T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/100
KARAR NO: 2021/419
DAVA: Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 10/02/2021
KARAR TARİHİ: 07/05/2021
Mahkememizde açılan davanın dosya üzerinde yapılan incelemesi sonucunda;
İDDİA;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalı kooperatifin yat ve tekne imalatçılarına yer temin etmek ve istihdam sağlamak amacıyla kurulduğunu, davalı kooperatifin Aliağa/İzmir’de üyelerinin işyeri ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her bir üye için tahsis alanı oluşturduğunu ve üyeliğin başlangıcıyla üyelerden aldığı istek ve taahhütname doğrultusunda metrekare bazında üyelere kullanım alanlarının tahsis edilmesinin amaçlandığını, müvekkilinin yetkilisi olduğu ... firmasının da denizcilik sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin 05/11/2012 tarihinden itibaren davalı kooperatifin üyesi olduğunu, 27/09/2012 tarihli taahhütnamede kooperatifin faaliyetleri doğrultusunda müvekkilinin 10.000 m2 alan tahsis edilmesini istediğini ve kooperatifçe müvekkilinden buna göre taahhütname alınarak kooperatif üyeliği işlemlerinin yapıldığını, yaklaşık 9 yıldır kesintisiz olarak davalı kooperatifin üyesi olan müvekkilinin tahsis edilen alan üzerinden hesaplanan üyelik aidatlarını ve üyelere yüklenebilecek her türlü gideri eksiksiz olarak ödediğini ancak davalı kooperatif tarafından İzmir ... Noterliği’nden gönderilen 14/01/2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile “29/08/2020 tarihinde genel kurul yapıldığı ve bu genel kurulda alınan karar doğrultusunda müvekkiline tahsis edilen 10.000 m2 alanın 2.500 m2’ye düşürüldüğü, müvekkilinin ödediği aidatların fazla olduğu ve iade edileceği” hususunun ihtar edildiğini, ihtarnamenin müvekkiline 19/01/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilinin Kadıköy ... Noterliği’nden gönderdiği 22/01/2021 tarihli ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile “yapılan işlemlerin kabul edilmediğini, usulüne uygun toplantı yapılarak karar alınmadığını, alınan kararların iyi niyetli olmadığını, kararların iptali için dava açılacağını ve kooperatif üyeliğinin 10.000 m2 tahsis alanı şeklinde devam ettirilmesini” ihtar ettiğini, 29/08/2020 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısının usulüne uygun yapılmadığını, alınan kararların yasaya, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, toplantıya çağrı yapılmış ise daha önce yapılmış tüm genel kurullar gibi usulüne uygun olarak yapılmadığını, üyelere toplantı gündemini içeren ve taahhütlü olarak gönderilmesi gereken çağrı mektuplarının tebliğ edilmediğini ve gerekli gazete ilanlarının yapılmadığını, söz konusu kararların hangi tarihte ve hangi karar numarasıyla alındığının taraflarınca bilinmediğini, cevabı ihtarname ile söz konusu karar örneklerinin davalı kooperatiften istendiğini ancak herhangi bir cevap alınamadığını, alınan kararların hukuka aykırı ve müvekkilinin haklarını açıkça ihlal eder nitelikte kararlar olduğunu, müvekkilinin korunması gereken hukuki yararının hiçe sayıldığını, müvekkilinin kendisine 10.000 m2 tahsis yapıldığı düşüncesiyle ticari iş ve yatırımlarını yaptığını ancak alınan bu karar ile çok zor durumda kaldığını, diğer yandan müvekkilinden sonra davalı kooperatife üye olan bazı yeni üyelere müvekkilinden fazla hak tahsisinin yapıldığını, toplantıda karar nisabının oluşmadığını, diğer üyelerle yapmış oldukları görüşmelerde birçok üyenin toplantıya-toplantılara katılmadığının belirlendiğini, kooperatif genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4’ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmalarının şart olduğunu, genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasının dikkate alınacağını, dava konusu işlemin müvekkiline taahhüt edilen tahsis alanında düşüş yapılması olduğunu, bu gibi kararların nitelikli çoğunluk ile alınması gerektiğini, gerekli yeter sayının sağlanmadığını belirterek, 29/08/2020 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı ve daha önce yapılmış genel kurul toplantıları ile bu toplantılarda alınan kararların mutlak butlanla batıl ve hukuka aykırı olduğunun ve geçeriz olduğunun tespitine, bu istekleri kabul edilmez ise müvekkiline tahsis edilen kullanım alanlarının değiştirilmesi yönünde alınan genel kurul kararının iptaline, dava sonuçlanıncaya kadar iptale konu karar öncesinde belirtilen tahsis alanlarının korunması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP;
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının 29/08/2020 tarihinde yapılan genel kurul toplantısına vekili aracılığı ile katıldığını, iptalini istediği gündem maddesi ile ilgili muhalefet şerhi koymadığını, Yargıtay ...Hukuk Dairesi’nin 24/08/1997 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararında belirtildiği gibi kooperatif genel kurulunda sadece red oyu kullanmanın, muhalefet şerhi yani karşı oyu tutanağa yazdırmak anlamında sayılamayacağının, dolayısıyla red oyu veren ortağın, genel kurul kararının iptali davası açamayacağını, toplantıda hazır bulunan ortakların alınan kararlara muhalif kalarak keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için dava açabileceklerini, davacı tarafın önceki genel kurul kararlarının da iptalini istediğini, bunun hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın 7.gündem maddesi ile ilgili muhalefet şerhinin bulunmaması karşısında dava şartının gerçekleşmediğini, 1163 sayılı Kooperatifler Yasası'nın 53.maddesine göre genel kurul kararları aleyhine açılacak davaların bir ay içinde açılması gerektiğini, davanın bu hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, kooperatifin genel kurullarının bugüne kadar ilgili Bakanlık temsilcileri kontrolünde yasalar ve usullerine uygun olarak yapıldığını, her genel kuruldan önce süresi içinde üyelere genel kurul davetiye mektuplarının iadeli taahhütlü olarak kooperatife bildirdikleri adreslerine ana sözleşmeye uygun olarak gönderildiğini, 29/08/2020 tarihli toplantıya katılanlar cetvelinde 40 numaralı sırada davacının vekili olarak ... T.C. kimlik numarasıyla ...’nun yer aldığını, kooperatif ana sözleşmesinin 59. maddesinde “İşyerleri, arsa durumuna, projeye, ortakların ihtiyaç ve tercihlerine göre değişik tip ve gruplar halinde planlanabilir. Yaptırılacak işyerleri ile ... müşterek tesislerin sayı, cins ve özellikleri, kooperatifin amacına ve ortakların ihtiyaçlarına uygun olarak genel kurulca belirlenir. Bu belirleme sırasında, işyerlerinin gerek tip ve gruplar, gerekse diğer özellikleri itibariyle ortakların isteklerine göre dağıtılması esası da kararlaştırılabilir ...” hükmünün yer aldığını, kooperatifler hukukunun eşitlik kuralına önem verdiğini, ne mutlak ne de nişti eşitlik benimsenmemiş ise de nispi eşitliğe ağırlık verdiğini,1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca, üyelerin hak ve yükümlülüklerde eşit konumda olduklarını, kooperatifin en yetkili organının genel kurul olduğunu, genel kurulda gerekli kararlar alınabileceği gibi, daha önce alınan ve uygulanan kararların değişen koşullar ve nisbi eşitlik ilkesi gerektirdiğinde, değişen koşullarda eşitlik sağlanmak üzere değiştirilmesinin mümkün ve geçerli olduğunu, bu durumda kazanılmış hakların ihlâlinden söz edilemeyeceğini, 2004 yılında kurulan müvekkili kooperatifin amacının Devlet’ten, sahil şeridinde devletin uygun göreceği yat ve tekne imalatı ile yan sanayisinin üretim yapmasına uygun bir alanı uzun süreli olarak kiralayarak, bu alanı kooperatifin imkanları ile (alan üzerine üyelerinin kendilerine ait binaları yerleştirebileceği şekilde) dolgu ile ıslah edip düzenlemek, ortak alanları hazır hale getirmek ve üyelerinin istediği sosyal tesisleri yaptırmak olduğunu, Devletin tahsis ettiği alan ve proje gereği bazı üyelikler büyük bazı üyelikler küçük alanlarda olacak şekilde proje üretildiğini, bu nedenle her yeni üyeden istedikleri alan bilgisinin istendiğini, o sıradaki imkanlar dahilinde tahsis edilebilecek alan bilgisinin verildiğini ve bu şekilde üye kabulü ve alan tahsisinin gerçekleştirildiğini, üye olan kişinin de bunu kabul ederek üye olduğunu, müvekkili kooperatifin 23/12/2006 tarihinde yapılan genel kurulunun (5) numaralı gündem maddesinde; “Şu anda mevcut 48 üyenin 15 gün içinde talep edecekleri tipler ayrımından sonra kalan tipler için şartlı üye kaydına” oybirliği ile karar verildiğini, 26/06/2010 tarihinde yapılan genel kurulunun (5) numaralı gündem maddesinde; “Ortakların kaydoldukları m2 veya dönüm üzerinden 1,25 dönüm için 3.555,00 TL, 2,5 dönüm için 7.250,00 TL, 5 dönüm için 14.203,00 TL, 10 dönüm için 28.407,00 TL ve 20 dönüm için 56.814,00 TL bedellerin 28/07/2010 tarihine kadar ödenmesine” oybirliği ile karar verildiğini, yine aynı genel kurulun (6) numaralı gündem maddesinde; “... sunumu yapılan A Projesinin kabulüne” oybirliği ile karar verildiğini, aynı genel kurulun (10) numaralı gündem maddesinde; “...kullanma izni sözleşmesi imzalandıktan sonra 1,25 dönüm için 100,00 TL, 2,5 dönüm için 125,00 TL, 5 dönüm için 150,00 TL 10 dönüm için 175,00 TL ve 20 dönüm için 200,00 TL aidat toplanmasına” oy birliği ile karar verildiğini; kooperatifin 25/06/2011 tarihinde yapılan genel kurulunun (5) numaralı gündem maddesinde; “...Ön izin ve kullanma izin bedellerinin üyelerin talep ettikleri metraja göre hesaplanarak üyelerden tahsili konusunda yönetim kuruluna oybirliği ile yetki verildi. Üyelerin talepleri ve mali yükümlülüklerini yerine getirme durumlarına göre 1. ve 2. etap olarak sınıflandırılması konusunda yönetim kuruluna oybirliği ile yetki verildi...” dendiğini; 29/06/2013 tarihinde yapılan genel kurulunun (5) numaralı gündem maddesinde; “... Proje alanı için Maliye Bakanlığı tarafından talep edilecek bedelin ödenmesi amacıyla toplam azami 5.000.000 TL'nin hisse oranına göre üyelerden bir kereye mahsus toplanmasına...” oybirliği ile karara verildiğini, aynı genel kurulun (6) numaralı gündem maddesinde; “Kiralanacak arazinin dolgu işlemleri için her üyeden hisse oranına göre ... 5.000.000 TL toplanmasına...” oybirliği ile karar verildiğini; kooperatifin 25/06/2016 tarihinde yapılan genel kurulunun (8) numaralı gündem maddesinde; “kooperatife borçlarından dolayı ödemede zorluk çeken ortaklara küçük parseller ayrılması yönünde yönetim kuruluna yetki verilmesine” oy birliği ile karar verildiğini, davacının üye olduğu 05/11/2012 tarihinden sonra 2020 yılı Ocak ayına kadar aidat ödemediğini, nihayet artık Devlet tarafından tahsis edilerek kiralanan alanda dolgu çalışmasına geçileceğinden, üye liste ve tiplerinin genel kurulda yine üyeler tarafından kesinleştirilmesi amacıyla yapılan dava konusu 29/08/2020 tarihli genel kurulunun (7) numaralı gündem maddesinde listelerin oylandığını, 86 üyeden 63 üyenin hazır olduğu toplantıda zaten herkesin malumu olduğu konunun 43 kabul 13 red oyuyla kabul edildiğini, ana sözleşmeye uygun olarak işyerlerinin gerek tip ve gruplar gerekse diğer özellikleri itibariyle üyelerin isteklerine göre dağıtılması esasının kararlaştırıldığını, kişiler üye olurken kendilerinden ek olarak istedikleri üyelik tipi (A-1,25 Dönüm, B-2,5 Dönüm, C-5 Dönüm, D-10 Dönüm ve E-20 Dönüm) hakkında ek dilekçe alındığını, o sırada var ve boş olan tipler ile ilgili üyeliklerin kendilerine üye olmadan açıklandığını ve üye adayının da kabulü ile o tiplere üyelik kaydının yapıldığını, yönetim kurulunun 30/10/2017 tarihinde 2017/18 sayılı karar ile “o sıradaki üyeler ve tipleri hakkında listeyi hazırlayarak üyelere tebliğ etme ve onları tekrar aydınlatma” kararı aldığını, 06/08/2020 tarihli ve 2020/20 sayılı yönetim kurulu ile de iki liste arasındaki zamanda giren çıkan ve devreden üyelikler nedeniyle listelerin güncellendiğini, 29/08/2020 tarihli genel kurulda da bu son üye listesini genel kurul onayından geçirerek kesinleştirdiğini, zira; dolgu ve diğer imalatlar başlayacağından tiplere göre farklı tiplere göre düşük veya yüksek aidatların ödeneceğini, davacının da bu hususları bildiğini, zira; davacının, her üyenin üye olurken 5 tip üyelikten birini kendi ihtiyaç ve planlarına göre seçtiğini, bu seçime göre uygun üyelik varsa kendisine tahsis edildiğini, bundan sonra üye olunduğunu bilmekte olduğunu, davacının 05/11/2012 tarihinde üye olurken 10.000 m2’lik tipte üyelik istediğini “TAAHÜTNAME” başlıklı arz dilekçesinde belirtmiş ise de bunun tek taraflı bir istek olduğunu, kooperatif tarafından onaylanmadığını, kendisine 2.500 m2’lik üyelik tahsis edildiğini, bunu da kendisinin bildiğini, davacının kendine tahsis edilen üyeliği kabul ederek üye olduğunu ancak üye olduktan 8 yıl sonra kendisine tahsis edilen tipi kabul etmediğini söylediğini, 30/10/2017 tarihli yönetim kurulu kararının üyelere o tarihte posta ile tek tek tebliğ edildiğini, ayrılan ve yeni alınan üyelere göre tekrar 06/08/2020 tarihli ve 2020/20 sayılı yönetim kurulu kararı ile güncellendiğini ve 29/08/2020 tarihli genel kurul girişinde toplantıya katılan her üyeye listelerin verildiğini, genel kurul toplantısında gündem maddesi olarak üyelere sunulduğunu, 43 kabul oyuna karşı 16 red oyu ile genel kurul tarafından onaylandığını, kooperatif yönetiminin iyi niyetle kooperatifin amacına ulaşması için çalışmaya devam ettiğini, benzer konuda İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı davasının halen devam ettiğini, bu aşamada iptal davasının açılmasının iyi niyetli olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE;
Dava; davalı kooperatifin 29/08/2020 tarihinde ve daha önceki tarihlerde yapılmış genel kurul toplantıları ile bu toplantılarda alınan kararların batıl olduğunun tespiti, bu olmadığı takdirde iptali istemine ilişkindir.
Bu davanın duruşması her ne kadar 21/05/2021 tarihine bırakılmış ise de; davacı vekilinin dava konusu 29/08/2020 tarihli toplantıda alınan kararların yürütülmesinin geri bırakılması yönündeki ihtiyati tedbir isteği üzerine dosyanın ve ayrıca İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bu dava ile bağlantılı ... Esas sayılı dava dosyasının incelenmesi nedeniyle usul ekonomisi gözetilerek ve zaman kaybına sebebiyet vermemek bakımından duruşma günü beklenmeksizin dosya üzerinden değerlendirme yapılmıştır.
Davalı tarafın delil olarak dayandığı İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacısının ...., davalısının ... Kooperatifi olduğu, bu davada davalı kooperatifin 29/08/2020 tarihli genel kurul toplantısında alınan 7 numaralı maddenin iptalinin istendiği, dava açılış tarihinin 18/09/2020 olduğu ve davanın derdest olduğu görülmüştür.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinin göndermesiyle olayda uygulanması gereken 6102 sayılı TTK'nın 448/2 maddesinin ikinci cümlesinde; "Birden fazla iptal davası açıldığı takdirde davalar birleştirilerek görülür." düzenlemesine yer verilmiştir.
Davacı vekili mahkememizde açtığı bu davada davalı kooperatifin 29/08/2020 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının ve geçmiş yıllar genel kurul toplantılarının batıl olduğunu ileri sürerek, bu toplantıların geçersiz olduğunun tespitine veya bu istek kabul edilmez ise iptaline karar verilmesini istemiştir. İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında ise; aynı kooperatif aleyhinde başka bir ortak tarafından davamızın da konusu olan 29/08/2020 tarihli genel kurul toplantısında alınan 7 numaralı kararın iptali istenmiştir. Her iki davanın davalısı ve 29/08/2020 tarihli genel kurula ilişkin davanın konusu aynıdır. Yukarıda belirtilen yasal düzenleme gereğince davaların birlikte görülmesi gerekli olup, araştırma konularının ortak olması, arada fili ve hukuki bağlantının bulunması ve davaların birleştirilerek görülmesinde usul ekonomisi yönünden de yarar olması karşısında 6100 sayılı HMK'nın 166. maddesi gereğince eldeki bu dava ile İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının birleştirilmesine, davacı vekilinin dava konusu 29/08/2020 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yürütülmesinin geri bırakılması yönündeki tedbir isteğinin birleştirilen mahkeme tarafından değerlendirilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Aradaki fiili ve hukuki bağlantı nedeniyle mahkememizin 2021/100 Esas sayılı bu davası ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının HMK’nın 166. maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Yargılamaya İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden devam edilmesine,
3-Davacı vekilinin dava konusu 29/08/2020 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yürütülmesinin geri bırakılması yönündeki tedbir isteğinin birleştirilen mahkeme tarafından değerlendirilmesine
4-Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına,
5-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konularının esas hükümle birlikte değerlendirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, taraf vekillerinin yokluklarında, esas hükümle beraber istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/05/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır