T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/443
KARAR NO: 2021/1122
DAVA: Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ: 29/06/2021
KARAR TARİHİ: 24/12/2021
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İDDİA ;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili tarafından İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan ...... Esas sayılı rücuen tazminat davasının davalılarından birinin ...Mağazaları Gıda San ve İmalat- .........olduğunu, mahkemece gönderilen 11/06/2021 tarihli tensip tutanağı ile ilgili şirketin ticaretis sicilinden terkin edildiği gerekçesiyle ihya davası açmak üzere taraflarına bir aylık süre verildiğini, şirketin Türkiye Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün yazısında faaliyet durumunun "terk" olarak gözüktüğünü, TTK’nın geçici 7. maddesine göre davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirketlerin bu düzenlemeden yararlanamayacaklarını, terkin kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP ;
Davalı İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü cevap dilekçesi ile özetle; müdürlüklerinin “.......” sicil numarasında kayıtlı ...Mağazaları Gıda Sanayi ve İmalat-...........ünvanlı şahıs işletmesinin 13/11/1984 tarihinde kuruluş ile müdürlüklerinde tescil edildiğini, işletme sahibi ..........’ın 13/05/2012 tarihinde vefatı nedeniyle İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 21/05/2021 tarihli .....Esas ve ....... Karar sayılı kararı ile varisleri olarak ........ ............’ın kaldığını, varislerin 05/08/2020 tarihli dilekçeleriyle unvan ve işletme kaydının silinmesi için müdürlüklerine başvuruda bulunduklarını ve 07/03/2013 tarihinde şirketin kapanışının sicile tescilinin yapılarak unvan ve işletme kaydının sicilden silindiğini, Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 51/2 maddesinde “Gerçek kişiye ait ticari işletmenin sahibinin ölümü durumunda mirasçılardan birinin sildirme isteğinde bulunması halinde ticari işletmenin kaydı silinir. Ticari faaliyetinin devamında mirasçıların muvafakatiyle aralarında kendilerinin de olabileceği yeni sahibi söz konusu ticari işletmenin kendi adına tescil edilmesini isteyebilir.” hükmünün yer aldığını, yapılan kayıt silme işleminin tamamen kanun hükmünün uygulanması olduğunu, müdürlüklerinin, davanın türü itibariyle yasal hasım konumunda olduğunu ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, müdürlükleri aleyhine harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE ;
Dava; sicildeki kaydı terkin edilen gerçek kişiye ait ticari işletmenin yeniden ihyasınana ilişkindir.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gönderilen belgeler incelendiğinde; davalı işletmenin “...” sicil numarasında kayıtlı olduğu, adresinin “........Caddesi No:.......K:........ Bayraklı/ İZMİR” olduğu, faaliyet durumunun “..........” olarak gözüktüğü, Cevat ...mirasçılarının dilekçeleri ile İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne başvurarak işyerini 13/05/2012 tarihinde kapattıklarını bildirdikleri ve kaydın silinmesini istedikleri, bunun üzerine İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından işletmenin kaydının silinerek ilanının yapıldığı görülmüştür.
İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 18/05/2012 tarihli, .......... Esas ve ........ Karar sayılı kararı incelendiğinde; ...’ın 13/05/2012 tarihinde vefatı üzerine geride mirasçıları olarak eşi Fadime ...ile çocukları ........’ın kaldıkları görülmüştür.
İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin .......... Esas sayılı dava dosyasında dava dilekçesi ile 11/06/2021 tarihli ara karar incelendiğinde; davacısının Milli Savunma Bakanlığı, davalılarının aralarında ...Mağazaları Gıda Sanayi ve İmalat- ...’ın da olduğu diğer davalılar olduğu, davada rücuen alacak isteğinde bulunulduğu, dava tarihinin 18/03/2021 olduğu, mahkemece düzenlenen ara karar ile birlikte 11/06/2021 tarihinde davacı tarafa ...Mağazaları Gıda Sanayi ve İmalat-........’in ihyası için TTK’nın 547. maddesi gereğince dava açmak ve bildirmek üzere bir ay kesin süre ve yetki verildiği görülmüştür.
Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin "Kaydın Silinmesi" başlıklı 51. maddesinde; "(1) Gerçek kişiye ait ticari işletmenin, faaliyetine son verilmesi ya da başka bir gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi halinde onbeş gün içerisinde ticaret unvanının silinmesi için ticari işletmenin sahibi tarafından müdürlüğe başvurulur. (2) Gerçek kişiye ait ticari işletmenin sahibinin ölümü durumunda, mirasçılardan birinin sildirme talebinde bulunması halinde ticari işletmenin kaydı silinir. Ticari faaliyetin devamında, mirasçıların muvafakatıyla aralarında kendilerinin de olabileceği yeni sahibi, söz konusu ticari işletmenin kendi adına tescil edilmesini isteyebilir. (3) Ticareti terk ettiği herhangi bir şekilde tespit edilen gerçek kişilere ait ticari işletmenin kaydı, ilgili resmi makamdan alınacak yazı üzerine resen silinir. (4) Ticareti terk eden tacir 2004 sayılı Kanunun 44 üncü maddesine göre terk dilekçesi ile birlikte mal beyanını da müdürlüğe vermek zorundadır." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 547. maddesinde; "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda; ihyası istenen "...Mağazaları Gıda Sanayi ve İmalat-..." bir şahıs işletmesidir. 6102 sayılı TTK'nın 12/1. maddesinde tacirin tanımı "Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir denir." şeklinde yapılmıştır. Bu tanıma göre, bir gerçek kişinin ticaret sicilinden işletmesini terkin ettirmiş olması, koşulları varsa kendisinin tacir sıfatına etkili değildir. Bu durumda "...Mağazaları Gıda Sanayi ve İmalat-..." işletmesinin yeniden ticaret siciline kaydı için ihya davasının açılmasında hukuki yararın varlığından söz edilemez. Zira; davacı tarafın, ihyasını istediği şahıs işletmesinin borcu için işletme sahibinin mirasçılarına başvurma olanağı vardır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/10054 Esas ve 2014/361Karar sayılı; 2019/81 Esas ve 2019/916 Karar sayılı kararları da bu yöndedir. Hukuki yarar 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesi gereğinde dava şartlarından olduğundan, davalı İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü hakkında açılan davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir. Diğer davalı hakkındaki dava yönünden ise; davada, sicildeki kaydı terkin edilen ve ihyası istenen şirketin taraf olarak gösterilmesi mümkün olmadığından, davalı şahıs işletmesi hakkındaki davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan dolayı reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davalı ...Mağazaları Gıda Sanayi ve İmalat- Cevat ...hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan dolayı HMK'nın 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü hakkındaki davanın hukuki yarar yokluğundan dolayı HMK'nın 114/1-H ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
3-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayarak artan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluklarında, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24/12/2021
Başkan ......
¸E-imza
Üye .........
¸E-imza
Üye .........
¸E-imza
Katip ........
¸E-imza