T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/561 Esas
KARAR NO : 2025/705
DAVA : Mülkiyet (Tespit İstemli)
DAVA TARİHİ : 24.08.2021
KARAR TARİHİ : 17.07.2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile ... plakalı kamyon cinsi otokar markalı 2013 model beyaz renkli...motor no'lu... şasi no'lu üzerine 7+1 adet çöp kasası monteli aracın satın alınması konusunda anlaşılmış olduğunu, davalı şirketin bu şekilde bir kamyon modifiye edip taraflarına teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, 09.01.2014 tarihinde söz konusu kamyon davalı firmadan İzmir'den teslim alındığını, aracın asıl kasasını satan firma olan ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketi'nden alınan proforma faturalar doğrultusunda geçici ruhsat çıkarılmış ve araç İstanbul'a getirtildiğini, araç bedeli olarak 92.500,00 TL ve yine masraflar olarak 1.000,00 TL toplam 93.520,20 TL'nin 46.250,00 TL'lik kısmı 10.12.2013 tarihinde, diğer 46.250,00 TL'lik kısmı 09.01.2014 tarihinde, 1.000,00 TL'lik masraf ise 05.01.2014 tarihinde dava dosyasında yer alan 31.12.2013 tarihli fatura karşılığında yine dava dosyasına sundukları ödeme dekontlarında görüleceği üzere davalı şirkete ödeme yapıldığını, davalı şirketin karşılıklı borç yükleyen sözleşmede edimini hukuka ve olaya uygun biçimde ifa etmediğinin açık olduğunu, davalı şirkete ihtarname keşide edilmiş, edimini ifa etmesi için gereken süre tanınmış, tanınan sürenin üzerinden çok uzun süre geçmesine rağmen hiçbir gelişme yaşanmamış olduğunu, satım sözleşmesi bilindiği üzere, karşılıklı borç doğuran bir sözleşme olduğunu, satıcı, bu sözleşme ile satılan malı alacının borçlanmış bulunduğu satış parası karşılığında alıcıya teslim ve mülkiyeti geçirme borcu altına girdiğini, dolayısıyla davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği edim aracın mülkiyetini davacı şirkete geçirme borcu olduğunu, davalı şirketin edimini zamanında ve kendisine keşide edilen ihtarnamede belirtilen sürede ve daha sonra da yerine getirmemiş olduğunu, davalı şirketin temerrüde düştüğü açıkça ortada olduğunu, Türk Borçlar Kanunu'nun 207. maddesi 1. fıkrasındaki tanımına göre; "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir." demekle davacı şirket açısından mülkiyeti üzerine geçirilmesini talep etmenin yasal bir hak olduğunu, araç teslim edildiğinde geçici ruhsat çıkarılmış olduğunu, aracın ÖTV'si ödemediğinden davacı şirket adına tescil gerçekleştirilmemiş olduğunu, kayıtlar davalı şirket adına olduğundan tarfalarına bu sebeple işlem yapma yetkisinin olmadığını, her ne kadar davalı şirketin icra dosyasına yaptıkları itirazda, kendilerinden kaynaklanmayan nedenlerden dolayı bahse konu aracın ruhsatını çıkartmadıklarını buna rağmen taraflarına fiilen teslim edildiğini ruhsat ile ilgili problemin kısa sürede çözüleceğini belirtmiş olsalar da bugüne kadar keyfi olarak hiçbir aşama kaydetmemiş olduklarını, bu nedenle davacı şirkete karşı sözleşme ile üstlenilen edim olan aracın mülkiyetinin davacı şirket üzerine geçirilmesini talep ettiklerini, açıklanan tüm bu nedenler ve Mahkemece re'sen göz önüne alınacak sebeplerle... plakalı aracın satım sözleşmesi doğrultusunda davacı şirket adına tescilini, davanın kabulü ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
KANITLAR:
İzmir Kemalpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğü'nden dava konusu aracın trafik tescil bilgileri celp edilmiştir.
İzmir Kemalpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davalı ... ait BA ve BS formları celp edilmiştir.
Türkiye Noterler Birliği'ne dava konusu aracın trafik tescil bilgileri için birden fazla müzekkere yazılmış ve gerekli evraklar UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.
SMM Bilirkişi ... ve Bilirkişi Doç. Dr....en oluşan bilirkişi heyetinden 25.03.2022 tarihli bilirkişi heyet ön raporu alınmıştır.
Mahkememizce İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...alimat dosyası ile SMM Bilirkişi ...'dan 13.01.2023 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Makine Mühendisi Bilirkişi...den 28.01.2025 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
25.03.2022 tarihli bilirkişi heyet ön raporunda özetle; Davacının dava dosyaya sunduğu fatura üzerinde yapılan incelemede, faturanın 31.12.2013 tarihli 045385 no'lu "otokar şasi üzerine monteli 7+1 m3 çöp kasası" açıklamalı 78.390,00+14.110,20 (KDV)=92.500,20 TL tutarındaki faturanın davalı şirket tarafından davacıya düzenlendiği, Dosyada... Otomotiv tarafından davalı tarafa düzenlenmiş 06.01.2014 tarihli dava konusu araçla aynı motor ve şasi numarasında KDV dahil 67.000,00 TL tutarında "proforma fatura" bulunduğu tespit edilmiştir.
İstanbul Anadolu... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Talimat dosyasında aldırılan, 13.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı yan tarafından incelemeye sunulan 2013-2014 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davacı yan tarafından davalı yana araç satış bedelinin banka havalesi yapılmak suretiyle eksiksiz ödendiğinin tarafımızdan tespit edildiği, Davacının yanın kendi ticari defterlerine göre davalı yandan son işlem tarihi olan 13.06.2014 tarihinden itibaren 92.902,30 TL alacaklı olduğu, Dosyada tarafların 2013-2014 yılı Ba-Bs bildirim formaların mevcut olduğu, davalı yan tarafından 2013 yılında araç satışı olarak davacı yana düzenlenen faturanın taraflarınca alım-satım olarak bildirim yapıldığı, fakat davacı yanca 2014 yılında iade bedeli olarak düzenlenen faturanın, davalı yanca alış bildirimin yapılmadığı tespit edilmiştir.
28.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu aracın geçici tescil belgesinde belirtilen özellikleri dikkate alınarak 09.01.2014 günkü satış tarihi itibarıyla 67.500,00 TL piyasa rayiç bedelinde olabileceği tespit edilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, davacı tarafından bedeli ödenen aracın davacı adına tescil istemine ilişkindir.
Davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede "Davacı yan tarafından incelemeye sunulan 2013-2014 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davacı yan tarafından davalı yana araç satış bedelinin banka havalesi yapılmak suretiyle eksiksiz ödendiğinin tarafımızdan tespit edildiği, Davacının yanın kendi ticari defterlerine göre davalı yandan son işlem tarihi olan 13.06.2014 tarihinden itibaren 92.902,30 TL alacaklı olduğu, Dosyada tarafların 2013-2014 yılı Ba-Bs bildirim formaların mevcut olduğu, davalı yan tarafından 2013 yılında araç satışı olarak davacı yana düzenlenen faturanın taraflarınca alım-satım olarak bildirim yapıldığı, fakat davacı yanca 2014 yılında iade bedeli olarak düzenlenen faturanın, davalı yanca alış bildirimin yapılmadığı" tespit edilmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermediği ve ticari defterlerini dosyaya sunmadığından aracın satış bildiriminin yapılıp yapılmadığı, davacı tarafa araç teslimi ya da araç ücretinin iadesinin yapılıp yapılmadığı tespit edilememiştir.
Dosyaya gelen 10.02.2022 tarihli müzekkere cevabında belirtilen araç ile dava konusu edilen... plakalı aracın şase numarası, motor numarası ve araç model yılının farklı olduğu, Kemalpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğünün 10/02/2022 tarihli cevabi yazısında aktif plaka olarak kayıt edilen ... plaka ile geçici trafik belgesi verilen aracın 2016 model olduğu, şase ve motor numarasının davaya konu edilen araçtan farklı olması nedeniyle davaya konu edilen aracın tespiti açısından ilgili müzekkereler yazılmış olup Türkiye Noterler Birliği'nin geçici tescil evraklarını göndermesi beklenmiştir.
Türkiye Noterler Birliği'nin geçici tescil evraklarının istenilmesine ilişkin müzekkere cevabında... plakalı aracın kalıcı tescil evrakının bulunmadığının bildirilmesi nedeniyle dava konu araç (2013 model...) ile Kemalpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğünün 10.02.2022 tarihli cevabi yazısında belirtilen (2016 model) ... plakalı aracın aynı araç olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı vekilince dava konusu aracın kullanımlarında olduğunu beyan etmesi ve harcın dava konusu aracın bedeli üzerinden yatırılması gerektiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve dava konusu araç bedeli üzerinden harç eksikliği tamamlanmıştır.
HMK.'nın 222/1. fıkrası uyarınca taraf defterlerinin incelenmesinin kabul edildiği, kesin süre içinde ticari defter ve kayıtların ibraz edilmemesi veya bulunduğu yerin bildirilmemesi ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz edilmeme hakkında kabul edilebilir bir mazeret gösterilmediği takdirde, söz konusu ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanılmaktan vazgeçmiş sayılacağının, karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarını sunması halinde, 28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23. maddesi ile değişik HMK.'nın 222/3. fıkrası uyarınca karşı tarafın HMK.'nın 222/2. fıkrasına uygun olarak tutulmuş ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edileceğinin, defterinin sunulmasına yönelik usulüne uygun ihtar yapılmasına rağmen davalı defterlerinin dosyaya sunulmadığı, davalı tarafın ticari defterlerini dosyaya sunmaması durumunda davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinin lehine delil olarak kabul edilebileceği, davacı tarafın ticari defterlerine göre davalı tarafa ödeme yapıldığının tespit edilmiş olması, davaya konu edilen 2013 model... plakalı aracın Türkiye Noter Birliği'nden gelen müzekkere cevabında aracın kalıcı tescil edildiğine ilişkin bilgiye rastlanmadığının bildirilmesi, Kemalpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğünün 10.02.2022 tarihli cevabi yazısında aktif plaka olarak...plaka ile geçici trafik belgesi verilen aracın 2016 model olması nedeniyle davacının bu davaya konu ettiği araç ile ... plakalı aracın aynı araç olmadığı, davaya konu aracın tescil imkansızlığının bulunmadığı, aracın davacı kullanımında olduğunun beyan edilmesi hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ İLE;
Dava konusu 2013 model... motor numaralı ... şase numaralı... plakalı kamyonun Davalı adına bulunan tescil kaydının iptali ile Davacı adına tesciline,
Kararın kesinleşmesine müteakip Türkiye Noterler Birliğine bu konuda müzekkere yazılmasına,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.610,92 TL nispi harçtan, peşin alınan 256,17 TL peşin harç ve 896,57 TL Tamamlama harcı ile tamamlanan toplam 1.152,74 TL harcın mahsubu ile 3.458,18 TL karar ve ilam harcının Davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına
3-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 256,17 TL peşin harç ve 896,57 TL Tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.212,04 TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 301,35 TL tebligat ve posta gideri ve 5.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.051,35 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalı taraftan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT. hükümlerine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı.
17.07.2025
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza