada ... parsel no’lu 105,00 dönümde; domuz hasarının %15, dolu hasarının %27, ... ada 32 parsel no’lu 30,00 dönümde ise domuz hasarının %10, dolu hasarının %29 olarak tespit edildiğini, buna göre kalan alacağının 113.433,00 TL olduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sigorta poliçesinde teminat altına alınan ve davalı tarafından kısmi ödeme harici taraflarına ödenmeyen (zarar ve orana göre hesaplanan) 113.433,00 TL tutarındaki zararın, zarar ziyanın tespit tarihi olan 16.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; Tarsim sigorta sisteminin diğer sigorta sitemlerinden farklı olduğunu, davacı taraf iddialarının aksine, ......... numaralı poliçeler için yaban domuzu riskine bağlı hasar tazminatı ödendiğini, ........ numaralı poliçede zarar oluşmadığından ödeme yapılmadığını, davacı tarafın yaban domuzu hasarı olduğu gerekçesiyle hasar ihbarında bulunması üzerine farklı tarihlerinde eksperler tarafından hasar tespiti yapıldığını, ..........numaralı poliçe ile sigortalı ürünlerde %15 ve ...... numaralı poliçe ile sigortalı ürünlerde ise %12 oranında yaban domuzu zararının olduğunun tespit edildiğini, belirlenen hasar tazminatı ödemesinin yapıldığınğı, yapılan tespitlerde ürünlerde dolu hasarının olmadığını, gövde ve dallarda dolu etkisi olduğunun tespit edildiğini, tek taraflı olarak davacının aldırdığı Menderes Sulh Hukuk Mahkemesinin ............ D. İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, açıklanan ve sayın mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
CEVABA CEVAP: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevaba cevap dilekçesi ile özetle; Davalının sunmuş olduğu cevap dilekçesinin hukuki gerçeklikten uzak olup; kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin Tarım ve Orman Bakanlığı Çiftçi Kayıt Sistemi belgesindeki İzmir İli Menderes İlçesi ... Ada ... parselde kayıtlı 105 dönüm arazi ile yine İzmir İli Menderes İlçesi ... Ada 32 Parselde kayıtlı 30 dönüm araziye sulu tarım adı altında salçalık domates ekimi yaptığını, yine iş bu ekimini yaptığı salçalık domateslere ilişkin her bir arazi ve ürün için davalı Tarsim Tarım Sigortalıları Havuzuna devlet destekli bitkisel ürün sigortası poliçesi adı altında dolu, fırtına, hortum, heyelan, yangın, deprem, sel ve su baskını ile yaban domuzu zararı risklerini kapsayan sigorta sözleşmesi imzaladığını, davalı yana yöneltmiş oldukları davanın ana sebebinin davalı yanca yapılan ödeme ve ödenecek miktarın ne şekilde hesaplanarak yapıldığına ilişkin olduğunu, davalının dilekçesinde belirtmiş olduğu ve kendince belirlenen yaban domuzu hasarı ve oranı ile ödenen miktarın bu zararı giderdiği beyanlarının hukuken ve taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, dava öncesi Mahkeme kanalı ile yapılan tespitte zarar gören araziler ve bu zararın oranının çok açık bir şekilde ortaya konduğunu, mevsim harici yaşanan hava olayları (dolu ) ile arazinin bulunduğu konum gereği yaban domuzları tarafından ekili ürünlerin çok büyük zarara uğradığını, mevcut zarar durumunun hasat döneminde elde edilmesi gereken ürün bedelinden yaklaşık %40-50 oranında daha az olduğunu, Menderes Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan tespit ve tespit anında hasarın doğduğu zamanın çok açık bir şekilde hasat zamanı olduğunu, yani domates ürünlerinin olmuş ve toplanacak halde olduğunu, davalının kelime oyunu yaparak sanki domatesin kendisinde değil de fidesinde bir zararın olduğunu ve dolu kalite kaybı ile dolu teminatının farklı şeyler olduğu gibi beyanlarının kabulünün mümkün olmadığını, davalının müvekkiline yaptığı kısmi ödeme sonrası hiçbir hukuksal ödeme ile yükümlü olmadıkları ve kendi yaptıkları hesaplamanın doğru olduğu beyanlarının da kabulünün mümkün olmadığını, mahkeme kanalı ile tespit edilen bu tespit oranları ile sigorta poliçelerindeki muafiyet ve müşterek sigorta oranları düşüldükten sonra hesaplanan ve teminat altına alınan, müvekkilinin uğradığı ve davalı sigorta şirketinden alacağı tazminat tutarının 194.932,00 TL olduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin müvekkilinin hesabına 81.499,00 TL kısmi ödeme yaptığını, müvekkilinin kalan toplam zararının 113.433,00 TL olduğunu, yine davalının faize ilişkin beyanlarının da kabulünün mümkün olmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sigorta poliçesinde teminat altına alınan ve davalı tarafından kısmi ödeme harici taraflarına ödenmeyen (zarar ve orana göre hesaplanan) 113.433,00 TL tutarındaki zararın, zarar ziyanın tespit tarihi olan 16.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bitkisel ürün sigortası poliçeleri : Davacı sigortalı ... Hayvancılık Tarım Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı TARSİM arasında düzenlenen ... poliçe numaralı bitkisel üren sigorta poliçesi ile İzmir ili Menderes ilçesine kayıtlı ... ada ... parsel no’lu 105,00 dönüm tarladaki ve ... poliçe numaralı İzmir ili Menderes ilçesine kayıtlı ... ada 32 parsel no’lu 30 dönüm tarladaki salçalık domates ürünü 23.04.2019-07.09.2019 tarihleri arasında, ürün birim fiyatı 0,44 TL/kg, verim 14.000,00 kg olmak üzere; dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını, yaban domuzu risklerine karşı teminat altına alınmıştır.
Hasar Dosyası: Davacının dava açılmadan evvel yaban domuzu ve dolu nedeniyle salçalık domates ürününde oluşan zararın giderilmesi için başvuruda bulunduğu, 31.05.2019 tarihinde ekspertizlerin yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçede yaban domuzu zararının geçici hasar oranın %3 olarak, 2.5 da’lık alanda yaban domuzu hasarı olduğunun saptandığı, 19.06.2019 tarihinde ekspertizlerin yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçede yaban domuzu ve dolu zararının geçici hasar oranının %3’er olduğu, dolu zararı hafif yağmurla karışık dolu yağışları olduğu, meyve kabuğunda kalıcı etki bırakmadığı, gövde ve dallarda etki görüldüğünü tespit ettikleri, 19.07.2019 tarihinde ekspertizlerin yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçede yaban domuzu zararının geçici hasar oranını %15 olarak, dolu zararı görülmediği şeklinde tespit ettikleri, 31.05.2019 tarihinde ekspertizlerin yerinde yaptıkları incelemeye istinaden ... nolu poliçede yaban domuzu zararı olmadığını tespit ettikleri,19.06.2019 tarihinde ekspertizlerin yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçede yaban domuzu zararının geçici hasar oranını %6, dolu zararının geçici hasar oranını %3 olduğunu, dolu zararının hafif yağmurla karışık dolu yağışları olduğunu, meyve kabuğunda kalıcı etki bırakmadığını, gövde ve dallarda etki görüldüğünü tespit ettikleri, 08.07.2019 tarihinde ekspertizlerin yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçede dekar başına verim 12.06.2019 tarihinden itibaren 12.252,00 kg olarak ve bununla birlikte sigorta bedelinin de 12.06.2019 tarihinden itibaren 161.726,40 TL olarak değiştirilerek zeyilname düzenlendiği, toplam verim değişikliği ile oluşan 232,40 TL prim tutarı davacı hesabına alacak kaydedildiği, 19.07.2019 tarihinde ekspertizlerin yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçede yaban domuzu zararının geçici hasar oranın %12 olduğu, dolu zararının olmadığının tespit edildiği, yaban domuzu hasarına ilişkin olarak davacıya ... nolu poliçe kapsamında oluşan %15 hasar oranı için 18/11/2019 tarihinde 67.914,00-TL, ... nolu poliçe kapsamında oluşan %12 hasar oranı için 12/11/2019 tarihinde 13.585,00-TL ve 21/11/2019 tarihinde 1.938,00-TL olmak üzere toplam 15.523,00-TL hasar ödemesinin yapıldığı görülmüştür.
Tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu : Menderes Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş dosyasında 25.07.2019 tarihinde yapılan keşif sonucu bilirkişi ziraat mühendisi 16.08.2019 tarihli raporunda özetle; İzmir ili Menderes ilçesine kayıtlı ... ada ... parselde tarla niteliğinde 784.101,69 m² 'lik alanın 105.000,00 m²'lik kısmında ve ... ada 32 parselde tarla niteliğinde 99.360,93 m²'lik alanın 30.000,00 m²'lik kısmında salçalık domates yetiştirildiği, Her iki parseldeki salçalık domatesin hasat aşamasında olduğu, yaban domuzu zararının görüldüğü, domuzun ayak izi ve dışkısı tespit edildiği, dolu zararının olduğu, meyveleri zedelemek, yaralar ve bereler meydana getirmek, dökmek gibi zararlar vererek ürün ve kalite kayıplara sebep olduğu, dolu ve yaban domuzu zarar oranları belirlemek için bitkiler üzerinde sayımlar suretiyle örneklemeler yaptığı, dolu zararını belirlemek için her iki parselden rasgele seçilen 8 domates bitkisinin üzerindeki meyve sayısı, tam hasarlı meyve sayısı belirlenerek dolu zararı oranını belirlediği, ... ada ... parselde ( ... poliçe kapsamında ) yaban domuz hasar oranı %15, dolu hasar oranı %27 olup toplam hasar oranı %42 olarak belirlendiği, ... ada 32 parselde ( ... poliçe kapsamında ) yaban domuz hasar oranı %10, dolu hasar oranı %29 olup toplam hasar oranı %39 olarak belirlendiği bildirilmiştir.
1.Bilirkişi heyeti kök raporu : Ziraat Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Fatih Şen, Nitelikli Hesaplamalar uzmanı Av. ............., Sigorta Bilirkişisi .........'den alınan 12/02/2021 tarihli heyet raporunda; davacının salçalık domates üretiminde yaban domuz hasarının olduğu, ... nolu poliçe kapsamında oluşan %15 hasar oranı için 18/11/2019 tarihinde 67.914,00-TL , ... nolu poliçe kapsamında oluşan %12 hasar oranı için 12/11/2019 tarihinde 13.585,00-TL ve 21/11/2019 tarihinde 1.938,00-TL olmak üzere toplam 15.523,00-TL hasar tazminat ödemesinin yapıldığı, ancak dolu yağışından dolayı hasarın olduğu yönünde somut verilerin olmaması nedeniyle davacının talep ettiği dolu hasarının davalı şirketin tanzim etmiş olduğu poliçenin teminatı kapsamında olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
2. Bilirkişi heyeti kök raporu : Ziraat Y. Mühendisi Prof. Dr. ........, Ziraat Y. Mühendisi Prof. Dr. ......... Aktüerya/Sigorta Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Av.......... 11.11.2021 tarihli raporda; Hasat döneminde yapılan bilirkişi tespitine dayalı olarak ürünlerde meydana geldiği iddia edilen %27-%29 oranındaki dolu hasarına, incelenen bitki sayısının az olması, dolu zararının tam ortaya konamaması, meyve ve bitki gelişimi ile ilgili bilgi verilmemesi, meyve ağırlığı yerine sayısı üzerinden oranların hesaplanması, dolu zararını gösteren meyve ve bitki görsellerinin paylaşılmaması, aynı parseldeki diğer arazide hiç dolu zararının olmamasının gerekçesinin açıklanmaması gibi nedenlerden dolayı Heyetlerince söz konusu parsellerdeki domates bitkilerinde belirtilen oranlarda dolu hasarının oluşmadığı kanaatine varıldığı; özetle dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgelerin detaylı incelemeleri sonucunda; dava konusu parsellerdeki salçalık domates üretiminde yetiştirme döneminde iddia edilen dolu yağışından dolayı meyvelerde hasarın olduğu yönünde yeterli, somut ve bilimsel ölçemeye dayanan verilerin olmaması nedeniyle dolu hasarının oluştuğuna dair bir kanaat oluşmadığı; Bu nedenle davacı firmanın talep ettiği dolu hasarının davalı şirketin tanzim etmiş olduğu poliçenin teminatı kapsamında bulunmadığı; buna karşın Dava konusu parsellerdeki salçalık domates üretiminde yaban domuzu hasarının olduğu, ... ve ... ve nolu poliçe kapsamında sırasıyla %15 ve %12 oranında hasar oluştuğunun tespit edildiği;Poliçe Genel ve Özel Şartları ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Teknik Şartları bağlamında yapılan hesaplamalar sonucunda: Davacıya ... nolu poliçeye konu 105 dekar alanda meydana gelen %15 oranındaki hasar için davalı tarafından yapılan 67.914,00 TL tutarındaki ödemenin gerçek tazminat miktarı ile uyumlu olduğunun tespit edildiği; ... nolu poliçeye konu 30 dekar alanda meydana gelen %12 oranında hasar için davalı tarafından yapılan toplam 15.523,00-TL hasar tazminatı ödemesinin ise ödenmesi gereken tazminat miktarından düşük olduğunun tespit edildiği; taraflarınca ödenmesi gereken tazminat miktarının 19.404,00 TL hesaplandığı, TARSİM tarafından ise davacıya 12/11/2019 tarihinde 13.585,00-TL ve 21/11/2019 tarihinde 1.938,00-TL olmak üzere toplam 15.523,00-TL hasar tazminat ödemesinin yapıldığı böylece davacının bu poliçeden kaynaklı olarak (19.404,00 – 15.523,00)= 3.881,00 TL bakiye tazminat alacağı bulunduğu şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
2.Bilirkişi heyeti ek raporu : 16/03/2022 tarihli ek raporda; Hasat döneminde yapılan bilirkişi tespitine dayalı olarak ürünlerde meydana
geldiği iddia edilen %27-%29 oranındaki dolu hasarına, incelenen bitki sayısının az olması, dolu zararının tam ortaya konamaması, meyve ve bitki gelişimi ile ilgili bilgi verilmemesi, meyve ağırlığı yerine sayısı üzerinden oranların hesaplanması, dolu zararını gösteren meyve ve bitki görsellerinin paylaşılmaması, aynı parseldeki diğer arazide hiç dolu zararının olmamasının gerekçesinin açıklanmaması gibi nedenlerden dolayı Heyetimizce söz konusu parsellerdeki domates bitkilerinde belirtilen oranlarda dolu hasarının oluşmadığı kanaatine varıldığı; Özetle Dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgelerin detaylı incelemeleri sonucunda; dava konusu parsellerdeki salçalık domates üretiminde yetiştirme döneminde iddia edilen dolu yağışından dolayı meyvelerde hasarın olduğu yönünde yeterli, somut ve bilimsel ölçemeye dayanan verilerin olmaması nedeniyle dolu hasarının oluştuğuna dair bir kanaat oluşmadığı; Bu nedenle davacı firmanın talep ettiği dolu hasarının davalı şirketin tanzim etmiş olduğu poliçenin teminatı kapsamında bulunmadığı; Buna karşın Dava konusu parsellerdeki salçalık domates üretiminde yaban domuzu hasarının olduğu, ... ve ... nolu poliçe kapsamında sırasıyla %15 ve %12 oranında hasar oluştuğunun tespit edildiği; Poliçe Genel ve Özel Şartları ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Teknik Şartları bağlamında yapılan hesaplamalar sonucunda: Davacıya ... nolu poliçeye konu 105 dekar alanda meydana gelen %15 oranındaki hasar için davalı tarafından yapılan 67.914,00 TL tutarındaki ödemenin gerçek tazminat miktarı ile uyumlu olduğunun tespit edildiği; ... nolu poliçeye konu 30 dekar alanda meydana gelen %12 oranında hasar için davalı tarafından yapılan toplam 15.523,00-TL hasar tazminatı ödemesinin de gerçek tazminat miktarı ile uyumlu olduğunun tespit edildiği; taraflarınca kök raporda ... nolu poliçeye konu 30 dekar alanda meydana gelen hasar oranı %12 olmasına rağmen, zuhulen %15 hata üzerinden hesaplama yapılmış olduğu, söz konusu hatanın bu raporda düzeltildiği; Takdirin sayın Mahkemeye ait olduğu mütalaa edilmiştir.
Dava, davacıya ait domates bahçelerinde domuz ve dolu sebebiyle oluşan hasarın poliçe teminatı kapsamında davalıdan tazmini istemine ilişkindir.
Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlarının A1.1. Maddesi uyarınca bu sigorta ile Tarım Sigortaları Havuzu, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 12’nci maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı olan parsellerde (açık alan) yetiştirilen bitkisel ürünlerde ve/veya meyve ağaçları, çay ve asmaların kendileri ile fidanlarında, süs bitkisi fidanlarında, bağ ve meyve bahçeleri için dolu ağı ve örtü ile destek (telli terbiye) sistemlerinde; doğrudan neden olacağı maddi zararları sigorta bedeline kadar teminat altına alır. A.2.1.1.a. ve b maddesinde; bu sigorta ile dolu, fırtına, hortum, yangın, deprem, heyelan, sel ve su baskınının ürünlerde neden olduğu miktar kaybı ile dolunun yaş meyve yaş sebze ve kesme çiçeklerde neden olduğu kalite kaybının A.2.1.2.c. Maddesinde; isteğe bağlı olarak yaban domuzunun tarla ürünlerinde, sebzelerde, fidanlarda ve çilekte neden olduğu miktar kaybının teminat kapsamında olduğu düzenlenmiş, A.2.2.1.b bendinde dolu teminatı; dolu tanelerinin doğrudan çarpma etkisiyle sigortalı üründe neden olduğu zarar, A.2.2.1.ç bendinde dolu kalite kaybı teminatı; dolu tanelerinin doğrudan veya çarpma etkisiyle yaş meyve, sebze ve kesme çiçeklerde meydana gelen kalite kaybı zararlar olarak tanımlanmıştır. Bitkilerin teminat kapsamında olan kısımları A.3.1.1. Maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddenin ğ. bendinde meyvesi yenen bitkilerde, meyvenin teminat kapsamında olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda; davacıya ait İzmir ili Menderes ilçesine kayıtlı ... ada ... parsel numaralı 105,00 dönüm ve ... ada 32 parsel numaralı 30,00 dönüm taşınmazda yapılan salçalık domates ürünü, davalı tarafından; 23.04.2019-07.09.2019 tarihleri arasında devlet destekli bitkisel ürün sigorta poliçesi ile dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını, yaban domuzu risklerine karşı sigortalanıştır. Davacı, dolu yağışı ve yaban domuzu nedeniyle domates bitkisinde hasar oluştuğunu iddia ederek, dava tarihinden önce davalı sigortaya başvuruda bulunmuştur. Sigorta eksperleri 31.05.2019 tarihinde yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçeye ilişkin taşınmazda yaban domuzu zararının geçici hasar oranını %3 olarak, 19.06.2019 tarihinde yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçeye ilişkin taşınmazda yaban domuzu ve dolu zararının geçici hasar oranını %3’er olarak, dolu zararının meyve kabuğunda kalıcı etki bırakmadığı, dolu nedeniyle gövde ve dallarda etki görüldüğünü tespit etmişlerdir. Yine 19.07.2019 tarihinde yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçeye ilişkin taşınmazda yaban domuzu zararının geçici hasar oranını %15 olarak, 31.05.2019 tarihinde yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçeye ilişkin taşınmazda yaban domuzu zararı olmadığını, 19.06.2019 tarihinde yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçeye konu taşınmazda yaban domuzu zararının geçici hasar oranının %6, dolu zararının geçici hasar oranının %3 olduğunu, hafif yağmurla karışık dolu yağışları olduğunu, meyve kabuğunda kalıcı etki bırakmadığını, gövde ve dallarda etki görüldüğünü,19.07.2019 tarihinde yerinde yaptıkları incelemede ... nolu poliçeye konu taşınmazda yaban domuzu zararının geçici hasar oranının %12 olduğunu, dolu zararının olmadığını belirlemişlerdir. Davacıya domuz zararına ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu poliçe kapsamında oluşan %15 hasar oranı için 18/11/2019 tarihinde 67.914,00-TL, ... nolu poliçe kapsamında oluşan %12 hasar oranı için 12/11/2019 tarihinde 13.585,00-TL ve 21/11/2019 tarihinde 1.938,00-TL olmak üzere toplam 15.523,00-TL hasar tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür.
Davacı, dolu ve domuz zararı nedeniyle üründe oluşan hasar oranı ve miktarının daha fazla olduğunu iddia ederek eldeki davayı açmış, dava açmadan önce Menderes Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırmıştır. Delil tespiti üzerine ziraat mühendisi bilirkişiden alınan 16.08.2019 tarihli raporunda; poliçeler kapsamındaki domates ekili tarlalarda yaban domuzu zararının görüldüğü, domuzun ayak izi ve dışkısının tespit edildiği, dolu zararının olduğu, meyveleri zedelemek, yaralar ve bereler meydana getirmek, dökmek gibi zararlar vererek ürün ve kalite kayıplarına sebep olduğu, dolu zararını belirlemek için her iki parselden rasgele seçilen 8 domates bitkisinin üzerindeki meyve sayısı, tam hasarlı meyve sayısı belirlenerek dolu zararı oranını belirlediği,... ada ... parselde ( ... poliçe kapsamında ) yaban domuz hasar oranı %15, dolu hasar oranı %27 olup toplam hasar oranının %42, ... ada 32 parselde ( ... poliçe kapsamında ) yaban domuz hasar oranı %10, dolu hasar oranı %29 olup toplam hasar oranının %39 olduğunu mütalaa etmiştir. Davalı vekili, yokluğunda yapılan delil tespitinde alınan bu bilirkişi raporuna itiraz etmiştir. Delil tespiti raporundaki domuz zararı ve hasar oranının davalı sigorta eksperleri tarafından belirlenen domuz zararı ve hasar oranı ile örtüştüğü ancak dolu zararı yönünden birbiri ile çeliştiğinden, mahkememizce sigorta kapsamındaki salçalık domates ürününde dolu nedeniyle hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise zararın miktarının tespiti için bilirkişi heyeti oluşturulmuş, ilk oluşturulan bilirkişi heyeinden alınan 12.02.2021 tarihli raporda, dolu nedeniyle domates ürününde hasarın oluştuğuna ilişkin somut verilerin olmaması nedeniyle dolu zararına ilişkin sigorta poliçesi kapsamında bir zararın oluşmadığı mütalaa edilmiştir. Davacı vekilinin ilk bilirkişi heyetinin bu raporuna itirazları ve alınan bu heyet raporu ile Menderes Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun dolu zararının oluşup oluşmadığına ilişkin tespitlerinin çelişmesi nedeniyle, çelişkinin giderilmesi için ikinci bir heyet oluşturularak bu heyetten alınan 11.11.2021 tarihli kök rapor ile 16.03.2022 tarihli ek raporda, delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunda dolu hasarı oluştuğuna ilişkin tespite dayanak yapılan ve incelenen bitki sayısının az olması, dolu zararının tam ortaya konamaması, meyve ve bitki gelişimi ile ilgili bilgi verilmemesi, meyve ağırlığı yerine sayısı üzerinden bilimsel olmayan bir yöntemle oranların hesaplanması, dolu zararını gösteren meyve ve bitki görsellerinin paylaşılmaması, davacı tarafından sunulan CD'deki görsellerde domates meyvesi üzerinde lekelenme, zedelenme gibi dolu zararı oluştuğunu gösteren bir fotoğrafın bulunmaması, eksperler tarafından değişik tarihlerde yapılan incelemelerde domates üzerinde dolu nedeniyle meyve kabuğunda kalıcı etki bırakmadığının, gövde ve dallarda etki görüldüğünün belirlenmiş olması karşısında domates bitkilerinde dolu hasarının oluşmadığı, domuz zararı nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin davacının yaban domuzu sebebine dayalı hasar zararını karşıladığını mütalaa edilmiştir.
Poliçelerin düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte olan Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlarının A.3.1.1. Maddesi ğ bendi uyarınca meyvesi yenen bitkilerde, yalnızca meyvenin teminat kapsamında olduğu, yine teminat dışında kalan haller A.4. maddesinde düzenlenmiş olup, h bendi uyarınca teminat kapsamındaki riskin gerçekleşmesine bağlı olarak ortaya çıkan dolaylı zararların teminat kapsamı dışında kaldığı, dolayısıyla meyve dışındaki yaprak, dal, gövde, kök ve benzeri kısımlarına verilen hasarların dolaylı zarar kapsamında teminat kapsamı dışında olduğu, poliçe özel ve genel şartlarında domates ürününün yaprak, dal, gövde gibi kısımlarında meydana gelen hasarların teminat altına alındığına ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, gerek sigorta eksperlerince değişik tarihlerde yerinde yapılan incelemelerde gerekse mahkememizce iki ayrı bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporlarda dolu nedeniyle teminat kapsamında olan domates bitkisinin meyvesinde hasar oluşmadığının tespit edildiği, eksperlerin bir kısım raporlarında dolu nedeniyle domates bitkisinin gövde ve dallarında geçici hasar oluştuğu tespit edilmiş ise de domates bitkisinin gövde ve dallarında meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında olmadığı, mahkememizce iki ayrı bilirkişi heyetinden alınan raporların bilimsel ve teknik yöntemlere uygun, hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu, davacı tarafın dolu yağışı nedeniyle domates meyvesinde hasar oluştuğunu kanıtlayamadığı, domuz zararı nedeniyle oluşan hasar zararının ise davalı sigorta şirket tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemeler ile tamamen giderildiği, davacının domuz zararı teminatı kapsamında talep edebileceği bakiye bir zararın bulunmadığı anlaşılmakla davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının davasının REDDİNE ,
2-Peşin alınan 1.937,16 TL harçtan maktu red harç tutarı olan 80,70 TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 1.856,46 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde DAVACI TARAFA İADESİNE.
3-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
4-Dava tamamen reddedildiğinden davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-Dava tamamen reddedildiğinden davalı tarafın yaptığı 450,00 TL yargılama giderinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
6-Dava tamamen reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4. Maddesindeki "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." düzenlemesi dikkate alınarak takdir ve hesaplanmış olan 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/06/2022
Katip ..
e-imza
Hakim...
e-imza