T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/805
KARAR NO: 2021/292
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 31/12/2020
KARAR TARİHİ: 25/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf dava dilekçesi ile özetle; tarafına ait ... Mah. ... sokak No.. ... .../İzmir adresindeki evinin 15.12.2020 tarihinde yaşanan su baskını nedeniyle sular altında kaldığını, evinde bulunan ticari defterlerinin, faturalarının, vergiye esas belgelerin ve sair her türlü belge ve evrakların, su baskını nedeniyle zayi olduğunu, TKK madde 68 fıkra son uyarınca mahkemeden, geçmiş yıllara ait defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Vergi Dairesi cevabı : İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğü 'nün 27/01/2021 tarihli cevabi yazısından; ...'ün gelir vergisinden muafiyetinin bulunmadığı, serbest meslek hesabına göre defter tuttuğu, kazancının serbest meslek kazancı yönünden vergilendirildiği, tacir sayılmadığı anlaşılmıştır.
Ticaret Sicil Müdürlüğü Cevabı : İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü 'nün 20/01/2021 tarihli cevabi yazısından; ...'ün tacir kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.
Dava, TTK' nun 82. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nun 82. Maddesinde, “ (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları,c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir....” düzenlenmesi mevcuttur.
Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın su baskını, deprem, gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olduğu takdirde bu durumun öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde yetkili asliye ticaret mahkemesine dava açılarak zayi belgesi istenmesi zorunludur.
Davacının tacir olup olmadığının araştırılması için İzmira Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Kordon Vergi Dairesi’ne yazılan müzekkerelere verilen cevapta davacı ....’ün ticaret sicile kayıtlı olmadığı, serbest meslek mensubu olduğu, serbest meslek hesabına göre defter tuttuğu, tacir sayılmadığı bildirmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamında, doctor olan davacınon serbest olarak icra ettiği mesleğine ilişkin olarak sakladığı defterlerin, faturaların, vegiye esas belgelerinin sel nedeniyl zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi talep etmiş ise de TTK 82 maddesindeki zayi belgesi verilmesine ilişkin düzenlemenin yalnızca tacirler için hüküm ve sonuç doğuracağı, davacının tacir sıfatını haiz bulunmadığından eldeki davayı açma ehliyetinin bulunmadığı, Yargıtay 11. HD’nin 2016/9303 esas, 2018/1919karar sayılı 13/03/2018tarihli, 2017/5209 esas,2019/2129 karar sayılı 13/03/2019 tarihli emsal kararlarının da aynı doğrultuda olduğu anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nediniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının açtığı davada aktif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın HMK'n
2-Alınması gereken 59,30 TL nispi harca, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90 TL karar ve ilam harcı, Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanunun 106. Maddesi ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun 27. Maddesine göre 20,00-TL'nin altında olduğundan, eksik 4,90-TL harç için harç tahsil müzekkeresinin yazılmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, davacı asilin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/03/2021
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır