T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/455
KARAR NO: 2022/517
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Hizmetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/07/2021
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Hizmetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin ... plaka numaralı iş makinasını, davalı borçlu şirketin Muğla Su kanalizasyon Genel Müdürlüğü Elektrik Makine Malzeme ve İkmal Dairesi Başkanlığından ihale ile aldığı “6 ay süreli 2 adet operatörlü kazcı yükleyici iş makinası aracı kiralama işine istinaden davalı borçlu şirkete bedel karşılığında verilerek Muğla Su ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğüne kiralandığını ve ihale kapsamında çalıştırıldığını, bu çalışmalara istinaden davalı borçlu şirket adına 01.08.2019 tarihli 15.576,00 TL ve 31.12.2019 tarihli 31.152,00 TL bedelli kepçe çalışması bedellerine ilişkin faturalar düzenlendiğini, ödenemeyen fatura alacaklarından dolayı İzmir 22. İcra Dairesi'nin ......... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itirazları neticesinde icra takibinin durdurulduğunu icra takibine konu edilen faturalarda yazılı mal ve hizmetin davalı borçlu şirkete verilmiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından bedellerinin müvekkili şirkete ödenmediğini, davalının takip dosyasına vaki itirazının iptaline ve takibin devamına, %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile yasal avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; Davalı vekilinin, müvekkili şirketin bahse konu kurum ihalesi aldığında 2. bir iş makinası ihtiyacı olduğunu, davalı yandan yardım istediğini, davacı yan şirket temsilcisinin o sırada boşta olan aracının davalı yana samimiyete dayanarak bila bedel verdiğini, aracın 18.06.2019-20.11.2019 tarihleri arasında çalıştırıldığını, davacının yakıt giderinin, aracın operatörünün (Hakan Meydan) iaşe ve ücretinin müvekkili şirket tarafından karşılandığını, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan Hakan Meydan tarafından davacı şirkete verilen ibranın aracın tescilinin davacı şirket üzerinde olması sebebiyle verildiğinin anlaşıldığını, bu giderlerin davacı yan tarafından karşılanmasının söz konusu olmadığını, davacı şirkete verilen ibraların iş ilişkisi devam ederken alındığından TBK anlamında geçerli bir ibraname özelliği taşımadığını, davanın reddine, davacıya %20 sinden az olmamak koşulu ile tazminat ödemeye mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava konusu faturalar : Davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen, iş makinası çalışması konulu, 01/08/2019 tarih 1997 sıra numaralı KDV dahil 15.576,00-TL, 01/09/2019 tarih 1998 sıra numaralı KDV dahil 11.682,00-TL, 01/10/2019 tarih 1999 sıra numaralı KDV dahil 11.682,00-TL, 31/12/2019 tarih 2000 sıra numaralı KDV dahil 31.152,00-TL bedelli faturalar olduğu görülmüştür.
İcra Dosyası : İzmir 22. İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Nakliyat Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nin borçlu... İnşaat .. Ltd. Şti. aleyhine 15.576,00-TL ve 31.152,00-TL. fatura borçlarına istinaden toplam 46.728,00 TL asıl alacak için ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin TK. 'nun 35. maddesine göre 17/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun gecikmiş itirazının İzmir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 17/07/2020 tarih ...... E.....K. sayılı kararı ile kabul edildiği ve aynı tarihte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İcra Hukuk Mahkemesi Dosyası : Davacı... İnşaat .. Ltd. Şti. vekilinin İzmir 22. İcra Müdürlüğünün........sas sayılı icra takibine gecikmiş olarak yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi talebi ile açmış olduğu davada, İzmir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin....... E. ........ K. sayılı 17/07/2020 tarihli kararı ile talebin kabulüne ve icra takibinin durdurulmasına karar verilmiş olup, işbu kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 03/05/2021 tarih ....... E. .. K. sayılı ilamı ile esastan reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporu : Mali müşavir ...06/03/2022 tarihli raporunda; Davacının incelemeye konu ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK'nun 64/3 maddesi uyarınca yapılması gereken noter açılış ve kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığını, inceleme kapsamı ile sınırlı olmak üzere defterlerin usulüne uygun tutulduğunu ve birbirini doğruladığını, davalının incelemeye konu yukarıda listelenen Ticari defterlerinin, 2019 yılına ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikinin, 2020 ve 2021 yılına ait Ticari defterlerinin noter açılış tasdikinin süresinde yaptırıldığını, 2020 yılının kapanış tasdikinin olmadığını, inceleme kapsamı ile sınırlı olmak üzere defterlerin usulüne uygun tutulduğunu ve birbirini doğruladığını, dava konusu icra takibine konu faturalar da dâhil olmak üzere düzenlenen 4 adet faturanın, davalı firma kayıtlarında olmadığını ve dava/takip konusu faturaların Form Ba formlarında bildiriminin yapılmadığını, Gaziemir Vergi Dairesi tarafından gönderilen yazı ekinde davalı 2019/Eylül 2019/Ekim ayı ile ilgili davacı firma adına daha sonra düzeltme beyannamesi ile bildirimin yapıldığının görüldüğünü, davalı firma tarafından, taraflarına BA formlarının boş olarak verildiğini, davalı firma kayıtlarında olmayan ancak Form Ba formlarında bildirilen 2 Adet “İş makinası çalışması” açıklamalı faturalarda günlük çalışma ücretinin 330,00 TL olduğunu, iş makinası operatörünü çalışanı Hasan Meydan SGK HDC kayıtlarına göre davalı firma çalışanı olduğunu, davacı firma kayıtlarına göre davalı firmadan 31.152,00 TL alacaklı olduğunun, ticari defter incelemesinde görüldüğünü, davalıya ait ticari defterlerin incelenmesinde davacıya ait hesap hareketine rastlanmadığını mütalaa etmiştir.
Dava, şoförlü (operatörlü) iş makinası hizmetine ilişkin ticari hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Davalı vekili görev itirazında bulunarak, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu savunmuştur. Her iki tarafın TTK'da sayılan şirketler arasında yer aldığından tacir sıfatının haiz olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin operatörlü iş makinası çalıştırılmasına ilişkin ticari hizmet akdinden kaynaklandığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, eldeki davanın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirdiği anlaşılmakla mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında, davacı şirkete ait olan ... plaka sayılı iş makinasının ile şoförlü (operatörlü) şekilde davalının ihale ile üstlendiği Muğla Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğü Elektrik Makine Malzeme ve İkmal Dairesi Başkalığı’nın “6 ay süreli 2 adet operatörlü kazcı yükleyici iş makinası aracı kiralama” işinde çalıştırılarak davalı şirkete hizmet verilmesi hususunda sözlü olarak anlaşma yapıldığı, davacıya ait iş makinasının söz konusu ihale kapsamında 2019 yılı Haziran ayından Aralık ayı son günlerine kadar çalıştırıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, şoförlü (operatörlü) iş makinası hizmetinin davacı şirket tarafından davalı şirkete bila bedel (bedelsiz) olarak verilmesi hususunda taraflar arasında bir anlaşmanın bulunup bulunmadığı, davacıya ait iş makinasın da operatör olarak çalışan dava dışı Hakan Meydan’ın işçilik ücreti, yemek, barınma ve sair iaşe masraflarının davacı şirket ya da davalı şirket tarafından karşılanmış ve dava dışı operatör tarafından her iki şirketin ibra edilmiş olmasının hizmetin bedelsiz olarak verildiğine delalet edip etmeyeceği, davacı şirkete ait iş makinasının ihale kapsamında kaç gün çalıştırıldığı, hizmet bedeli birim fiyatının ne olduğu, davacı şirketin bakiye hizmet bedeli alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğü tarafından verilen cevabi yazı ekinde gönderilen ihale dökümanları ve puantaj kayıtları ile davacıya ait iş makinasının “6 ay süreli 2 adet operatörlü kazcı yükleyici iş makinası aracı kiralama” işi kapsamında 2019 yılı Haziran ayından Aralık ayının son günlerine kadar toplam 192 gün çalıştığı sabittir.
Davalı taraf, hizmet alım sözleşmenin bedelsiz olduğunu savunmuştur.
Davacı şirket tarafından davalı şirkete, söz konusu hizmetin verilmesine ilişkin olarak 4 adet fatura düzenlendiği, faturaların tamamında günlük hizmet bedeli birim fiyatının KDV hariç 330,00 TL olarak belirlendiği, toplam hizmet verilen gün sayısının 180 gün, 4 adet faturaya konu KDV dahil hizmet bedelleri toplamının 70.092,00 TL olduğu, bu faturalardan Eylül/2019 ve Ekim/2019 dönemine ait faturaların davalı tarafından vergi dairesine BA formunda bildirildiği anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Ücret isteme hakkı” başlıklı 20. maddesinde “Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir” düzenlemesine yer verilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 08/04/2021 tarih ve 2017/15-425 esas, 2021/440 karar sayılı kararında da, bu düzenleme gereğince tacirin uygun (mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 22. maddesindeki ifade ile ‘münasip’) ücret isteme hakkının taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığının sabit olmasına rağmen ücretle ilgili açık bir hüküm bulunmaması, vekaleti olmaksızın karşı taraf yararına iş görmesi ve sözleşme harici fazla imalat yapması durumunda söz konusu olabileceği açıklanmıştır. Davacı şirketin tacir olduğu, taraflar arasında ticari hizmet verilmesine ilişkin akdi ilişkinin varlığı ve ticari hizmetinin davacı şirket tarafından davalı şirkete verildiği sabit olup ücretle ilgili açık bir hüküm bulunmamaktadır. TTK’nun 20. Maddesi uyarınca ticari işletmesi ile ilgili olarak hizmet görmüş olan davacının görmüş olduğu hizmete uygun olarak ücret isteme hakkı mevcut olup, bu hak ve yasal karinenin aksini ispat yükü davalı tarafa aittir. Dava değeri ve fatura bedelleri dikkate alındığında, HMK’nun 200. Maddesindeki senetle ispat zorunluluğu uyarınca, davalının, davacı tarafın bedelsiz olarak hizmet gördüğü savunmasını yazılı delille ispat etmesi gerektiğinden tanık dinletme isteği kabul edilmemiştir. Cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanılmamıştır. Dolayısıyla, tacir olan davacının gördüğü hizmet karşılığında ücret talep etmekte haklı olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı şirkete ait iş makinasının, davalı şirket tarafından alınan ihale kapsamında çalıştırılmasına ilişkin olarak davacı tarafından davalıya keşide edilen 4 adet faturada günlük birim fiyatın KDV hariç 330,00 TL olarak belirlendiği, davalının bu faturalardan 2 adedini kabul edip, matrahlarını da KDV ve kurumlar vergisi açısından indirim konusu yapması karşısında operatörlü iş makinası günlük hizmet bedelinin KDV hariç 330,00 TL olarak kabul edilmesi gerektiği, dava dışı operatöre ödenen işçilik alacaklarının dava konusu alacak ile bir ilgisinin bulunmadğı, ihale puantaj kayıtlarına göre davacıya ait iş makinasının ihale kapsamındaki işte fiilen 192 gün çalıştığı, davacı şirketin toplam 180 gün üzerinden fatura tanzim ettiği, faturaların davacının usulüne uygun tutulmuş defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu faturalar nedeniyle davalının 10.10.2019 tarihinde kasa hesabından 6.000,00 TL ödeme yaptığı, 10.11.2019 tarihinde banka hesabından 32.940,00 TL ödeme yaptığı 2019 yılı ticari defterlerine işlenerek bakiye 31.152,00 TL alacak devrinin yapıldığı, 2020 yılı ticari defterinin 2019 yılından devreden 31.152,00 TL alacak kaydı ile açıldığı, 2021 yılı ticari defterlerinin ise 70.092,00 alacak kaydı ile açıldığı, davacı vekilinin 2019 yılında davalı lehine yapılan 3 adet tahsilat kaydının dava dışı ... isimli firma tarafından yapılan ödemelere ilişkin olduğu halde davacının defterlerini tutan mali müşavirin sehven davalı şirket cari hesabına işlendiğini iddia etmiş ise de, bu hususta davacı ticari defterlerde yapılan düzeltme kaydının bir dayanağı bulunmadığı gibi son duruşmada davacı vekili tarafından ödemelerin dava dışı ... isimli firma tarafından yapıldığına ilişkin ödeme belgesi mevcut olmadığını bildirdiği, usulüne uygun olarak düzenlenen ve onayları yapılan yasal delil niteliğindeki davacı ticari defterlerinin lehe ve aleyhe olarak yapılan kayıtlar ile bir bütün halinde değerlendirilmesi gerektiği, davacının kendi ticari defterlerindeki tahsilat kaydının aksini tahsilat miktarları dikkate alındığında HMK’nun 200. Maddesi uyarınca yazılı delille ispat etmesi gerektiği, kaydın aksine yazılı delil sunulmadığı, davacının dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığından yemin teklif hakkının hatırlatılmasına rağmen yemin teklif hakkını kullanmadığı, bu nedenle davacının dava ve takip konusu faturalar nedeniyle bakiye alacağının 31.152,00 TL olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne, davalının icra takibine vaki itirazının 31.152,00 TL asıl alacak için iptaline, fazlaya ilişkin isteğin reddine, İİK'nun 67/2.maddesi uyarınca alacağın likit olması ve davalının itirazında haksız olması nedeniyle kabul edilen alacak tutarı üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davacı tarafça kötüniyetli olarak takip başlatıldığı ispatlanamadığından davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
Davalının, İzmir 22. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile 31.152,00 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,
2-Hüküm altına alınan 31.152,00 TL alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Davalının kötüniyet tazminatı isteğinin yasal koşulları oluşmadığından reddine,
5-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 2.127,99 TL nispi harca, peşin alınan 564,36 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.563,63 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
6-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 8,50 TL vekalet suret harcı, 96,30 TL davetiye ve posta gideri, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere 1.304,80 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 868,99 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 59,30 TL başvurma harcı, 564,36 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.492,65 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine. Davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.
7-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre 879,12 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye 440,88 TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Dava kısmen kabul edildiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
9-Dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 5.100,00 TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
10-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/05/2022
Katip ...
e-imza
Hakim...
e-imza