T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/580 ESAS
KARAR NO: 2022/949 KARAR
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/09/2021
KARAR TARİHİ: 17/11/2022
GEREKÇELİ K.TARİHİ : 18/11/2022
Mahkememizde görülen Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ile davalı şirket arasında 24 .03.2020 tarihinde beyaz renkte ve 2019 model (sıfır km.) | adet Renault Kangoo Express Cargo Maxi Joy 1.5 Blue Dci 95 BG araç satış sözleşmesi yapıldığını ve aracın 24.03.2020 tarihinde 101.145,75-TL ücretle satışının gerçekleştirildiğini, ancak araçta yaklaşık 3 ay sonra yağ eksiltme şikayeti başladığını, aracın yetkili servise götürüldüğünü ancak 1 yıl içinde defalarca servise götürüldüğü halde sorunun giderilemediğini, aracın 28.12.2020 tarihinde komple motorunun değiştirildiğini, araçta toplam 79.497,83-TL tutarında bakım ve değiştirme işlemi yapıldığını ama sorunun giderilemediğini, açıkladığı nedenlerle müvekkilinin davalıdan satın almış olduğu aracın öncelikle ayıpsız misli ile değiştirilmesine, şayet aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile ileride yapılacak bilirkişi tespitinde aracın ayıplı bedeli ile ayıpsız bedeli arasındaki bedel indirimi tespit edildiğinde tazminat talebini artırmak üzere şimdilik 100,00-TL nin aracın satış tarihi olan 24.03.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının aracını 24.03.2020 tarihinde teslim almasına rağmen ayıp ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini davasını 04.09.2021 tarihinde ikame ettiğini, davacının varlığını iddia ettiği ayıpların, aracın davalıya teslimi sırasında mevcut olduğunun ispat yükü davacı taraf ait olduğunu, dava konusu araçta teknik bir arıza veya herhangi bir ayıp bulunmadığını, araçlarda bir miktar yağ eksilmesinin normal olduğunu, eksilmenin yüksek çalışma sıcaklığı sonucu yağın buharlaşması nedeni ile oluştuğunu, dava konusu aracın kullanım kitapçığında yazan şekliyle 1.000 km. de 500 ml yi geçen bir yağ tüketimi olmayan aracın üretimden ayıplı olduğunun iddia edilemeyeceğini, bozucu yenilik doğuran haklardan “onarım hakkını kullanmakla” davacının diğer seçimlik haklarını tüketmiş durumda olduğunu, tüketmiş olduğu başka bir seçimlik hakkını bu kez dava yolu ile isteyemeyeceğini, dava konusu araçta herhangi bir ayıp bulunmadığını araçta hiçbir şekilde kornik arıza bulunmadığını, aracın halen davacı tarafça sorunsuz olarak kullanıldığını, aracın tamamı ile onarılmış olduğunu, kilometresinin arttığını, maldan yararlanmaya engel hali bulunmaması nedeniyle ispatlanamayan davanın reddine, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Araç Satış Sözleşmesi: Dosya içeriğinde bulunan ve Renault ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan 24.03.2020 tarihli ve ... no.lu faturadan 101.145,75 TL bedelle ... şasi ve ... motor numaralı Renault Kangoo Express Cargo Maxi Joy 1.5 Blue Dci 95 BG kamyonetin ...” a satışının yapıldığı anlaşılmaktadır.
21.02.2022 Tarihli Fatura: Dosya içeriğine davacı vekili tarafından 30.03.2022 tarihli dilekçe sunulan 21.02.2022 tarihli faturanın incelenmesinden özetle; Davacıya ait ... plakalı aracın 83.498 km. de Tablo:2) de gösterilen yağ eksiltme ve motor değişimi sonrasında — arıza-bakım işlemleri için götürüldüğü ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.” de aşağıda Tablo:3) te yazılı parçalarının değiştirildiği
Tramer Kaydı: Türkiye Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi' 622.03.-9149 sayılı yazı cevabında; ... plakalı ...” a ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası Poliçesindeki ... şasi numarası bilgisi kullanılarak sistemde yapılan sorgulama ile KEZMMS hasar bilgisi, Kasko sigortası hasar bilgisi, ekspertiz rapor bilgisi, kaza tespit tutanağı, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası, Yeşil Kart Poliçe bilgilerinden dava konusu kaza öncesine ait kayıtlara rastlandığı,... Plakalı aracın 01.08.2021 Tarihli, 05.10.2020 Tarihli hasar kayıtları olduğu görülmüştür.
Bilirkişi Raporu : Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 17/08/2022 tarihli raporda özetle; Dosya içeriğinde bulunan ve raporda kronolojik olarak yağ eksiltmesi incelenen davacıya ait Renault Kangoo marka kamyonet motorunun ayıplı olduğu, ayıbın gizli olduğu ayıbın davacı alıcı tarafından yapılması gereken olağan bir gözden geçirme ile fark edilemeyeceği, ayıbın üretimden kaynaklanmış olduğu, dosya içeriğinde davacı tarafından ayıp ihbarı ile davalıya Noter Kanalı ile yapılmış bir belge görülmediği, ancak davacı tarafın satılanda meydana gelen arızalar nedeniyle aracı yetkili servise götürmesi karşısında, satılandaki ayıbı uygun bir süre içinde davalı-satıcıya bildirdiği, ayıp nedeniyle değişimi yapılan motor bedelinin 76.943,30-TL olup araç bedeli olan 101.145,75 TL nin %76 sına karşılık geldiği, davacıya ait aracın ayıplı olan motorunun 28/12/2020 tarihinde bedelsiz olarak değiştirilmiş olduğu ve motor değişiminin yapıldığı tarihte 30.662 km. de olup, 31.03.2022 tarihli keşifte 95.189 km. de olduğu ve 64.527 km. çalışmış olduğu, ayıplı motorun değiştirilmesinden sonra araçtaki sorunun giderildiği, aracın daha sonra verdiği yağ kontrol uyarısı ile yapılan parça değişimlerinin motordaki ayıpla ilgisinin bulunmadığı, davacı tarafın ayıp nedeniyle TBK m. 227/1'deki seçimlik haklarından “ücretsiz onarım” hakkını kullandığı ve ayıbın giderildiği, daha sonra bundan vazgeçerek başka bir seçimlik hakkı kullanamayacağı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Dava: Ticari satışta ayıp nedeniyle, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi veya ayıp nedeniyle araçta oluşan değer kaybı oranında bedelde indirim seçimlik haklarının kullanıldığı davadır.
Ayıp; Ticari satışlarda, satılandaki ayıbın teslim sırasında açıkça belli olması durumunda, alıcının iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerekmektedir. Açıkça belli olmayan ayıplarda ise alıcı, malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmek, inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, bu durumu yine aynı süre içinde satıcıya bildirmek zorundadır,(TTK m. 23/1-c). Aksi takdirde alıcının ayıptan doğan seçimlik hakları kullanması mümkün değildir.
Açık ayıplar bakımından durum bu olmakla birlikte, olağan bir gözden geçirmeyle anlaşılamayacak ve sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar bakımından farklı bir değerlendirme yapmak gerekmektedir. TTK m. 23/1-c hükmünün son cümlesinde, diğer durumlarda TBK m. 223 hükmünün uygulanacağı belirtilerek, tacirler arası ticari satışlarda gizli ayıplar bakımından iki ve sekiz günlük sürelerin uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre, alıcının gizli ayıp nedeniyle ayıptan doğan seçimlik haklarını kullanabilmesi için satılanda ortaya çıkan ayıbı hemen (uygun bir süre içinde) satıcıya bildirmesi zorunludur (TBK m. 223/27. Ayıp ihbarı, TTK m. 18/2'de sayılan ihbarlardan olmadığından, tacirler arasında dahi olsa ayıp ihbarının belirli bir şekilde yapılması gerekmez.
Satış hukuku bakımından ayıp, satılanda satıcı tarafından bildirilen ya da kullanım amacı gereği satılanda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması, satılandaki nitelik eksikliğidir. Satıcının ayıptan doğan sorumluluğu, kusurdan bağımsız bir sebep sorumluluğudur. Alıcı, muayene ve ihbar külfetlerini yerine getirmek koşuluyla, satıcının kusuru olmasa dahi TBK m. 227/1'de sayılan seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcının kusuru, yalnızca genel hükümlere tabi olan tazminat talebi bakımından önem taşımaktadır (TBK m. 227/2; TBK m. 112).
Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre;Taraflar arasında 24.03.2020 tarihinde KDV Dahil 101.145,75 TL bedelli ... şasi numaralı Renault Kangoo Express Cargo Maxi Joy 1.5 Blue Dci 95 BG araç için satış sözleşmesi yapıldığı anlaşılmıştır.
30.06.2020 tarihinde 4.252 km.de iken davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. Yetkili Servisine yağ eksiltme şikayeti ile götürüldüğü, 04.12.2020 tarihinde 29.462 kilometreye kadar kronolojik olarak 8 kez davalı servise götürüldüğü, aracın yağ eksiltmesi ile ilgili olarak ne gibi ölçümler yapıldığı, aracın kaç kilometrede ne miktarda yağ eksilttiği, araç ekranında yağ eksilmesi ile ilgili delil sunulmadığından tespit yapılamadığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafından 28.12.2020 tarihinde araç 30.662 kilometrede iken komple motor değişimi yapılmış olduğu, 31.03.2022 tarihli keşifte 95.189 km de bulunduğu (64.527 km. Çalışmış) araç motorunun niçin değiştirildiğine dair davalı servisin herhangi bir belge sunmadığı, dizel motora sahip araçların normal bakım, normal arazi ve sürüş koşullarında ortalama 400.000 km. — 500.000 km. yapabileceği, 24 .03.2020 tarihinde sıfır olarak davalı tarafından satışı yapılan ... şasi numaralı Renault Kangoo araca ait dizel motorun satışı takiben 9 ay sonra 30.662 km. de motorunun komple değiştirilmesinin, teknik olarak normal sayılayacağı bu nedenle araç motorunun ayıplı olduğu tespitinin yapıldığı görülmüştür.
24.03.2020 tarihinde davacıya ait araç motorunun değiştirilmesini takiben 10.02.2021 de ve 36.302 km. de aracın “Yağ Seviye Kontrol” uyarısı gösterdiği, 5.640 km. çalıştığı anlaşılan aracın sürücüye bu uyarıyı vermesinin ve aracın 26.02.2021 de 38.745 km. de Periyodik Bakıma Girdiği yani komple motor yağının ve filtresinin değiştiği, bu tarihten sonra 24.06.2021 tarihinde ve 52.617 km. de yani yağ değişiminden 13.872 km. sonra aracın yağ kontrol uyarısı vermesi normal kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
Dava konusu aracın tramer kayıtlarına göre; 01.08.2021 ve 05.10.2020 tarihli hasar kayıtlarının bulunduğu, davacı vekilinin 30.03.2022 tarihli dilekçe ekinde motor arızasına ait olarak sunduğu 21.02.2022 tarihli faturanın fatura içeriğinde yer alan parçaların aracın motor yağı eksiltmesi arıza ve olayı ile ilgili olmadığı, ayıplı motorun değiştirilmesi sonrasında araçtaki sorunun giderildiği ve aracın daha sonra verdiği yağ kontrol uyarısı ile yapılan parça değişimlerinin motordaki ayıpla ilgisinin bulunmadığı, 5.640 km. çalıştığı anlaşılan aracın sürücüye bu uyarıyı vermesi normal olduğu anlaşılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamına göre; Satılan aracın motorunun ayıplı olduğu ve bu ayıbın gizli ayıp niteliği taşıdığının tespit edildiği, davacı tarafından noter aracılığıyla yapılmış bir ayıp bildirimi bulunmamakla birlikte, davacı tarafın çeşitli tarihlerde satılanda meydana gelen arızalar nedeniyle aracı yetkili servise götürdüğü, 28.12.2020 tarihinde araç 30.662 kilometrede iken yetkili servis tarafından komple motor değişiminin yapıldığı, satılandaki gizli ayıbı uygun bir süre içinde davalıya bildirilmiş olduğunun kabul edilebileceği, davacının aracı servise götürerek motordaki gizli ayıbı bildirmesinin ardından 28.12.2020 tarihinde komple motor değişiminin yapılması, davacının TBK m.227/1'deki seçimlik haklarından “ücretsiz onarım” hakkını kullandığı, seçimlik haklarından birini kullanan alıcının, daha sonra bundan vazgeçerek başka bir seçimlik hakkını kullanamayacağı, alıcının TBK m. 227/1'deki diğer seçimlik haklarını ancak satılandaki ayıbın onarıma rağmen giderilememesi durumunda mümkün olabileceği, ayıplı motorun değiştirilmesi sonrasında araçtaki sorunun giderildiği ve yağ kontrol uyarısı ile daha sonra yapılan parça değişimlerinin motordaki ayıpla herhangi bir ilgisinin bulunmadığı anlaşılmakla dava konusu araçtaki ayıbın giderildiği ve davacının TBK m. 227/9'deki diğer seçimlik haklarını kullanamayacağı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL harçtan, peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL karar ve ilam harcının davacı taraftan alınarak HAZİNE’YE GELİR KAYDINA.
3-Dava tamamen reddedildiğinden davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafın yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Dava tamamen reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan;100,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır