T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/505 ESAS
KARAR NO: 2023/82 KARAR
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/07/2021
KARAR TARİHİ: 16/02/2023
Mahkememizde görülen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının .... Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı, katma bütçeli bir kamu kurumu olduğunu, İzmir BŞB sınırları içinde lastik tekerlekli toplu ulaşım hizmetini yürüttüğünü, temizlik hizmeti işinin kanun yetkileriyle hizmet satın alınması yoluyla yapıldığını, dava dışı işçi ...'in idarelerinde; 01/10/2006-30/06/2007 tarihleri arasında .... Temizlik İnş. Tur. Taş. Ve Hizm. Org. Özel Eğitim Hizm. San. Ve Tic. A.Ş., 01/07/2007-30/04/2008 ve 06/01/2010-31/12/2010 tarihleri arasında davalı .... Temizlik İnş. Otomasyon Hizm. Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti, 01/05/2008-30/04/2009 tarihleri arasında davalı ... Temizlik Hizm. San. Tic. Ltd. Şti., 05/05/2009-30/06/2009 ve 01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında davalı .... Bilişim Temizlik. Nakl. İnş. Ve Yemek Üretim Hizm. Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş., 01/01/2011-10/10/2014 tarihleri arasında .... A.Ş. İşçisi olarak çalıştığını, ... tarafından davacı aleyhine .... İş Mahkemesi'nin .... esasına kayden açılan davada, 30/05/2016 tarihli ve .... K. Sayılı karar ile net kıdem tazminatı ve net yıllık izin ücretinin ...'e ödenmesine karar verildiğini, Yerel Mahkeme kararı .... İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı dosyası ile takibe konulmuş ve dosya borcunun davacı kurum tarafından 26.260,00-TL'nin teminat olarak ödendiğini, dosyanın yenilenip İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... numarasını aldığı ve 12.693,16-TL bakiye borç ödendiği, 68,50-TL gider avansı, 415,50-TL temyiz masrafı, 859,76-TL bakiye karar harcı, 814,46-TL Yargıtay onama harcı olmak üzere toplam 41.111,38-TL tutarında ödeme yapıldığını, alt işverenlerden .... Anonim Şirketi'nin sorumlu olduğu 18.430,32-TL'lik miktar cari hesabından mahsuben tahsil edildiğini, davaya konu edilen 22.681,06-TL tutarındaki miktar; .... Anonim Şirketi'nin sorumlu olduğu kısım hariç olmak üzere davalılara isabet eden ödeme ve masraf tutarlarının toplamı olup bu tutardan davalıların müşterek ve müteselsilen sorumluğu olduğunu, açıkladığı nedenlerle; fazlaya ilişkin talepleri ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili ve davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıların işçisine ödenen 22.681,06-TL'nin davalıların kendi dönemleri ile sınırlı kaldığını, 01/10/2006-30/06/2007 tarihleri arasında .... Temizlik, 01/07/2007-30/04/2008 ve 06/01/2010-31/12/2010 tarihleri arasında davalı .... Temizlik, 01/05/2008-30/04/2009 tarihleri arasında davalı ... Temizlik, 05/05/2009-30/06/2009 ve 01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında davalı ... Bilişim Temizlik olmak üzere ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin müşterek ve müteselsilen davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı taraflar davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Hesap Bilirkişisi....'nun 06/04/2022 tarihli raporunda özetle; Toplam maliyet tutarının; 41.111,68-TL'den davalı .... son işveren olması sebebiyle, yıllık izin alacağı sorumluluğunun....'ye ait olduğu, toplam ödemeden yıllık izin ve ferilerinin mahsubunun gerektiği, 41.111,68-TL - 5.426,31-TL = 35.685,07-TL kıdem ve ferileri, 18.430,32-TL - 5.426,31-TL = 13.004,01-TL'lik kısmi kıdeme isabet eden tutar olduğu, yapılan ödemenin .... dönemine isabet eden kıdem tazminatı miktarına eşit olup olmadığına bakmak için net kıdem tazminatına ödenen kısmın ilave edildiği ve dönem sorumluluğuna bakmak gerektiği, davacı kurumun 22.681,06-TL talep ettiği, toplam kıdem tazminatı sorumluluk oranının 18.821,55-TL olduğu, davacı kurumun davaya dahil etmediği ....'den eksik kıdem tazminatı tahsil ettiği ve son iş veren olmayan davalıları sorumlu tutmuş olduğundan talep edilen miktara ulaşmanın mümkün olmadığı, davalı .... Temizlik'in 3.328,65-TL, .... Temizlik'in 8.113,58-TL, ... Temizlik'in 4.454,51-TL, ... Bilişim Temizlik'in 2.924,81-TL toplam kıdem sorumluluğunun 18.821,55-TL olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Hesap Bilirkişisi ....'nun 07/11/2022 tarihli Ek raporunda özetle; Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda yargı giderleri ile yıllık izin ücreti ve ferilerinin nihai tabloda sehven yanlış yazıldığı, dava dışı işçinin çalışma günleri açısından; davalı .... Temizlik için 272 gün, davalı .... Temizlik için 663 gün, ... Temizlik için 364 gün, ... Bilişim Temizlik için 239 gün, dava dışı .... için 1378 gün olmak üzere toplam 2916 gün olduğu, toplam maliyet tutarı 41.111,68-TL'den dava dışı .... son iş veren olması sebebiyle, yıllık izin alacağı sorumluluğunun ....'ye ait olduğu, toplam ödemeden yıllık izin ve ferilerinin mahsubunun gerektiği, 41.111,68-TL 3.765,78-TL = 37.345,60-TL kıdem ve ferileri, 18.430,32-TL - 3.765,78-TL = 14.664,54-TL'lik kısmi kıdeme isabet eden tutar olduğu, kıdem sorumlulukları bakımından; davalı .... Temizlik 3.483,54-TL, davalı .... Temizlik 8.491,13-TL, Davalı ... Temizlik 4.661,80-TL, davalı ... Bilişim Temizlik 3.060,90-TL, dava dışı .... A.Ş. 17.648,23-TL ve toplam kıdem sorumluluğunun 37.345,60-TL olduğu, ....nin sorumluluğunun mahsubu ile 37.345,60-TL - 17.648,23-TL = 19.697,37-TL'nin davalıların toplam sorumluluğu olduğu, görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Dava; Hizmet alım sözleşmesi kapsamında işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının yüklenicilerden tahsili için açılan rücuen alacak davasıdır.
Yargıtay emsal kararlarında, "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir." demektedir.
Taraflar arasındaki sözleşmelerde 13.1.6 ve 12.1.6 maddelerinde aynen; “..oluşacak kıdem ve ihbar tazminatları ile ilgili her türlü sorumluluk yükleniciye ait olup, 4857 Sayılı İş Kanunu hükümlerine göre işlem yapılacaktır.” Şeklinde dava dışı personelin işçilik alacaklarından kimin sorumlu olacağına dair hüküm yer almıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre karar verilmesi gerekmekte olup, davalıların sözleşme ile sorumluluğu üzerine almış olması nedeni ile, işçiler hakkındaki işe alınma ve çıkarılma-idare konusundaki kararları üst işveren verse dahi, alt işverenin işçilik haklarından sorumlu olacağı, üst işverenin işçilik haklarından sorumlu olmadığı, Sözleşmede işçilik haklarının alt işveren tarafından ödeneceği yönünde hüküm olması halinde, davacı tarafından ödenen tüm işçilik haklarının ve masrafların tamamından, işçiyi çalıştıran işverenlerin çalıştırdıkları süre ile sınırlı fakat son işveren ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinin tamamından, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti dışında kalan alacak haklarından ise, son işveren de dahil olmak üzere her işveren işçinin kendi yanında çalıştığı süre ile sınırlı olarak sorumlu olduğu içtihat edilmektedir.
"İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Bu durumda mahkemece yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde, kıdem tazminatı, UBGT, fazla mesai alacakları yönünden davalı yüklenicinin işçileri çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olduğu, yıllık izin ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu gözetilerek hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile ödenen bedelin tamamından davalı yüklenicinin sorumlu tutulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.” YARGITAY .... Hukuk Dairesi Esas No: .... Karar No:... Karar Tarihi:01.03.2021
“İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile, sözleşmede hüküm bulunmadığı gerekçesiyle, hesaplanan tutarlardan işçiyi çalıştırmış olan davalılar... şirketleri iş ortaklığının davacı ile yarı yarıya sorumlu olduğundan bahisle kurulan hüküm hatalı görülmüş, bozmayı gerektirmiştir.” YARGITAY ... Hukuk Dairesi Esas No: 2....... Karar No: ... Karar Tarihi: 12.10.2020
Dava dışı işçi tarafından davacı kurum aleyhine İzmir ... İş Mahkemesi'nin .... E. Sayılı dosyasından işçilik alacaklarının tahsili hususunda dava ikame edilmiş olduğu ve yerel mahkeme kararında 01.10.2006- 09.10.2014 dönem aralığı için, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti yönünden, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte hüküm kurulduğu görülmüştür. Söz konusu ilam İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .... E. Sayılı dosyasından takibe konu edilmiş ve davacı kurum tarafından takip dosyasına 30.06.2020 tarihinde 26.260,00 TL, 22.09.2020 tarihinde 12.693,16 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Ayrıca, İzmir 15. İş Mahkemesi dosyası, davacı aleyhine sonuçlanması nedeniyle, 859,76 TL ve 814,46 TL olmak üzere toplam 1.674,22 TL harç ödemesi olduğu, 415,50 TL temyiz masrafı yapıldığı, 100,00 TL yatırılan gider avansından ise 68,50 TL talep edildiği görülmüştür. Davacı kurum, 18.430,32 TL nin Alt İşverenlerden ....den tahsilini beyan etmiş olmakla, bakiye 22.681,06 TL nin davalılardan tahsilni talep etmektedir.
Yukurıda belirlenen ilkeler gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; Davacı iş sahibi ile davalı yüklenicilerin arasında temizlik hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, dava dışı işçi ...'in hizmet alım sözleşmeleri kapsamında, davalı şirketlerde temizlik işçisi olarak çalıştığı, dava dışı işçinin eldeki davanın taraflarına karşı kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin ilişkin İzmir .... İş Mahkemesi'nin .... E. Sayılı dava neticesinde aldığı ilama dayanarak yaptığı icra takibi sonrasında, davacı işverence kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağının yargılama giderleri ile birlikte ödendiği, davacı işveren tarafından yapılan toplam ödeme olan, 41.111,68- TL'den davalı .... son işveren olması sebebiyle yıllık izin alacağı olan 3.765,78- TL' den sorumlu olduğu, bu miktarın mahsubu ile kalan toplam kıdem alacağının 37.345,60-TL olduğu, dava dışı .... A.Ş. 'ye isabet eden kıdem tazminatı alacağının 19.697,37-TL olarak hesaplandığı bunun da mahsubu ile davalılara isabet bakiye kıdem tazminatı sorumluluk tutarının 19.697,37- TL olduğu, davacı kurumun davaya dahil etmediği .... A.Ş.'den eksik kıdem tazminatı tahsil ettiğinden yada yıllık izin ücretinden son işveren olmayan davalıları sorumlu tutmuş olduğundan, 22.681,06 TL talep ettiğinin tespit edildiği, ödenen kıdem tazminatları tutarlarının davalı yüklenicilerin, ilgili işçinin kendi yanlarında çalıştırdıkları süre gözetilerek sorumlu oldukları miktarların tespitine ilişkin bilirkişi ek raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu ve dava dışı işçi için İki farklı tarihte ödeme yapıldığından, her bir alt işverenin ödeme tarihlerine göre sorumlulukları dikkate alınarak, davacının davasının kısmen kabulüne, hükmedilen tutarlara ödeme tarihinden itibaren talep avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE
1- 19.697,37-TL kıdem tazminatının,
a-3.483,54-TL sini, ( 1.135,13-TL' sine 22.09.2020 tarihinden 2.348,41-TL sine |30.06.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte) davalı .... TEMİZLİK A.Ş' den,
b-8.491,13-TL sini ( 2.766,89 -TL' sine 22.09.2020 tarihinden 5.724,24-TL sine |30.06.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte) davalı .... TEMİZLİK LTD. ŞTİ.' den,
c- 4.661,80-TL sini ( 1.519,08-TL' sine 22.09.2020 tarihinden 3.142,72-TL sine |30.06.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte) davalı ... TEMİZLİK LTD. ŞTİ.' den
d- 3.060,90-TL sini ( 997,41 -TL' sine 22.09.2020 tarihinden 2.063,49-TL sine |30.06.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte) davalı ... BİLİŞİM TEM. A.Ş. den alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin Reddine
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.345,53-TL harçtan peşin alınan 387,34-TL harcın mahsubu ile bakiye 958,19-TL harcın davalılardan (Davalı .... Temizlik 169,46-TL'sinden, davalı .... Temizlik 413,06-TL'sinden, davalı ... Temizlik 226,78-TL'sinden, davalı ... Bilişim 148,90-TL'sinden sorumlu olarak) alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 9.200,00-TLvekalet ücretinin davalılardan (Davalı .... Temizlik 1.627,05-TL'sinden, davalı .... Temizlik 3.965,93-TL'sinden, davalı ... Temizlik 2.177,38-TL'sinden, davalı ... Bilişim 1.429,65-TL'sinden sorumlu olarak) alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre, 1.181,09-TL'lik kısmının davalılardan (Davalı .... Temizlik 208,88-TL'sinden, davalı .... Temizlik 509,14-TL'sinden, davalı ... Temizlik 279,53-TL'sinden, davalı ... Bilişim 183,54-TL'sinden sorumlu olarak) alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 514,20-TL davetiye ve posta gideri, 700,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 1.214,20-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 1.054,47-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 59,30-TL başvurma harcı, 387,34-TL peşin alınan harç olmak üzere toplam 1.501,11-TL’nin davalılardan (Davalı .... Temizlik 265,48-TL'sinden, davalı .... Temizlik 647,10-TL'sinden, davalı ... Temizlik 355,27-TL'sinden, davalı ... Bilişim 233,27-TL'sinden sorumlu olarak) alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/02/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı