T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/60 ESAS
KARAR NO: 2022/497 KARAR
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 05/04/2019
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
GEREKÇELİ K.TARİHİ : 09/06/2022
Mahkememizde görülen Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Muris ...'ın, Salihli Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... Esas, .......Karar sayılı mirasçılık belgesi ile görüleceği üzere 14.08.2018 tarihinde kalp krizi nedeniyle vefat ettiğini, murisin mirasçıları eşi ..., çocukları ... ve ...'in kaldığını, ...'ın 2017 yılında sıfır faizle Kosgeb kredisi kullandığını, davalı şirket tarafından Kobi Hayat Sigortası yapıldığını, muris tarafından otomatik yenileme talimatı imzalandığını, ...... numaralı 03.05.2018 tarihli poliçe 1 yıl müddetle yenilendiğini, muris tarafından 03.05.2018 ve 03.08.2018 tarihli 2.222.22-TL bedelli 2 taksit ödendiğini ve sonrasında vefat ettiğini, 03.11.2018-03.02.2019 tarihli toplam: 4.444.44-TL tutarindaki 2 taksitin mirasçılar tarafından ödenmek zorunda kalındığını, vefat tazminatı talebinin şirket tarafından reddedildiğini, açıkladığı nedenlerle ödenmeyen 5 taksit tutarı olan 11.111,12-TL'nin ödenmesinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren durdurulmasına, mirasçılar tarafından ödenen 4.444,44-TL'nin davalının red tarihi olan 06.09.2018 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, ödenmeyen 11.111.12-TL bakımından müvekkillerin davalı bankaya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir,
CEVAP: Davalı ........ A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle ; Sigortalı ...'ın Akbank Salihli Şubesinden kullandığı KOSGEB2017 Sıfır faizli kredi ile ilgili olarak şirket nezdinde Kobi Hayat Sigorta Poliçesi kapsamına girmek için 03.05.2017 tarihli ......başvuru no.lu Kobi Hayat Başvuru Formunu doldurduğunu, imzaladığını ve tamamen sağlıklı olduğunu beyan ettiğini, sigortalı murisin vefat etmeden önce yapmış olduğu ödemelere ilişkin söz konusu poliçe kapsamında tazminat ödenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların herhangi bir alacak talep etme hakkı bulunmadığını, aleyhe herhangi bir kabul anlamına gelmemek kaydıyla faiz isteminin haksız olup, faiz talebine, türüne, oran ve başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek kayıt ve şartı ile davacı yanın şirketçe tazminat talebinin reddi tarihinden itibaren faiz talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay içtihatları uyarınca ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunabileceğini, açıkladığı nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacıların murisi kredili müşterinin, kredi kullanımı sırasında Kobi ........ Sigortası Başvuru formunu doldurduğunu, formda açıkça Kalp ve Damar Hastalıkları olmadığı yönündeki sorulara hayır cevabını verdiğini ve beyanının altını imzaladığını, poliçenin bu bilgilere göre oluşturulduğunu, sigortalının vefatı sonrası diğer davalı tarafından yapılan araştırmada murisin vefatına neden olan hastalığın 2012 yılında teşhis edildiği, tedavi gördüğünün ortaya çıktığını, bankanın dava dışı müteveffaya usulünce kredi kullandırdığını, kredili müşterinin vefatı üzerine yasal olarak borçtan mirasçı/davacıların sorumlu hale geldiğini, poliçe lehtarı ve dain mürtehin olan bankaya dava açılması yönünde açık bir muvafakat olmaması nedeniyle esasa gerilmeden davanın reddine , esasa girilecekse bu durumda bankaya borcu olmadığının tespiti yönündeki talebin hukuki dayanağı olmadığının davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kredi Sözleşmesi, Salihli Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... E.,......K. Sayılı Mirasçılık belgesi, 03.05.2017 — 2018 tarihli, ......nolu ve 03.05.2018 — 2019 tarihli, ....-1 nolu .......SİGORTASI sertifikaları, Ölüm Belgesi, Akbank T.A.Ş Salihli Şubesi'nin cevap yazıları, SGK İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kordon Sağlık Güvenlik Merkezi tarafından verilen 26.02.2021 tarihli cevap yazıları, Özel Salihli Güven Sağlık Hiz.A.Ş. (... Hastanesi) ...'a ait hastane kayıtları
Bilirkişi Raporu : Bilirkişiler ...... ve ........... tarafından düzenlenen 02/02/2022 tarihli raporda özetle; Davacıların murisin mirasını reddetmediklerinden murisin alacak ve borçlarının tarafı oldukları ve dolayısıyla davalı bankaya karşı müştereken ve müteselsilen borçlu sıfatını kazandıklarından uyuşmazlık konusu kredi borcu nedeni ile murisin bankaya olan ve ölüm tarihi itibariyle 15.555.54-TL tutarındaki kredi borcunu ödemiş olduklarının tespit edildiği, tarafların iddia ve savunmaları bağlamında davalı sigorta şirketinin vefat teminatı olan 20.000,00-TL den sorumlu olup olmayacağının belirlenmesi bakımından murise ait sağlık kayıtları üzerinde Kalp ve Damar Hastalıkları Uzmanı Hekim Bilirkişi tarafından yapılacak incelemeye ve 03.05.2017 tarihi itibariyle Murisin kalp hastası olup olmadığının ve kalp hastası ise ölümü ile bu hastalığı arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının tespiti gerekeceği, davacılar davalarında haklı görüldükleri taktirde, vefat halinde poliçe teminat limiti olan 20.000,00-TL için (yargılama öncesinde ve yargılama sırasında Bankaya olan kredi borcu ödenmiş olmakla) miras payları oranında yani:
2/8 mirası payı olan 5.000 TL nin ...
3/8 miras payı olan 7.500TL nin ...,
3/8 miras payı olan 7.500 TL nin ... olmak üzere hak sahibi olacakları;
Aksi halde ise,
Murisin sözleşme kurulurken uyması gereken beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığının hekim bilirkişi tarafından tespiti ve bunun ölüm sebebi ile illiyet bağı içinde bulunduğunun belirlenmesi durumunda TTK m.1439 hükümlerine göre değerlendirme yapılabileceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Manisa İli, Salihli İlçesi Özel ... Hastanesi' nin 17.08.2021 tarihli yazı cevabı: "İlgili tarih ve sayılı yazınızda istenen ... TC nolu ...'ın tarihinde durum bildirir raporunu veren Uz.Dr....'ın yazınız üzerine yeniden yazmış olduğu raporu ekte sunulmuş olup, yazıda belirttiğinz 20/09/2021 tarih ve 28/12/2018 tarihlerinde hastanemizde tedavisi bulunmamaktadır..." şeklindedir.
SGK İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kemeraltı Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi' nin 18.05.2022 tarihli yazı Cevabı:" İlgide kayıtlı yazınıza istinaden, ... T.C Kimlik Numaralı ...'ın Kurumumuzca karşılanan sağlık giderlerinin Mahkemenizce ... Hastane Sistemlerinden sorgulanması istenmiştir. Kurumumuz bilgi işletim sistemi ... hastane sisteminden adı geçen şahıs adına sorgulama yapılmış, ... üzerinde kaydına rastlanılmış olup. Bilgilerini gösterir ekran çıktısı yazımız ekinde sunulmuştur."şeklindedir.
Davacılar vekili 02.07.2021 tarihli beyanı ile: 11.111,12TL icra takibi tehdidi nedeniyle dava devam ederken ödendiğinden. (19.07.2019 tarihinde 2.222,22TL, 29.08.2019 tarihinde 2.222,22TL, 24.01.2020 tarihinde 2.223TL, 14.05.2020 tarihinde 2.222,22TL ve 09.10.2020 tarihinde 2.222,24TL olarak) 11.111,12TL nin her taksidin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı bankadan tahsili talep etmiştir.
Dava : Bankacılık işleminden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Davalı Sigorta Şirketi tarafından Murisin sigorta sözleşmesi kurulurken TTK m.1435 ila 1443 maddeleri arasında düzenlenen ve “Sigortalının Sözleşmenin — Yapılması — Sırasındaki - Beyan Yükümlülüğüne” ilişkin kurallara aykırı olarak hareket ettiği, söz konusu yükümlülüğünün ihlali niteliğinde olmak üzere müteveffanın ... Kayıtlarına göre 2012 yılından beri Aterosklerotik Kalp Hastalığı tanısı ile tedavi gördüğünü ve buna rağmen 2017 yılında ilk poliçe düzenlenirken bu bilginin saklanmış olduğunu savunmuş,
Davacı taraf ise “bu tanının hataen ... Sisteminde yer aldığına dair” tanıyı koyan Hastane ve Hekiminden edindiği 28.12.2018 ve 05.08.2021 tarihli “Durum Bildirir Belgeleri” ibraz ederek bu tanının hatalı olduğunu, murisin kronik kalp rahatsızlığı bulunmadığını, bu konuda ilaç dahi kullanmadığını iddia etmektedir.
Kredi hayat sigorta sözleşmesi, kredi alanın ölümü üzerine, bakiye kredi borcunun ödenmesine güvence sunan özel bir hayat sigortası olarak tanımlanmakta olup, kredi alacaklısı, kredi borçlusunun hayatı üzerine sigorta sözleşmesi akdetmektedir.
Kredi verenin, kredi alanın kredi ilişkisi boyunca hayatta kalmasında menfaati bulunduğundan, TTK.nun 1321. maddesi uyarınca böyle bir sözleşmenin geçerli olduğu da kabul edilmektedir.
Hayat sigortasında, sigorta yapan şirket, bu sigorta ile borçlunun belirli bir süre içinde veya sözleşmede belirtilen şart ve haller içinde ölümü veya o borçlunun sözleşmede belirtilen belli bir süreden fazla yaşaması ihtimalini ya da her iki ihtimali beraber sigorta edebilir. Ama her halükarda, ölüm gerçekleşirse sigortalı olan borçlunun ölüm tarihindeki, sigorta bedelini (sigorta ettiren bankanın alacakları mahsup edildikten sonra) mirasçılarına ödenmek zorundadır.
TTK m.1435 hükümlerine göre Sigortalı, sözleşmenin yapılması esnasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları Sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar sözleşmenin yapılmamasını veybilir.b u bağlamda örneğin kronik kalp rahatsızlığı ya da geçirmiş olduğu kanser tedavisi olan bir kimsenin de bunu sigortacıya bildirmesi gerekmektedir.
Öte yandan Sigortacının da TIK m.1423/1,2 ve Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik m.5/1 hükümlerine göre sigorta ettiren ya da sigortalıyı aydınlatma ve bilgilendirme yükümlülüğü bulunmaktadır Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar sözleşmenin yapılmamasını veya değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise önemli kabul edilir. Bu bağlamda örneğin kronik kalp rahatsızlığı ya da geçirmiş olduğu kanser tedavisi olan bir kimsenin de bunu sigortacıya bildirmesi gerekmektedir.
Hayat Sigortaları Poliçe Genel Şartları (b) Bölümünde Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Hak Sahiplerinin Yükümlülükleri ;
- Hak sahipleri, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren durumu beş gün içinde sigortacıya bildirmek zorundadırlar. Hak sahipleri, poliçeden doğan haklarını talep edebilmek için, aşağıdaki yazılı belgeleri, masrafı kendilerine ait olmak üzere temin ederek sigortacıya verir.
a) Sigorta poliçesi, (kaybı halinde sigortalı veya hak sahibinden alınacak imzalı beyan yeterlidir),
b) Nüfus idaresi tarafından verilecek tasdikli ve vukuatlı nüfus kayıt örneği,
c) Gerekirse ölüm nedenini açıklayan doktor raporu veya gömme izni,
d) Gaiplik halinde mahkemeden alınacak olan gaiplik kararı,
e) Lehdar tayin edilmediği durumlarda veraset ilamı,
Sigortacı, vefat rizikolarında gerekirse tazminatı kesinleştirmek için sağlık karnesi ile hastane durum raporunu da ayrıca isteyebilir. Sigortacı talep halinde lehdar ya da sigorta ettirene tazminatın ödenmesine ilişkin olarak aldığı belgeler karşılığında bir alındı belgesi vermek zorundadır.
Bütün belgelerin sigorta şirketine verilmesinden sonra sigortacı, sözleşme hükümlerine göre ödemesi gereken kesinleşmiş tazminatı on gün içinde hak sahiplerine öder. Poliçenin bulunamadığı durumlardâ)şirketkayıtları esas alınır.
Davalı ...A.Ş Salihli Şubesi tarafından muris ...'a ..... no.lu kredi hesabından sıfır faizli 03.05.2017 tarihinde 20.000.-TL Kosgeb Kredisi kullandırıldığı, kredi 3'er aylık dönemlerde 2.222.22-TL Taksitle ödenmek üzere geri ödeme planına bağlandığı, Kredi ile ilgili olarak ... Emeklilik ve Hayat A.Ş'ye Kobi Hayat Sigortası yaptırılmış olduğu bu kapsamda 14.08.2018 başlangıç tarihli, 03.05.2019 bitiş tarihli,20.000.-TL Teminat Tutarlı ...... Başvuru numaralı ...... poliçe no.lu “Kobi Hayat Sigortası Katılım Sertifikası” düzenlenmiş, Kredinin 03.05.2018 tarihli taksiti 27.04.2018 tarihinde, 03.08.2018 tarihli taksiti 02.08.2018 tarihinde muris ... tarafından ödenmiş olduğu muris ... 14.08.2018 tarihinde vefat ettiği, Manisa Salihli Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen ölüm belgesinde; ölüm nedeni olarak, a) Kardiyojenik şok, b) .....Miyokardiyal Enfarktüs (tanımlanmamış) yazıldığı görülmüştür.
Davalı Sigortacı tarafından, davacılar miras bırakanı ...'ın Akbank Salihli Şubesi'nde bulunan 02.05.2017 tarihli 100.000 TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesine istinaden kullandığı 20.000 TL tutarlı kredi nedeni ile her yıl yenileme talimatı ile 03.05.2017 — 2018 tarihli, ..... nolu poliçe ve bu poliçenin vadesinin dolmasını müteakip 03.05.2018 — 2019 tarihli, ....... nolu Kobi Hayat Sigortası sertifikası düzenlendiği, Sigortacının Aydınlatma yükümlülüğüne dair form ve metinlerin 03.05.2017 tarihinde ... tarafından imzalandığı, bu formlarda yer alan “Kalp rahatsızlığı olup olmadığına ilişkin sorunun karşısına” Hayır yazıldığı anlaşılmıştır.
Akbank T.A.Ş Salihli Şubesi'nin cevabi yazısında murisin ölüm tarihi itibariyle söz konusu kredinin 2 taksidinin ödenmiş olduğu 15.555.54-TL tutarında bakiye borç bulunduğu tespit edildiği. SGK İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kordon Sağlık Güvenlik Merkezi tarafından verilen 26.02.2021 tarihli cevab ekinde .../'a ait ilaç listelerinin gönderildiği; 2012 yılındaki tanıyı koyan Hastane olduğu anlaşılan Özel Salihli Güven Sağlık Hiz.A.Ş. (...... Hastanesi)' nden de ...'a ait hastane kayıtlarının ibraz edilmiş, davalı Sigorta Şirketi'nin vefat teminatı olan 20.000 TL den sorumlu olup olmayacağının belirlenmesi bakımından Murise ait sağlık kayıtları mahkememizce talep edilmiş, 03.05.2017 tarihi itibariyle Murisin kalp hastası olup olmadığının ve kalp hastası ise ölümü ile bu hastalığı arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının tespiti için yapılan yazılan müzekkere cevaplarında, ...' ın 06.09.2012 ve 20.09.2012 tarihlerinden iki kere olmak üzere Kardiyoloji branşında ayaktan tedavi gördüğü, daha sonraki tarihlerde hastane kaydının olmadığı yani kronik bir kalp hastalığı ve sürekli tedavi gördüğüne ilişkin kayıt bulunmadığı ve bu nedenle TTK m.1435 hükümlerine göre Sigortalı ...' ın sözleşmenin yapılması esnasındaki bildirim yükümlülüğüne aykırı davranmadığı kanaatine ulaşılmış, bu nedenle hekim bilirkişiden kalp hastalığının ölümü ile arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı ile ilgili bu hususta rapor aldırılmamıştır.
Davacılar vekilinin dava dilekçesinde; ... mirasçıları olan davacılar tarafından ödenen 4.444,44TL.nin davalının ilk talebi red tarihi olan 06.09.2018 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini, henüz ödenmeyen 11.111,12TL bakımından davacıların davalı bankaya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
02.07.2021 tarihli beyanı dilekçesindeki talebi doğrultusunda 11.111,12-TL icra takibi tehdidi nedeniyle dava devam ederken ödendiği, bu miktar yönünden de dava istirdat davasına dönüşmüştür.
Salihli Sulh Hukuk Mahkemesinin .....E.,...... K. Sayılı Mirasçılık belgesine göre geriye mirasçı olarak davacılar ..., ... ve .........'ı bıraktığı davacılar, murisin mirasını reddetmediklerinden murisin alacak ve borçlarının tarafı olmuşlardır.
Davacılara miras payları oranında verilmek üzere, 4.444,44-TLnin davalı ...... Hayat Emeklilik A.Ş'den A.Ş'den alınarak, Sigorta Şirketi tarafından başvurularının reddedildiği 06.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, 11.111,12-TL nin davalı ....... Hayat Emeklilik A.Ş' den ıslah tarihi 14.07.2021 tarihinden davalı ... A.Ş.' den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE
1-4.444,44-TL nin davalı ...... Hayat Emeklilik A.Ş'den alınarak, 06.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ,
- 1.111,12 TL sinin davacı ...' a,
-1.666,50-TL sinin davacı ...' e
-1.666,50-TL sinin davacı ...' a verilmesine,
2-11.111,12-TL nin davalı ..... Hayat Emeklilik A.Ş' den ıslah tarihi 14.07.2021 tarihinden davalı ... A.Ş.' den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
- 2.777,80- TL sinin davacı ...' a,
-4.166,70-TL sinin davacı ...' e
-4.166,70-TL sinin davacı ...' a verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.062,60-TL harçtan peşin alınan 265,66-TL harcın mahsubu ile bakiye 796,94-TL harcın davalılardan (Davalı ...A.Ş bu tutarın 569,24-TL si ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir olarak kaydına,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ...A.Ş bu tutarın 3.642,86-TL si ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 54,40-TL dava açma ilk gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti, 272,80-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 1.527,20-TL Yargılama gideri ile peşin yatırılan 265,66-TL harç olmak üzere toplam 1.792,86 ile birlikte davalılardan (Davalı ...A.Ş bu tutarın 1.280,61-TL si ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır