T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/387
KARAR NO: 2021/250
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 30/07/2020
KARAR TARİHİ: 11/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Maliki ... ve kaza anındaki sürücüsü ... sevk ve idaresindeki '...' plakalı aracın Aydın ili, ... ilçesi, ... Mah.de, maliki müvekkili ve kaza anındaki sürücüsü ... olan "..." plakalı araca çarpması sonucunda araçta maddi hasar meydana geldiğini, resmi trafik birimlerince düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında da meydana gelen kazanın oluş biçiminin ifade edildiğini, kazanın oluş biçiminden de anlaşılacağı üzere kazaya tam kusuru ile sebebiyet verenin "..." plakalı araç sürücüsü olduğunu, anılı aracın kaza tarihi itibariyle davalı yan tarafından ... nolu poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortalı olduğunu, anılı trafik kazası sonucu meydana gelen zararın tespiti ve tazmini maksadıyla K.T.K m.97 uyarınca davalıya başvuruda bulunulduğunu, açılan hasar dosyası kapsamında bir kısım hasar ödemesi yapıldığını, ancak davalı sorumluluğunda olan gerçek hasarın yapılan kısmi ödemenin çok daha üstünde olduğunu, bakiye hasar alacağına yönelik taleplerinde dava şartı arabuluculuk sürecinde de davalı yan ile uzlaşı sağlanamadığını, sonuç olarak dava tarihine kadar müvekkili aracında meydana gelen hasarın eksik tazmin edildiğini, işbu sebeple dava açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu , Borçlar Kanunu m.49; un "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesine haiz olduğunu, sigorta şirketinin meydana gelen kaza nedeniyle gerçek zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, arz ve izah olunan nedenler ve fazlaya ilişkin müvekkili hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; 50,00 TL hasar zararına, 50,00 TL değer kaybı zararına ilişkin maddi tazminatın davalının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile işbu davada yapılacak yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı duruşmalara katılmadığı gibi herhangi bir cevap da vermediğinden HMK.nın 128.Maddesi uyarınca davayı inkar ettiği kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza tespit tutanağı : Dosya muhtevasında yer alan ve görevli polis memurları tarafından tanzim ve imza edilmiş 08/07/2019 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağının incelenmesinde; 08.07.2019 günü saat 23:15 sıralarında sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile Aydın-İzmir Karayolu ... istikametine seyir halinde iken 29+150 km. ye ... kavşağına geldiğinde aracının sol ön yan kısımları ile aynı istikamete sol şeritten seyreden sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın sağ arka ve sağ yan kısımlarına çarpmış, daha sonra ... plakalı araç sağa doğru manevra yaparak aracın sağ yan ön kısımları ile yine aynı istikamete seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması, bu çarpışmaların etkisiyle ... plakalı aracın ön kısımlarıyla orta refüjde bulunan trafik lamba direğine çarpması, diğer ... plakalı aracın da ön kısımları ile yolun sağında bulunan trafik ışıklarına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, şeklinde olayı tanımladıkları görülmüştür.
Hasar dosyası: Davacı vekilinin dava tarihinden önce 09/09/2019 tarihinde davalı sigortaya başvuruda bulunduğu, davalı şirketçe ... adına 30/10/2020 tarihinde 6238 TL araç hasar bedeli ödendiği, değer kaybı zararı için ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davacı adına, ... plakalı aracın ise dava dışı ...'a ait olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın dava konusu kaza tarihinden önce açılan 3 adet hasar dosyası kaydının bulunduğu anlaşılmış, eski hasar dosyaları ilgili sigorta şirketlerinden getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Sigorta poliçesi : Davalı ... ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan dava dışı ... arasında, 04/07/2019 -04/07/2020 tarihlerini kapsayan ZMMS (Trafik) sigorta poliçesi bulunmaktadır. Poliçe limiti araç başına 36.000,00 TL dir.
Bilirkişi raporu: Mahkememizce, kazanın oluş şekli ve kusur oranlarının tespiti, hasar/değer kaybı zararlarının tespiti için trafik uzmanı / makina mühendisi bilirkişi ... 'ten alınan 05/02/2021 tarihli raporda: 08.07.2019 tarihinde ... idaresindeki ... plakalı araç, ... idaresindeki ... plakalı araç ve ... idaresindeki ... plakalı araçlar arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle; Davalı ...A.Ş.’ ne Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı, olan ... plaka no.lu aracın sürücüsü dava dışı ...’ nın meydana gelen trafik kazasında, tedbirsizliği ve kurallara aykırı davranışı ile kazanın oluşumunda 1. derecede etken hatalı davranış sergilediği, Davacıya ait ... plakalı aracın Dava dışı sürücüsü ...’ nin meydana gelen trafik kazasında, oluşa etken hatalı tutum ve davranışının görülmediği, Dava dışı ... plakalı araç sürücüsü Dava dışı ...’ ın meydana gelen trafik kazasında, oluşa etken hatalı tutum ve davranışının görülmediği, Meydana gelen kazada dava dışı üçüncü kişi ya da kurumların kusurunun bulunmadığı, ... plakalı ... marka aracın arka ve ön kısımları ile sağ yan kısımlarında meydana gelen hasarların bahse konu trafik kazası ile uyumlu olduğu, Araçta meydana gelen toplam hasar miktarının Y. PARÇA BEDELİ + İŞÇİLİK + KDV dahil 30.806,39 TL olduğu, Davacı aracının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre 2.el piyasa rayiç değerinin 42.500,00 TL civarı olduğu, Davacı aracının sovtaj (Onarımı yapılmamış hurda olarak) değerinin 20.000,00 TL civarı olduğu, Davacıya ait aracın onarım tutarının 2.El piyasa rayiç değerine ulaştığı/aştığı için Yargıtay Kararları doğrultusunda Tamirinin Ekonomik Olmadığı Pert-Total Uygulaması yapılmasının gerekli olduğu ve gerçek hasar miktarının 22.500,00 TL (Yirmiikibinbeşyüzlira.) olduğu, Davalı ... tarafından 21.10.2020 tarihinde Davacıya toplam 6.238,00 TL. kısmi ödeme yapılmış olduğundan bakiye ödenmesi gereken hasar miktarının 16.262,00 TL (Onaltıbinikiyüzaltmışikilira) olduğu, Dava konusu Araç Pert&Total olarak işlem gördüğünden ayrıca Değer Kaybı oluşmayacağı " şeklinde mütalaada bulunulmuştur.
Bedel Artırım Dilekçesi: Davacı vekili 17.02.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; hasar zararına ilişkin talep miktarını 16.212,00 TL daha artırarak, toplam 16.262,00 TL bakiye hasar tazminatı ve 50,00 TL değer kaybının 21.10.2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermesini talep etmiş, tamamlama aynı tarihte yatırmıştır.
Dava; davacı aracında meydana gelen bakiye hasar bedeli ile değer kaybı zararının karşı araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davalıya trafik poliçesi ile sigortalı olup, olay tarihi olan 08.07.2019 günü dava dışı sürücü ... ... idaresindeki ... plakalı araç ile Aydın-İzmir Karayolu İncirliova istikametine seyir halinde iken, ... kavşağına geldiğinde aracının sol ön yan kısımları ile aynı istikamete sol şeritten seyreden sürücü ... idaresindeki davacıya ait ... plakalı aracın sağ arka ve sağ yan kısımlarına çarptığı, daha sonra davalı sigortalısına ait ... plakalı aracın sürücüsünün sağa doğru manevra yaparak aracın sağ yan ön kısımları ile yine aynı istikamete seyir halinde olan dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarptığı, bu çarpışmaların etkisiyle savrulan davacıya ait ... plakalı aracın ön kısımlarıyla orta refüjde bulunan trafik lamba direğine çarpması sonucunda maddi hasarla sonuçlanan dava konusu 3 araçlı zincirleme kazanın meydana geldiği, davalının sigortalısına ait aracı kullanan sürücü ... ...'nın bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle kazanın oluşumunda % 100 oranında asli kusurlu olduğu, davacıya ait araçta gerek mahkememizce alınan bilirkişi raporu gerekse ekspertiz raporu ile meydana gelen hasar tutarının yedek parça, işçilik ve KDV dahil 30.806,39 TL olduğunun tespit edildiği, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinin 42.500,00 TL ve hurda değerinin 20.000,00 TL olduğu, hasar bedelinin davacının gerçek zararı olduğu nazara alındığında gerçek zararının, aracın piyasa değerinin %50'sini aştığından davacı aracının onarımının ekonomik olmadığı, pert total tabi tutulması gerektiği, buna göre davacının gerçek zararının 42.500,00 TL - 20.000,00 TL =22.500,00 TL olduğu, davalı ... tarafından, dava tarihinden önce 21.10.2019 tarihinde davacıya toplam 6.238,00 TL kısmi ödeme yapılmış olduğundan davacının bakiye hasar zararının 16.262,00 TL olduğu, araç pert-totale tabi tutulduğundan değer kaybı oluşmayacağı, davacının dava dilekçesinde 50,00 TL hasar bedeli ile 50,00 TL değer kaybı talebinde bulunduğu, bedel artırım dilekçesi ile bakiye hasar zararına ilişkin isteğini 16.262,00 TL'ye yükselttiği, talep edilen zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, kazanın teminat süresi içerisinde gerçekleştiği, davalı ... şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davacının başvuru tarihi hasar dosyasından tam olarak tespit edilememekle birlikte davalı ... şirketinin en geç kısmi ödeme tarihi olan 21.10.2019 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulü ile 16.262,00 TL bakiye hasar bedelinin temerrüt tarihi olan 21.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, değer kaybı bedeli talebinin reddine karar verilmiş olup, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının hasar bedeli isteğinin KABULÜ ile 16.262,00 TL bakiye hasar bedelinin temerrüt tarihi olan 21.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının değer kaybı bedeline ilişkin isteğinin REDDİNE,
3-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 1.110,86 TL nispi harca, peşin alınan ve bedel artırımı ile tamamlanan 331,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 779,46 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
4-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 7,80 TL vekalet suret harcı, 166,20 TL davetiye ve posta gideri, 550,00 TL bilirkişi ücreti, davacı, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde kendisini vekille temsil ettirdiğinden, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte olan AAÜT'ne göre tayin olunan 750,00 TL maktu vekalet ücreti olmak üzere 1.474,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 1.468,10 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 54,40 TL başvurma harcı, 331,40 TL peşin ve ıslahla tamamlanan harç olmak üzere toplam 1.853,90 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine. Davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre 1.314,72 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye 5,28 TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Dava kısmen kabul edildiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-Dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 50,00 TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
8-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/03/2021
Katip ...Hakim ...
e-imzalı e-imzalıdır