T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/607
KARAR NO: 2022/851
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2020
KARAR TARİHİ: 21/10/2022
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İTİRAZ ;
İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyasında; davacı alacaklı tarafından aralarında davalıların da bulunduğu borçlular hakkında 3.286.011,09 TL’si asıl alacak, 189.365,07 TL’si akdi faiz, 182.101,29 TL’si işlemiş temerrüt faizi, 14.330,52 TL’si BSMV ve 1.412,73 TL’si ihtarname gideri olmak üzere toplam 3.673.220,70 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılmıştır.
Ödeme emri davalı borçlulara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davalı borçlular vekili yasal süre içerisinde verdiği 25/06/2020 tarihli dilekçesi ile; müvekkillerinden ... ve ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti’nin adresinin İstanbul’da olduğunu, Anadolu İcra Müdürlükleri’nin yetkili olduğunu; takibin haksız ve dayanaksız olduğunu, kredi genel sözleşmesinin müvekkilleri açısından zaman aşımına uğradığını, ihtarname içeriğine kep üzerinden itirazların sunulduğunu, müvekkiline ait taşınmazın alacaklı tarafa verildiğini, taşınmazın değerinin kredi bedelinin çok üstünde olduğunu ileri sürerek, borca, işlemiş ve işleyecek faiz ile ferilere itiraz etmiş, ... ve ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesini istemiştir.
İDDİA ;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili bankanın Alsancak/İzmir Şubesi ile davalı ... Konservecilik Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. arasında kredi genel sözleşmesinin imzalandığını, diğer davalıların bu sözleşme ve protokolleri müşterek ve müteselsil borçlu kefil sıfatıyla imzaladıklarını, sözleşmelere dayalı olarak müşteriye nakit ve gayrinakit kredilerin kullandırıldığını, geri ödenmemesi üzerine kredi hesabının kat edildiğini ve banka alacağının ödenmesi için tüm borçlulara Beşiktaş 26. Noterliği’nden 19/03/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini, ödeme taahhüdünün yerine getirilmediğini, davalılar hakkında İzmir 11. İcra Müdürlüğü’nün .../... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, itiraz dilekçesinin taraflarına 28/09/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, hesap katında müvekkilinin alacağının sözleşmelere ve yasa hükümlerine uygun olarak belirlendiğini, takibin yetkili icra müdürlüğünde açıldığını, borçlular ile imzalanan sözleşme hükümlerine göre İzmir İcra Müdürlüğü’nün ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıların İzmir 11. İcra Müdürlüğü’nün .../... sayılı dosyasında 3.673.220,73 TL üzerinden başlatılan takibe yönelik itirazlarının iptaline, itiraz edilen kısım üzerinden % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Dava, 3.673.220,73 TL dava değeri üzerinden açılmıştır.
CEVAP ;
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkillerinin 05/11/2010 tarihli kredi genel sözleşmesine bağlı ve ipotek vermek kaydıyla çalışmaya başladıklarını, müvekkili ...’ın ve ... Gıda Paz. Ltd. Şti.’nin yetkiye itiraz ettiklerini, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin yetkili olduğunu; müvekkili ...’ın davalı ... Konservecilik Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.’nin küçük ortağı, diğer davalı ... Gıda Paz. Tic. Ltd. Şti.’nin ortağı ve yetkilisi olduğunu, müvekkili ...’ın davalı ... Konservecilik ve Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.’deki hissesini 13/02/2014 tarihinde diğer davalı ...’a devrettiğini ve ortaklıktan ayrıldığını, müvekkilinin bu şirkette ortak olduğu süre içerisinde cari hesap şeklinde işleyen alacak olmadığını ve asıl borçlu şirketin borcunun bulunmadığını, takibe konu edilen sözleşmeler incelendiğinde ve kredi kullanma tarihleri esas alındığında müvekkilleri ... ve ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kefaletten kaynaklanan herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını, TBK’nın 133. maddesi kapsamında sözleşme borcun yenilenmesi şeklinde geçerlilik kazanmakla ve müvekkili ... 13/02/2014 tarihinde şirket ortaklığından ayrılmakla müşterek ve müteselsil sorumluluğunun ortadan kalktığını, hesap kat ihtarına itiraz edilmesi sebebiyle temerrüt şartlarının oluşmadığını, müvekkili ... Gıda Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi’nin İstanbul merkezli olduğunu, borca kefil olan ...’ın bu şirketin ortağı ve yetkilisi olduğunu, müvekkili ile yapılan kefalet sorumluluk sözleşmesinin davacı banka ile ... Konservecilik ve ... ile yapılan 05/11/2014 tarihli genel kredi sözleşmesinin bulunduğunu, TBK’nın 133. maddesi kapsamında borcun yenilendiğini, önceki sözleşmenin hukuki niteliğinin ve kefaletin ortadan kalktığını, müvekkili ...’ın ve ... Gıda Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi’nin kefaletten kaynaklanan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, temerrütün oluşmadığını, şirket ortaklığının değişmesi ile yeni bir sözleşmenin düzenlendiğini, davacı bankanın sözleşmeyi yenilemekle tarafları ve şartları değişen 16/12/2010 tarihli sözleşmenin hükümlerini ortadan kaldırdığını, bu sözleşmenin yoklukla malul olduğunu, TBK’nın 583. maddesi gereğince kefalet sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması, kefilin sorumlu olacağı azamı miktar ile kefalet tarihinin belirtilmesi gerektiğini, aksi takdirde geçersiz olacağını, hesabın kat edilmediğini, kep ortamından itiraz edilmekle alacak konusunun yargılamayı gerektirdiğini, müvekkilleri ... ve ... Gıda Pazarlama Ltd. Şti. yönünden davanın tefrik edilerek yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesi gerektiğini, müvekkili ...’ın davalı ... Konservecilik Gıda Ltd. Şti.’nin yetkilisi ve ortağı olduğunu, müvekkilinin cari hesap şeklinde işleyen kredi kullanımına bağlı olarak ve taşınmazı rehin vermek suretiyle kredi kullandığını, ... Gıda Paz. Ltd. Şti ve ... haricinde ve tamamen şirkete bağlı 05/11/2014 tarihinde yeni GKS sözleşmesi imzalanmakla kredi kullandığını, müvekkili ...’in krediye bağlı olarak şirkete ait fabrikayı teminat olarak gösterdiğini, borcun tamamını karşılayacak şekilde taşınmazın tapusunu vefa sözleşmesine bağlı olarak bankaya bıraktığını, vefa sözleşmesi ve taşınmazın banka tarafından satış bedelinin davacı bankadan istenmesini istediklerini, taraflar arasında düzenlenen vefa sözleşmesine dayalı borç kapama yoluna gidilmiş olmakla bankanın taşınmazı daha yüksek bedelle satarak kar elde etmekle müvekkilinin munzam zararının meydana geldiğini, şirket ortaklık yapısı bilgisinin davacı taraf nezdinde yer aldığını, yeni 05/11/2014 tarihli sözleşme ve 13/02/2017 tarihli kredi limitinin artırılması ile kefil kabul beyanı sözleşmesi ile yeni bir sözleşmenin yürürlüğe sokulduğunu, aynı şekilde ... açısından da TBK’nın 583. maddesindeki kefalet koşullarının bulunması gerektiğini, davacı tarafın ...’ın ortaklıktan ayrılmasından sonra kredi ilişkisini yeni ortaklar ile düzenlediği, yeni sözleşmeler ile devam ettirdiğini, bu sözleşmelerin içerdiği edimlerin tamamının süresi içinde yerine getirildiğini, davacı isteklerinin kefalet sözleşmelerinin genel ve temel ilkelerine aykırı olduğunu, müvekkili ... Konservecilik Gıda San ve Tic Ltd. Şti yönünden kredi kullanan şirket borcuna karşılık davacı ile yapılan vefa sözleşmesi kapsamında fabrikayı ve iki adet taşınmazı borcuna karşılık verdiğini, borcun kapandığını, davacının taşınmazı satarak kar elde ettiğini, zararın doğmasının veya alacaklı olmasının mümkün olmadığını, 2016 yılında yapılan vefa sözleşmesine bağlı taşınmazların kıymet takdirinin yapılarak bedelinin belirlenmesinin gerektiğini, müvekkilinin munzam zararının doğduğunu belirterek, davanın reddine, davanın reddine, müvekkilleri yararına % 20 tazminatın davacıdan tahsiline, ... ve ... Gıda Paz. Ltd. Şti. yönünden dosyanın tefrik edilerek yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER ;
İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyası, kredi genel sözleşmeleri, borç yapılandırma protokolü, hesap kat ihtarnamesi, bilirkişi raporu.
GEREKÇE ;
Dava; haklarında genel kredi sözleşmesine dayalı alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılan davalıların borca itirazlarını iptali istemine ilişkindir.
Davada uyuşmazlık konusu genel kredi sözleşmesine dayandığından, genel kredi sözleşmeleri ticari nitelikte olup, bu durumda uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan kanun Türk Ticaret Kanunu olduğundan; diğer yandan İİK’nın 50. maddesinin göndermesiyle HMK'nın 17. maddesi uyarınca tacirler arasında yetki sözleşmesi yapılması mümkün olup, davacı banka ile davalı ... Konservecilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 16/12/2010 tarihli 3.000.000,00 TL bedelli kredi genel sözleşmesinin 41. maddesinde; 16/12/2010 tarihli 2.860.000,00 USD bedelli kredi genel sözleşmesinin 41. maddesinde ve 16/12/2010 tarihli 750.000,00 Euro bedelli kredi genel sözleşmesinin 41. maddesinde “uyuşmazlık halinde İzmir Mahkeme ve ve İcra Dairelerinin yetkili olacağı” kararlaştırıldığından; sözleşmede müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatıyla yer alan davalı borçlular tüm sözleşme hükümlerinin haklarında geçerli olduğunu kabul ve taahhüt etmiş olup, ticari nitelikteki genel kredi sözleşmesine kefaletin müteselsil kefalet olduğunun kabulü gerektiğinden, sözleşmelerdeki yetki şartı HMK'nın 17. maddesi hükmüne uygun olup, kefaletin feriliği prensibi gereğince kefiller yönünden de geçerli olacağından, İzmir İcra Müdürlükleri takipte yetkili bulunduğundan, davalılar ... ve ... Gıda Paz. Ltd. Şti. vekilinin icra dairesinin yetkisine yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.
Davada uyuşmazlık konusu genel kredi sözleşmesi olup ticari nitelikte olduğundan ve bu durumda uyuşmazlık halinde uygulanacak olan kanun Türk Ticaret Kanunu olduğundan, diğer yandan HMK'nın 17. maddesi uyarınca tacirler arasında yetki sözleşmesi yapılması mümkün olup, davacı banka ile davalı ... Konservecilik ve Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 16/12/2010 tarihli 3.000.000,00 TL bedelli kredi genel sözleşmesinin 41. maddesinde; 16/12/2010 tarihli 2.860.000,00 USD bedelli kredi genel sözleşmesinin 41. maddesinde ve 16/12/2010 tarihli 750.000,00 Euro bedelli kredi genel sözleşmesinin 41. maddesinde “uyuşmazlık halinde İzmir Mahkeme ve ve İcra Dairelerinin yetkili olacağı” kararlaştırıldığından; sözleşmede müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatıyla yer alan davalı borçlular tüm sözleşme hükümlerinin haklarında geçerli olduğunu kabul ve taahhüt etmiş olup, ticari nitelikteki genel kredi sözleşmesine kefaletin müteselsil kefalet olduğunun kabulü gerektiğinden, sözleşmelerdeki yetki şartı HMK'nın 17. maddesi hükmüne uygun olup, kefaletin feriliği prensibi gereğince kefil yönünden de geçerli olacağından, mahkememiz yetkili olduğundan, davalılar ... ve ... Gıda Paz. Ltd. Şti. vekilinin mahkememizin yetkisine yönelik itirazının da reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; “davacı banka ile davalı ... Konservecilik ve Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 05/11/2014 tarihli genel kredi sözleşmesinin daha önce düzenlenen sözleşmelerden kaynaklanan kredi borçları devam ederken düzenlenen bir sözleşme olup olmadığı, bu kredi sözleşmesi ile daha önceki tarihli kredi sözleşmelerinin geçerliliğini yitirip yitirmediği yani borcun yenilenip yenilenmediği, 05/11/2014 tarihli sözleşme ile birlikte 16/12/2010 tarihli sözleşme hükümlerinin ortadan kalkıp kalkmadığı ve bu kapsamda da davalı kefillerin sorumluluklarının sona erip ermediği, davalılardan ...’ın 13/02/2014 tarihinde davalı ... Konservecilik ve Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.’deki paylarını devretmesi ve şirket ortaklığından ayrılması nedeniyle varsa davacı bankaya olan borçtan dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağı, davalıların temerrüdünün oluşup oluşmadığı, TBK’ya uygun kefaletin bulunup bulunmadığı, davalı asıl borçlu şirket yönünden de vefa sözleşmesi kapsamında borcun ödenmiş sayılıp sayılmayacağı, davalıların, davacı bankaya İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyası çerçevesinde borçlarının bulunup bulunmadığı, varsa icra takip tarihi itibariyle (kefil olan davalıların kefalet limitleri de gözetilerek) her bir davalının ne miktar (asıl alacak, faiz ve fer’ileri) borçlarının bulunduğu, takibe ve borca yönelik itirazlarının haklı olup olmadığı, itirazlarının iptali koşullarının bulunup bulunmadığı, zaman aşımının gerçekleşip gerçekleşmediği” konularındadır.
Olayda 6098 sayılı TBK'nın 146.maddesindeki 10 yıllık zaman aşımı süresinin uygulanması gerektiğinden, hesabın kat edildiği tarih ile takip tarihi arasında ise 10 yıllık sürenin dolmadığı belirlendiğinden, davalılar vekilinin zaman aşımı itirazı haklı bulunmamıştır.
İİK'nın 67. maddesi gereğince davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı banka ile davalı ... Konservecilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 16/12/2010 tarihli 2.860.000,00 USD bedelli kredi genel sözleşmesi incelendiğinde; müşterek borçlu-müteselsil kefillerin ... Gıda Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti., ... ve ... olduğu, kefalet limitlerinin 2.860.000,00 USD olduğu görülmüştür.
Davacı banka ile ile davalı ... Konservecilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 16/12/2010 tarihli 750.000,00 Euro bedelli kredi genel sözleşmesi incelendiğinde; müşterek borçlu-müteselsil kefillerin ... Gıda Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti., ... ve ... olduğu, kefalet limitlerinin 750.000,00 Euro TL olduğu görülmüştür.
Davacı banka ile ile davalı ... Konservecilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 16/12/2010 tarihli 3.000.000,00 TL bedelli kredi genel sözleşmesi incelendiğinde; müşterek borçlu-müteselsil kefillerin ... Gıda Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti., ... ve ... olduğu, kefalet limitlerinin 3.000.000,00 TL olduğu görülmüştür.
Davacı banka ile davalı ... Konservecilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 05/11/2014 tarihli 3.000.000,00 USD bedelli kredi genel sözleşmesi incelendiğinde; müşterek borçlu-müteselsil kefilin ... olduğu görülmüştür. Bu sözleşmenin 40. maddesinde; “bu genel kredi sözleşmesinin daha önce banka ile düzenlenmiş bulunan genel ve özel nitelikteki tüm taahhütname ve sözleşmelerin eki ve ayrılmaz parçası olduğu, bu genel kredi sözleşmesinde yer alan yeni ve farklı hükümlerin daha önce düzenlenmiş olan sözleşme ve tahhütnamelerin ekleri için de geçerli olduğu…..” hususu düzenlenmiştir.
Davacı banka, davalılara Beşiktaş 26. Noterliği'nden gönderdiği 19/03/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile "hesabı 12/03/2020 tarihi itibariyle kat ettiğini" belirterek, "19/03/2020 tarihi itibariyle toplam 3.473.865,58-TL borcun işleyecek temerrüt faizi ve ekleriyle birlikte 1 gün içerisinde ödenmesini" istemiştir.
Hesap kat ihtarnamesi, davalı asıl borçlu ... Konservecilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye bulunamaması nedeniyle tebliğ edilememiş ve 23/03/2020 tarihinde iade edilmiştir. Hesap kat ihtarnamesi müşterek borçlu-müteselsil kefillerden davalı ....’a 21/03/2020 tarihinde, davalı ...’a 23/03/2020 tarihinde ve davalı ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.'ye 24/03/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 18. maddesinde; "Müşteri ve kefillerin sözleşmede yer alan hususların yerine getirilmesi için isim ve imzaların yanında yazılı adreslerinin kanuni ikametgah olduğu, bu adreslere yapılacak tebliğlerin geçerli olacağı" hususunun kabul ve taahhüt edilmiş olması ve ihtarnamenin de davalı asıl borçlu şirketin sözleşmede belirtilen adresine gönderilmiş olması nedeniyle davalı asıl broçlu ... Konservecilik ve Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin temerrütünün ihtarname ile verilen 1 günlük süre de dikkate alınarak 25/03/2020 tarihinde oluştuğu kabul edilmiştir. Davalı ... her ne kadar 24/03/2020 tarihinde temerrüte düşmüş ise onun da asıl borçlu gibi 25/03/2020 tarihinde; ihtarnamede verilen 1 günlük süre dikkate alınarak davalı ... ...'ın 25/03/2020, davalı ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 26/03/2020 tarihinde temerrüde düştükleri kabul edilmiştir.
Mahkememizce davacı banka kayıtları, dava ve icra dosyası üzerinde uyuşmazlık konularında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bankacı bilirkişi hazırlayıp sunduğu 22/04/2022 tarihli raporunda özetle; davacı banka ile davalı ... Konservecilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında 16/12/2010 düzenleme tarihli 2.860.000,00-USD limitli; 16/12/2010 düzenleme tarihli 750.000,00-EURO limitli ve 16/12/2010 düzenleme tarihli 3.000.000,00-TL limitli kredi genel sözleşmelerinin düzenlendiğini, sözleşmeleri davalılar ..., ... ve ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıklarını, her birinin kefalet limitinin 2.860.000,00-USD, 750.000-EURO, 3.000.000,00-TL olarak belirlendiğini; 6098 sayılı TBK’nın 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe girdiğini, müteselsil kefillerin kefalet tarihinin, kefalet limitinin ve kefalet türünün el yazısı ile yazılmasının bu yasa ile zorunlu hale getirildiğini, 16/12/2010 tarihli kredi genel sözleşmesinin 818 sayılı BK hükümleri içerisinde değerlendirilmesi gerektiği kanaatiyle takdirin mahkemeye bırakıldığını; davacı banka ile davalı ... Konservecilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında 03/11/2014 tarihli sözleşme öncesi bilgi formunun ve 05/11/2014 düzenleme tarihli 3.000.000,00-USD limitli kredi genel sözleşmesinin düzenlendiğini, davalı ...’ın sözleşme öncesi bilgi formunu ve sözleşmeyi 3.000.000,00-USD kefalet limitli olarak müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını; 6098 sayılı TBK’nın kefalet hükümleri doğrultusunda kefalet türü, kefalet tarihi ve kefalet limiti el yazısı ile yazılarak yasanın belirlediği şekil ve şartın yerine getirildiğini; bu sözleşmede ... ve ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin müteselsil kefil sıfatı ile imzalarının bulunmadığını; sözleşmelere istinaden davalı asıl borçlu şirkete krediler kullandırıldığını; mülkiyeti ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait İzmir İli, ... İlçesi, ... Mah. ... parsel numarada tapuya kayıtlı taşınmazın asıl borçlu şirketin borçlarını teminen 4.000.0000-USD bedelle 5. dereceden, 7.000.000,00-TL bedelle 6. dereceden bankadaki doğmuş ve doğacak borçlarının teminatı olarak banka lehine ipotek edildiğini; 01/12/2017 tarihinde vefa hakkı olarak 4.413.488,00-TL davalı şirket tarafından yatırılan tutarın 14/02/2017 tarihinde ... numaralı kredi hesabından kullandırılan 5.069.244,45-TL, 11/07/2017 tarihinde .... numaralı kredi hesabından kullandırılan 325.658,10-TL ve 25/10/2017 tarihinde ... numaralı kredi hesabından kullandırılan 334.612,80-TL bedelli kredilerin tasfiye edilmesinde kullanıldığını, takibe ve davaya konu kredilerle ilgili olmadığının belirlendiğini; kredi genel sözleşmelerine dayalı olarak kullandırılan ...3 numaralı kredi yönünden; 25/04/2018 tarihinde ... numaralı kredi hesabından 374.795,16-TL gayri nakdi riskten nakdi riske dönüşen kredi tutarının, asıl borçlu ... Kons.Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 29/06/2018 tarihli isteği ve davacı banka ile ... Kons. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti., ... ... arasında düzenlenen 29/06/2018 tarihli yeniden yapılandırma protokolü kapsamında 25/06/2018 tarihinde 403.769,91-TL olarak ... numaralı kredi hesabında yıllık % 16.80 akdi faiz oranı ile yapılandırıldığını, kredinin 18 ay ödemesiz dönemli, 29/12/2019 tarihinde başlamak ve 37 ay aylık 18.208,78-TL taksitle ödenmek üzere geri ödeme planına bağlandığını; davacı banka ile ... Konservecilik. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... arasında borç tasfiye protokolünün imzalandığını, taraflar bu protokol kapsamında borçluların bankadan kullandığı ticari kredi sebebiyle 29/06/2018 tarihi itibariyle bankaya 673.725,11-TL borçlu oldukları konusunda mutabık kaldıklarını, yeniden yapılandırılan kredinin taksitleri ödenmediğinden kredi hesabının 517.867,22-TL anapara tutarı üzerinden 12/03/2020 tarihinde kat edildiğini; 12/04/2016 tarihinde ... numaralı kredi hesabından yıllık % 15.48 akdi faiz oranı ile 3.711.903,00-TL taksitli ticari yapılandırma kredisinin kullandırıldığını, 5 ay ödemesiz dönemli, 12/10/2016 tarihinde başlamak ve aylık 102.848,90-TL taksitle ödenmek üzere 60 ay geri ödeme planına bağlandığını; 29/04/2016 tarihinde ... numaralı kredi hesabından yıllık % 15.48 akdi faiz oranı ile 257.218,26-TL taksitli ticari yapılandırma kredisinin kullandırıldığını, 5 ay ödemesiz dönemli, 29/10/2016 tarihinde başlamak ve aylık 7.126,97-TL taksitle ödenmek üzere 60 ay geri ödeme planına bağlandığını; 16/10/2016 tarihinde ... numaralı kredi hesabından yıllık % 15.48 akdi faiz oranı ile 188.967,29-TL taksitli ticari yapılandırma kredisinin kullandırıldığını, 3 ay ödemesiz dönemli, 16/10/2016 tarihinde başlamak ve aylık 4.976,17-TL taksitle ödenmek üzere 60 ay geri ödeme planına bağlandığını; 28/10/2016 tarihinde ... numaralı kredi hesabından 265.396,33-TL gayri nakdi riskten nakdi riske dönüşen kredilerin kalan borç bakiyeleri ile ilgili olarak davalı asıl borçlu şirketin 14/02/2017 tarihli isteği ve banka ile ... Kons. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... ... arasında düzenlenen 14/02/2017 tarihli 7.724.433,00-TL borç tutarlı yeniden yapılandırma protokolü kapsamında 12/12/2017 tarihinde 2.031.468,22-TL'nin ... numaralı kredi hesabında yıllık % 15.48 akdi faiz oranı ile yapılandırıldığını, kredinin 24 ay ödemesiz dönemli, 12/12/2019 tarihinde başlamak ve 37 ay aylık 95.432,12-TL taksitle ödenmek üzere geri ödeme planına bağlandığını, kredi taksitleri ödenmediğinden kredinin 2.758.038,77-TL anapara tutarı üzerinden 12/03/2020 tarihinde kat edildiğini; ... numaralı KMH'ın 12/03/2020 tarihinde, kalan 105,10-TL borç bakiyesinin 12/03/2020 tarihinde kat edildiğini, borçlulara ihtarname gönderildiğini ve temerrüde düştüklerini; 19/06/2020 takip tarihi itibariyle 3.286.011,09-TL’si asıl alacak, 362.389,50-TL’si işlemiş akdi/temerrüt faizi, 13.876,68-T’si faizlerin % 5 gider vergisi, 1.412,76-TL’si ihtar gideri olmak üzere toplam 3.663.690,03-TL banka alacağından davalı ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin asıl borçlu sıfatıyla, davalı ...’ın tahsilde tekerrür olmamak kaydı müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduklarını; müteselsil kefiller ... ... ve ... Gıda Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. yönünden: A-Sözleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi halinde; davaya konu toplam 3.663.690,03-TL banka alacağından dolayı müteselsil kefil sıfatıyla sorumluluklarının devam ettiği sonucuna ulaşmak mümkün olmakla takdirin mahkemeye bırakıldığını; B-Kredilerin kullandırma tarihlerinin dikkate alınması halinde; takibe ve davaya konu kredilerin kullandırma tarihleri dikkate alındığında dayanağının davalılar ... ve ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin müteselsil kefil sıfatı ile imzalarının bulunmadığı 05/11/2014 tarihli kredi genel sözleşmesi olduğunu ve bu nedenle 19/06/2020 takip tarihi itibariyle toplam 3.663.690,03-TL banka alacağından müteselsil kefil sıfatı ile sorumlu olmayacakları sonucuna ulaşmak mümkün olup takdirin mahkemeye ait olduğunu; davacı bankanın 19/06/2020 takip tarihinden itibaren 3.285.905,99-TL asıl alacağına sözleşme hükümleri doğrultusunda yıllık % 22.10, 105.10-TL KMH asıl alacağına 5464 sayılı yasanın 26.3 madde hükmü gereği TCMB tebliğleri ile belirlenen yıllık % 20.40 oranında temerrüt faizi ve faizin % 5 gider vergisini uygulama ve isteme yetkisinin bulunduğunu bildirmiştir.
Bilirkişinin, davacı banka alacağının belirlenmesi için yaptığı hesaplama yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olduğundan ve düzenlediği bilirkişi raporu açıklayıcı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan, ek rapor aldırılması yönündeki istek haklı bulunmamıştır.
Yürürlükten kaldırılan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 484. maddesinde; “Kefaletin sıhhati, tahriri şekle riayet etmeğe ve kefilin mes´ul olacağı muayyen bir mikdar iradesine mütevakkıftır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu maddeye göre; kefaletin yazılı olması ve kefilin sorumlu olduğu kefalet miktarın gösterilmiş olması zorunlu ve yeterlidir.
Halen yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 583. maddesinde ise; "(1) Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır. (2) Kendi adına kefil olma konusunda özel yetki verilmesi ve diğer tarafa veya bir üçüncü kişiye kefil olma vaadinde bulunulması da aynı şekil koşullarına bağlıdır. Taraflar, yazılı şekle uyarak kefilin sorumluluğunu borcun belirli bir miktarıyla sınırlandırmayı kararlaştırabilirler. (3) Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz." düzenlemesine; 584. maddesinde de; "(1) Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır. (2) Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya adi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için eşin rızası gerekmez.(3) (Ek fıkra: 28/3/2013-6455/77 md.) Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz." düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenlemeler gereğince de kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için; kefilin, sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısı ile belirtmesi ve ayrıca el rızası şarttır. Bu hususlar zorunlu şekil şartlarıdır.
Somut olayda; 16/12/2010 tarihli kredi genel sözleşmesi yönünden düzenlenme tarihi itibariyle 818 sayılı BK'nın uygulanması gerektiğinden, bu kanunda kefaletin geçerliliği için yazılı olması ve kefalet miktarın gösterilmiş olması yeterli olup, ayrıca kefalet tarihi, kefalet limiti ve kefalet türünün el yazısı ile yazılması, eş rızası gibi hususların aranmayacak olması; diğer yandan davacı banka ile davalı ... Konservecilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen 03/11/2014 tarihli sözleşme öncesi bilgi formu ile 05/11/2014 düzenleme tarihli 3.000.000-USD limitli kredi genel sözleşmesinin ise davalı ... tarafından müşterek borçlu-müteselsi kefil sıfatıyla 3.000.000-USD kefalet limitli olarak imzalanmış olması, 6098 sayılı TBK'nın 583. maddesi gereğince kefalet türünün, kefalet tarihinin ve kefalet limitinin bu davalı tarafından el yazısı ile yazılmış olması ve ayrıca davalı asıl borçlı şirketin temsilcisi olan davalı ...'ın yine aynı madde gereğince eş rızasının aranmayacak olması nedeniyle davalılar vekilinin kefaletin geçersizliği yönündeki itirazları mahkememizce haklı bulunmamıştır. Bu durumda müşterek borçlu-müteselsil kefil durumundaki davalılar kefalet limitleri doğrultusunda kendi temerrütlerinin hukuki sonuçlarından sorumlu olacaklardır.
Genel kredi sözleşmeleri, nitelikleri itibariyle kredi işleminin temelini oluşturan ve kredi vereni öngörülen tutara kadar nakdi, ayni veya sorumluluk kredisi açmak, kullandırmak ve vadeye kadar geri ödeme isteğinde bulunmamak yükümlülüğü altına sokan sözleşmelerdir. Bu sözleşmeler nedeniyle doğacak olan uyuşmazlıklarda alacaklı bankanın, kredi alacağı için hesabın işlediği süreçte hesabın kat edilerek hesap kat ihtarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği tarihe kadar olan dönem için 6102 sayılı TTK'nın 8. maddesi ve sözleşme hükümleri gereğince belirlenecek faizin fer'ileri ile birlikte tahsilini istemesi mümkündür. Burada istenebilecek faiz "akdi faiz'' olarak nitelendirilen faizdir. Hesap kat edildikten ve bu durum usulüne uygun olarak borçluya bildirildikten sonra ise temerrüt faizi işlemeye başlayacaktır. Bu durumda yapılacak iş; hesap kat tarihi ile banka alacağının belirlenmesi, kat tarihi ile temerrüt tarihi arasında bu alacağa akdi faiz uygulanması, bulunan akdi faizin ana paraya eklenmesiyle bulunan toplam alacağa da temerrüt tarihinden takip tarihine kadar olan dönemde temerrüt faizi işletilerek takip tarihi itibariyle bankanın toplam alacağının belirlenmesidir.
Toplanan ve sunulan deliller, genel kredi sözleşmesi, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; davacı banka ile davalı ... Kons. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti arasında 16/12/2010 tarihli 2.860.000,00-USD limitli; 16/12/2010 tarihli 750.000,00-EURO limitli ve 16/12/2010 tarihli 3.000.000,00-TL limitli kredi genel sözleşmelerinin düzenlendiği, bu sözleşmeleri diğer davalılar ..., ... ve ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıkları, her biri yönünden kefalet limitinin 2.860.000,00-USD, 750.000-EURO, 3.000.000,00-TL olarak belirlendiği; kredi genel sözleşmelerinin, düzenlendikleri tarihte yasal mevzuata uygun olarak davalı müşterek borçlu-müteselsil kefillerinin kefaletlerinin alındığı, kefaletin geçersiz olduğu yönündeki davalı itirazlarının haksız olduğu; benimsenen bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde takibe ve davaya konu kredilerin kullandırma tarihlerine göre dayanağının 05/11/2014 tarihli kredi genel sözleşmesi olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar 05/11/2014 tarihli sözleşmenin 40. maddesinde önceki sözleşmelerle bağlantı düzenlenmiş ve bu sözleşmenin daha önce banka ile imzalanmış olan tüm taahhütname ve sözleşmelerin eki ve ayrılmaz parçası olduğu belirtilmiş ise de; bu sözleşme davacı banka ile davalı asıl borçlu ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... arasında düzenlenmiştir. Alacaklı ile asıl borçlunun, kefilin sorumluluğunun kapsamını genişletecek her türlü anlaşma için kefilin onayına ihtiyaç bulunmaktadır. Nitekim; TBK'nın 583/son maddesinde bu husus "Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz." denmek suretiyle yasal zemine oturtulmuştur. Takibin ve davanın dayanağı olan kredi 05/11/2014 tarihli sözleşmeye dayalı olarak kullandırılmış olup, bu sözleşmede ve kullandırılan kredilerle ilgili olarak düzenlenen yapılandırma protokollerinde davalı ...'ın ve davalı ... Gıda Paz. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müteselsil kefil olarak imzaları bulunmadığından, TBK'nın 583/son maddesi gereğince bu davalıların davaya ve takibe konu borçtan dolayı sorumlulukları yoluna gidilemeyeceği kanaatine ulaşılmış, bu davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Diğer davalılar ... Kons. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... ... hakkındaki davaya gelince; tarafların özgür iradeleri ile düzenlenen sözleşmenin 12. maddesine göre müşterinin, temerrütü durumunda, bu borcuna bankaca kedilere uygulanacak en yüksek faizin % 50'si eklenmek suretiyle bulunacak oran üzerinden temerrüt faizi uygulamasını ve bu şekilde hesaplanan faiz ve ekleriyle her türlü masrafı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, davacı bankanın en yüksek kredi faiz oranının yıllık % 17 olduğu, % 50 eklenmesi sonucu temerrüt faiz oranının yıllık % 25.50 olacağı, buna karşılık davacı bankanın % 30 ekleme yaparak temerrüt faiz oranını yıllık % 22.10 olarak istediği, bu oranın taksitli ticari kredilere de uygulanabileceği; BSMV yönünden ise gider vergisi mükellefi olan davacı bankanın bu vergiyi vasıtalı bir vergi olması nedeniyle ve sözleşme hükmü gereği borçlulara yansıtma yetkisinin olduğu, dava konusu kredi hesabının davacı banka tarafından 12/03/2020 tarihinde kat edildiği, sözleşmenin 18. madde hükmü ile ihtarnamede verilen 1 günlük süre dikkate alındığında davalı asıl borçlu ... Kons. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin ve davalı ...'ın 25/03/2020 tarihinde temerrüde düştükleri; davalı ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ve davalı ...'ın davacı bankaya icra takip tarihi itibariyle 3.286.011,09 TL’si asıl alacak, 362.389,50 TL’si işlemiş akdi/temerrüt faizi, 13.876,68 TL’si BSMV, 1.412,76 TL’si ihtarname gideri olmak üzere toplam 3.663.690,03 TL borçlarının bulunduğu, bu miktar borca itirazlarında haksız oldukları anlaşıldığından, davanın bu davalılar yönünden bu miktar üzerinden kısmen kabulüne ve alacak likit olduğundan davacı yararına icra inkar tazminatının tahsiline; davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu iddia ve ispat edilmediğinden, tüm davalılar hakkında reddedilen alacak yönünden davalılar vekilinin tazminat isteğinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davacının, davalı ... Gıda Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ve davalı ... hakkında açtığı davanın REDDİNE,
2-Davacının, davalı ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... hakkında açtığı davanın KISMEN KABULÜ ile;
İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyasında bu davalıların 3.286.011,09 TL’si asıl alacak, 362.389,50 TL’si işlemiş akdi/temerrüt faizi, 13.876,68 TL’si BSMV, 1.412,76 TL’si ihtarname gideri olmak üzere toplam 3.663.690,03 TL borca itirazlarının iptaline, takibin bu miktar üzerinden ve takip talebinde belirtilen koşullarda devamına,
Davacı bankanın 19/06/2020 takip tarihinden itibaren 3.285.905,99-TL asıl alacağa yıllık % 22.10, 105,10-TL KMH asıl alacağına 5464 sayılı yasanın 26.3 madde hükmü gereği TCMB tebliğleri ile belirlenen yıllık % 20.40 oranında temerrüt faizi ve faizin % 5 gider vergisini uygulama ve isteme yetkisinin bulunduğuna,
3-Davacı tarafın fazlaya ilişkin isteğinin REDDİNE,
4-Toplam 3.663.690,03 TL alacağın % 20'si oranında icra inkâr tazminatının davalılar ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...’tan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu iddia ve ispat edilmediğinden, tüm davalılar hakkında reddedilen alacak yönünden davalılar vekilinin tazminat isteğinin reddine,
6-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 250.266,67 TL harcın davalılar ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...’tan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
7-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL'nin davada haksız çıkan davalılar ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...’tan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Davacının yapmış olduğu 134,50 TL'si posta-tebligat gideri ve 1.000,00 TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.134,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 1.131,56 TL'sinin davalılar ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...’tan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 260.910,70 TL vekalet ücretinin davalılar ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...’tan alınarak, davacıya verilmesine,
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılar ... Konservecilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...'a verilmesine,
11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 261.196,62 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılar ... Gıda Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ve davalı ...'a verilmesine,
12-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 21/10/2022
Başkan ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Katip ...
¸E-imza