T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/458
KARAR NO: 2021/272
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 02/09/2020
KARAR TARİHİ: 18/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili şirket.... Otomotiv Nakliyat İnş Hafr. Taah San ve Tic Ltd Şti'nin motorlu kara taşıtlarının genel bakım ve onarım hizmetleri, yurt içi nakliye ve tır alım satım sektöründe faaliyet gösterdiğini, 19.08.2020 tarihinde meydana gelen yangında şirkete ait ofis ve depo arşiv bölümünde bulunan ve komple yanarak ya da söndürme faaliyetleri ile ıslanarak kullanılamaz hale gelen birkısım ticari belge ve kayıtların zayi olduğunu, bu nedenle İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğü tarafından olay yerinde inceleme yapıldığını ve bu incelemeye dayanılarak yangın raporu düzenlendiğini, müvekkili şirketin meydana gelen yangın olayında ; 2012-2013-2014-2015-2016-2017- 2018 yıllarına ait Personel Özlük Dosyalarının, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Yevmiye defterlerinin , 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Defteri Kebirin, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Envanter Defterlerinin, 2012- 2013- 2014- 2015 yıllarına ait Satış faturalarının, 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ait Satış İrsaliyelerinin, 2012- 2013- 2014- 2015 yıllarına ait Alış Faturalarının, 2012- 2013- 2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ait Alış İrsaliyelerinin, 2012- 2013 -2014 -2015 -2016 - 2017 yıllarına ait Tediye Makbuzlarının, 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ait Tahsilat Makbuzlarının, 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ait SGK Tahakkuk Fişlerinin , 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ait Sgk Hizmet listelerinin, 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ait Bordroların, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait, Kullanılmamış Faturaların , 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ait Kullanılmamış Sevk İrsaliyelerinin, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Çek Bordrolarının , 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Çek Fotokopilerinin, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Açılış Bilançosunun 2012 – 2013-2014-2015 yıllarına ait Demirbaş Faturalarının 2012 – 2013-2014-2015 yıllarına ait Finansal Tabloların, 2012 – 2013-2014-2015 yıllarına ait Ara Bilançoların 2012 – 2013-2014-2015 yıllarına ait Yıllık Faaliyet Raporlarının, Senet Bordrolarının, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Senet Fotokopilerinin vb. bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu, bu nedenlerle yasal süresi içinde belirtilen ve bilirkişilerce tespit edilecek geçmiş yıllara ait tüm ticari defter ,fatura ve sair belgelerin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Yangın raporu : İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından tutulan 19/08/2020 tarihli yangın raporunun incelenmesinde; yangında binanın çatısı cam ve kapılar, depoda bulunan çok sayıda Mercedes marka araçlara ait plastik ve metal yedek parça malzemeleri, mutfakta bulunan 1 adet buzdolabı, 1 adet klima muhtelif mutfak eşyaları, mal sahibinin beyanına göre muhasebe bölümünde bulunan .... şirketine ait 2013-2018 arası çeşitli yıllara ait personel özlük dosyaları, yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defter, satış faturaları, satış irsaliyeleri, alış faturaları, alış irsaliyeleri, tediye makbuzları, tahsilat makbuzları, SGK tahakkuk fişleri, SGK hizmet listeleri, bordrolar, kullanılmamış faturalar, çek bordroları, çek fotokopileri, açılış bilançosu, demirbaş faturaları, finansal tablolar, ara bilanço, yıllık faaliyet raporları, senet bordroları , senet fotokopileri ile ..... şirketine ait İzmir .... Noteri 02/09/2010 gün ... yevmiye no.lu ve 02/09/2010 gün .... nolu karar ile hisse devri gerçekleştirilmekle, şirketin kuruluşundan hisse devrine kadar mevcut tüm ticari defterler, personel özlük dosyaları, satış faturaları, satış irsaliye, alış faturaları irsaliyeleri, tediye tahsilat makbuzları, SGK tahakkuk fişleri, SGK hizmet listeleri, bordrolar, kullanılmamış faturalar ve sevk irsaliyeleri, çek bordroları, çek fotokopileri, senet bordroları, senet fotokopileri, açılış ve ara bilançoları, yıllık faaliyet raporları, demirbaş faturaları ve finansal tabloların yanmak ve ıslanmak suretiyle zarar gördüğü, eşya ve binanın ağır hasarlı olduğunun imza altına alındığı anlaşılmıştır.
Dava; Zayi olan ticari defterler ve bir kısım belgeler ile ilgili TTK.nun 68. maddesinin son fıkrası hükmu gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkin dava olup, davanın yasada öngörülen süre içerisinde açıldığı kabul edilmiştir.
6102 SK. Madde 68/son "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir âfet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin salâhiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini istiyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır." hükmünü taşımaktadır.
Davacı şirkete ait ticaret sicil kaydının incelenmesinde dava dilekçesinde belirtildiği şekilde davacı şirketin tasfiye halinde olduğu tespit edilmiş, zayi belgesi istenilen defterle ilgili vergi dairesine, defterin basıldığı matbaaya yazı yazılmıştır.
TTK.nun 68.maddesi uyarınca zayi belgesi düzenlenebilmesi için davacının defter tutmakla veya saklamak ile yükümlü olması , zayi olan belgelerin kullanılmış defter ve belgeler olması, usulüne uygun tutulmuş olması, başvurunun 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde yapılmış olması gerekir.
Yasal düzenleme ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davacının defter tutmakla yükümlü tacir olduğu, davacıya ait 2012 -2013-2014-2015-2016-2017- 2018 yıllarına ait Personel Özlük Dosyaları, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Yevmiye defterleri ve Defteri Kebirler,2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Envanter Defterleri,2012 -2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Satış Faturaları,2012-2013-2014-2015-2016 -2017-2018 yıllarına ilikin Satış İrsaliyeleri, 2012-2013- 2014-2015 yıllarına ilişkin Alış Faturaları, 2012 -2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin Alış İrsaliyeleri, 2012 - 2013 -2014 -2015 -2016-2017 yıllarına ilişkin Tediye Makbuzları, 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin Tahsilat Makbuzları, 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin SGK Tahakkuk Fişleri, 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin Sgk Hizmet listeleri, 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin Maaş Bordroları, 2012 - 2013 -2014 -2015 yıllarına ilişkin Çek Bordroları - Çek Fotokopileri, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Açılış Bilançoları, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Demirbaş Faturaları, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Finansal Tablolar, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Ara Bilançolar, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Yıllık Faaliyet Raporları, 2012 -2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Senet Bordroları –Senet Fotokopilerinin çıkan yangında zayi olduğu, davacının bu defter ile belgeler ile ilgili dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, ancak boş olup kullanılmayan 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin faturalar ve 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin Sevk İrsaliyeleri yönünden zayi belgesi talep etmekte ise hukuki yaranının bulunmadığı anlaşılmakla anlaşılmakla davanın kısmen kabulü kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacı şirkete ait olup zayi olduğu anlaşılan;
-2012 -2013-2014-2015-2016-2017- 2018 yıllarına ait Personel Özlük Dosyaları,
-2012-2013-2014-2015 yıllarına ait Yevmiye defterleri ve Defteri Kebirler,
-2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Envanter Defterleri,
-2012 -2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Satış Faturaları,
-2012-2013-2014-2015-2016 -2017-2018 yıllarına ilikin Satış İrsaliyeleri,
-2012-2013- 2014-2015 yıllarına ilişkin Alış Faturaları,
-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin Alış İrsaliyeleri
-2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin Tediye Makbuzları,
- 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin Tahsilat Makbuzları,
- 2012 -2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin SGK Tahakkuk Fişleri,
- 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin Sgk Hizmet listeleri
- 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin Maaş Bordroları,
- 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Çek Bordroları – Çek Fotokopileri,
- 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Açılış Bilançoları,
- 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Demirbaş Faturaları,
- 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Finansal Tablolar,
-2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Ara Bilançolar,
- 2012 – 2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Yıllık Faaliyet Raporları,
- 2012 – 2013-2014-2015 yıllarına ilişkin Senet Bordroları –Senet Fotokopileri için ZAYİ BELGESİ DÜZENLENMESİNE
2-Davacının, 2012-2013-2014-2015 yıllarına ilişkin kullanılmamış faturalar ve 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin Kullanılmamış Sevk İrsaliyeleri yönünden zayi belgesi verilmesi isteğinin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,
3-Alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcına, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90 TL karar ve ilam harcı, Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanunun 106. Maddesi ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun 27. Maddesine göre 20,00-TL'nin altında olduğundan, eksik 4,90-TL harç için harç tahsil müzekkeresinin yazılmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/03/2021
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır