T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/469
KARAR NO: 2021/1092
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/09/2020
KARAR TARİHİ: 16/12/2021
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan 01.10.2018 başlangıç tarihli Satın Alma Sözleşmesi gereğince davalının, Kırklareli’nde bulunan "..." isimli sözleşme konusu işletmeyi sözleşme süresince açık tutarak bizzat çalıştırmayı, kapatmamayı, işyerini ve işletme ruhsatını başkalarına devir ve temlik etmemeyi, sözleşme konusu ürünleri (..., ..., vs.) satın almayı, satmayı, bulundurmayı, bira satışında azami gayret göstermeyi, T.C. Tütün Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan (TAPDK) her türlü (TAPDK Belgesi) izni almayı, yenilemeyi, müvekkili şirketten aylık 29.16 HL., yıllık 350.00 HL., toplamda 1.400.00 HL. bira satın almayı, işbu sözleşme hükümlerinden herhangi birisine aykırı hareket ettiği takdirde müvekkil şirketten almış olduğu 250.000.-TL. katkı bedelini iade ile birlikte, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartı müvekkili şirkete nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, Sözleşmede kararlaştırıldığı üzere müvekkili şirket tarafından davalıya 250.000.-TL. katkıda bulunulduğu, davalının bu katkıyı müvekkili şirketten aldığının, ekte sundukları “Teslim Alındı Tutanağı” ve sair evrak ile de sabit olduğu, Müvekkili şirket sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiği halde, davalının sözleşme konusu işletmeyi kapattığı, bizzat çalıştırmadığı, bu nedenlerle sözleşme konusu ürünleri satın almadığı, satmadığı, bulundurmadığı, asgari satın alma taahhüdünü yerine getirmediği, bu ve diğer sebeplerle sözleşmeyi ihlal ettiğinin belirlendiği, bu durumda muaccel hale gelen ve borçlunun iadesini taahhüt ettiği katkı alacağı için İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün .../... E. sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiği, Borçlunun, sırf alacağın tahsilini geciktirmek amacıyla borca itiraz ederek icra takibinin durdurulmasını sağladığı, Gerektiğinde Kırklareli Belediyesi ve Kırklareli Vergi Dairesi kayıtları, Tarım Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Daire Başkanlığı ile tarafların ticari defter kayıtları, evrakları ve davalının tanzim ettiği “Teslim Alındı Tutanağı” incelendiğinde, davalının müvekkili şirketten 250.000.-TL. tutarında katkıyı aldığı, daha sonra işletmeyi kapatmak, bira satışına son vermek, asgari satın alma taahhüdünü yerine getirmemek, vs. suretleriyle sözleşmeyi ihlal ettiği ve katkıyı iade borcunun doğduğu, yani alacağın varlığının kanıtlandığı, Arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığı, Belirtilerek; Cezai şarta ve fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere; İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı dosyasındaki yetkiye ve borca itirazın iptaline, icra takibinin devamına, %20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatının kötüniyetli davalı/borçludan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkilinin tacir olmayıp esnaf olduğu, dolayısıyla Yetki Sözleşmesi düzenleme yetki ve hakkı bulunmadığı, Davalı tarafından 30.04.2015 tarih ... Kurum sicil numarası ile açık alkollü içki satış belgesi ve T. C. Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan çalışma izni alındığı ve bu izinlerin halen geçerli olduğu, Davalının iş yerinin Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesi’nde 28.01.2015 tarihinde ilan edilerek açıldığı, ayrıca davalının 17.09.2015 tarih ...nolu belge ile Kırklareli Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Esnaf ve sanatkarlar Sicil müdürlüğü’nden ESNAF VE SANATKAR SİCİL TASDİKNAMESİ aldığı, davalının esnaf olduğu, Davacının iddia ettiği gibi sözleşmeye aykırı olarak iş yerinin kapanmadığı, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesi’nin 21.10.2020 tarihli cevap dilekçesinde, davalının iş yerinin halen açık olduğunun bildirildiği, Vergi levhasında işe başlangıç tarihinin 01.11.2014, iş yerinin açık olduğunun belirtildiği, Davalının iş yerinin halen açık olduğuna ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Tahakkuk Fişi ile de iş yerinin açık olduğu, kapatılmadığının kanıtlandığı, ayrıca Kırklareli Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından düzenlenen tahakkuk fişinden de görüleceği üzere 12.10.2020 tarihinde iş yerinin açık olduğu ve Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi verildiği, davalı ticari defterlerinin eksiksiz olarak onaylatıldığı, iş yerinin su aboneliğinin devam ettiği, Davalı iş yerinin BAR BİRAHANE olarak faaliyet gösterdiği, pandemi döneminde İçişleri Bakanlığı genelgesi ile bar olan iş yerlerinin kapatıldığı ve halen açılmasına izin verilmediği, bu durumda, davalı tarafından Kısa Çalışma Talep Formu ile kısa çalışma ödeneğine başvurulduğu, kapatılma süreci uzatıldığından ek olarak da başvurulduğu, davalının iş yerini kapatmadığı, açık tutarak çalıştırdığı, iş yerini ve ruhsatını başkasına devir etmediği, satışa konu malları azami gayret ile satmaya çalıştığı, Davalı ile davacı arasında her ne kadar sözleşme imzalanmış ise de bu sözleşme kapsamında tazminat doğuracak bir fiilin davalı tarafından yapılmadığı, kaldı ki, sözleşme kapsamında davalı müvekkilinin, sözleşmeye uymadığına ilişkin herhangi bir ihtarname ile uyarılmadığı, temerrüde düşürülmediği, Davacının iddia ettiği gibi, sözleşmeden kaynaklı bir ödeme alınmadığı, davacının bu iddiasını banka dekontu ile kanıtlaması gerektiği, davacının bu konuda herhangi bir delil sunmadığı, davacının sunduğu ödeme evrakındaki imzanın da müvekkiline ait olmadığı, Taraflar arasında cezai şart gerektirecek bir husus doğmadığı belirtilerek; Davanın YETKİSİZLİK kararı verilerek reddine, davanın reddine karar verilerek davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
Dava;İİK 67/2 uyarınca açılmış İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.
Davacı davalının sözleşme konusu işletmeyi kapattığını, açık tutarak bizzat çalıştırmadığı, bu nedenle sözleşme konusu ürünleri satın almadığı, asgari satın alma taahhüdünü yerine getirmediği, sözleşmeyi ihlal ettiği, muaccel hale gelen borçlunun iadesini talep ettiği katkı alacağına ilişkin İzmir ... İcra müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyası ile açılmış itirazın iptali davasıdır.
Dosya içinde İzmir ... İcra müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyası, taraflar arasındaki satın alma sözleşmesi, teslim alındı tutanağı, ticari sicil gazetesi, Kırklareli Belediye Başkanlığı ve Kırklareli Vergi Dairesi kayıtları dosya içinde hazır edilmiş taraf defterleri üzerinde SMM bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmış, davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan bilirkişi raporunda davacı defterlerinin 2018 ve 2019 ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu HMK 222 göre davacı lehine delil olma niteliği taşıdığı, davacı şirketin ticari defterleri, 16/01/2019 (teslim alındı tutanağı ) göre davacı ... A.Ş'nin bayii ... Gıda Dağıtım LTD aracılığıyla (dolaylı olarak) davalı ...'a katkı payı ödediği, 2018 yılının son üç ayında HL, 2019 yılının son ayında 321,21 tl, 2020 yılının ilk üç ayında 0,06 TL, toplamda ise 411,91 TL ... satın aldığı, sözleşmeye göre davalının yıllık asgari satın alma taahhüdünün 350 HL, toplam asgari satın alma (4 yıllık için 1400 HL olduğu) buna göre davalının yıllık ve toplam bazda asgari satın alma taahhüdünü belirtilen süreler arasında yerine getiremediği, SMM bilirkişinin 06/10/2021 tarihli raporu ile sabit olmakla her ne kadar davalı vekili 01/11/2021 tarihli dilekçesi ile ek rapor alınmasını talep etmiş ise de ve mahkememizin yetkisine ve görevine yönelik itirazlarda bulunsa da mahkememiz görevli olduğundan bu itirazların reddine ve davanın niteliği ve miktarı ile tanık dinletme taleplerinin davanın niteliği ve miktarı bakımından reddine, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklı alacaklarını davalıdan talep edeceklerini, davalı ve dava dışı şirket arasındaki ilişkilerin kendi iç ilişkileri olduğu, katkı payının davacı tarafça davalıya verildiği, dosya içinde mevcut teslim alındı tutanağında da davalının imzasının bulunduğu imzanın inkar edilmediği ve teslim alma tutanağında 250.000 TL katkının ... A.Ş'den eksiksiz olarak teslim alındığı ve bizzat davalıya verildiği davacının imzası ile sabit olduğu katkı payının bizzat davalı tarafından alınmadığına yönelik imzanın aynı nitelikte belge ile ispatlanması gerekeceği alınan bilirkişi raporu, incelenen icra dosyası, 16/01/2019 tarihli teslim alındı tutanağı birlikte değerlendirildiğinde davalının taraflar arasındaki 01/10/2018 başlangıç tarihli satın alma sözleşmesi gereğince sözleşme hükümleri gereğince belirtilen ürünlerin alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere toplam asgari satın alma taahhüdünün 4 yıl için 1400 TL olduğu buna göre davalının yıllık ve toplam bazda asgari satın alma taahhüdünü yerine getirmediği ve sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiği anlaşılmakla davacı şirketten almış olduğu İzmir ... İcra müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyasındaki takibe konu edilen 01/10/2019 ödeme tarihli sözleşmeden kaynaklanan katkı alacağına ilişkin davanın tüm açıklanan nedenlerle kabulüne, hüküm altına alınan alacak senet alacağı olup likit ile hesaplanabilir olduğundan İİK 67/2 uyarınca %20 icra inkar tazminatına karar vermek gerekerek mahkememizdeki vicdani kanıyı yansıtan aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın KABULÜ İLE;
Davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü .../... sayılı takip dosyasındaki itirazının iptali ile, takibin 250.000,00 TL lik asıl alacağa takip tarihinden itibaren, yasal faiz uygulanmak suretiyle, DEVAMINA,
Hüküm altına alınan alacak, likit ve hesaplanabilir olduğunda, İİK 67/2 uyarınca %20 icra inkar tazminatı olan 50.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 17.077,50 - TL nispi ilam harcından, peşin alınan 3.019,38 TL harcın düşülmesi ile kalan 14.058,12 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı, 3.019,38 TL peşin harç toplamı olan 3.073,78 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 117,90 TL'si tebligat-posta gideri ve 1.100,00 TL'si bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 1.217,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 25.950,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
8-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulün anlatıldı. 16/12/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı