T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/700
KARAR NO: 2021/780
DAVA: Maddi Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/05/2013
KARAR TARİHİ: 13/10/2021
Mahkememize tevzi edilen davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;
İDDİA ;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalıların, .... Kooperatifinin 2008 yılında yönetim görevini üstlenen yöneticileri olduğunu, dava dışı ...'in, kooperatifte 2003 yılından itibaren sigortalı olarak çalıştığını, kooperatifin park ve bahçe işini ve gece bekçiliği işini yaptığını, kooperatifte az da olsa zeytin ağacının bulunduğunu, 2008 yılından önce görevli yöneticilerce değeri olmadığı için toplatılmadığını veya üzerindeki mahsulü ile birlikte satılarak zeytinleri toplama işinin satın alana bırakıldığını, 2008 yılının zeytin hasadı döneminde ...'in de aralarında bulunduğu kooperatif işçilerine davalı yöneticiler tarafından "ağaca çıkarak zeytinlerin toplanması" talimatının verildiğini, ... ve diğer kooperatif işçilerinin köylülerden ne şekilde zeytin toplanacağını öğrenmeye çalıştıklarını ve sırıkla çırpmak sureti ile ağaca çıkmadan zeytinleri toplamaya başladıklarını, başkan olan yönetici ...'nun "zeytin ağaçlarının sırıkla vurularak zarar gördüğünü" ileri sürerek ...'in de içinde bulunduğu işçilere "ağaca çıkarak zeytinleri elle toplamaları" talimatını verdiğini, 11/11/2008 tarihinde ...'in ağaca çıkarak zeytin toplarken dengesini kaybetmesi nedeniyle düştüğünü, gözlerine ağaç dallarının batması sonucu sol gözünü tamamen, sağ gözünü kısmen kaybettiğini, ...'in yaralanarak organ kaybına sebep olan kazanın davalıların kusuru ile gerçekleştiğini, ...'in yaşadığı kazadan sonra kooperatif aleyhine Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas ve .... Karar sayılı dosyasında maddi ve manevi tazminat davası açtığını, bu davada yapılan yargılama sonucunda; "...'in 2003 yılından bu yana davalı kooperatifte park bahçe işleri ile gece bekçisi olarak çalıştığı, kooperatifin boş alanlarında zeytin ağaçları olduğu, ...'in kooperatif başkanı ...'nun talimatı ile zeytin toplamayı bilmeyen diğer işçiler ile birlikte ağaca çıkıp zeytin toplar iken ağaçtan düştüğü, bu olayda davalı kooperatifin % 70, davacı ...'in % 30 oranında kusurlu olduğu, ...'in meydana gelen iş kazasında % 60 oranında kazanma gücünde azalma olduğu" gerekçesi ile "41.869,72TL maddi tazminat ile 30.000 TL manevi tazminatın kooperatiften tazmini ile ...'e ödenmesine" ilişkin 19/03/2013 tarihli kararın verildiğini, kararın davacı ve davalı tarafça temyiz edildiğini, dosyanın Yargıtay'da olduğunu, ...'in vekili aracılığı ile Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararını dayanak tutarak İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında takibe giriştiğini, Borçlar Kanunu'nun hükümlerinin yanı sıra Kooperatifler Kanunu'nun 62. maddesinin 3. fıkrasında "Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludur" dendiğini, davalı yöneticilerin kişisel kusurları sebebiyle ...'in kaza geçirdiğini, kooperatif konut yapı kooperatifi olup, ana sözleşmesine göre zeytin toplatmanın kooperatifin amaç ve faaliyetlerinden olmadığını, davalıların kusurlu harekederi ile kooperatifin zarara uğramasına sebebiyet verdiklerini, açıklanan hususların kooperatifin 04/05/2013 tarihinde yapılan olağan genel kurulunun 16. maddesinde gündeme alınarak değerlendirildiğini, kooperatif genel kurulunda "...'e ödenecek tazminatta kusurun davalı yönetim olduğunun" saptandığını, oy birliği ile "davalılara rücu edilmesi gerektiği" kararı alınarak; denetim kuruluna rücu davası açmak için yetki verildiğini belirterek, davaya esas olan Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasının Yargıtay incelemesinde olduğu göz önüne alınarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasındaki 71.869,72 TL toplam tazminat borcu, 14.507,90 TL işlemiş faiz, 7799,57 TL ilam vekalet ücreti ve yargılama masrafları ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasındaki yargılama masrafı ve icra vekalet ücreti dahil olmak üzere toplam 109.885,41 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalıların üzerine kayıtlı Dikili İlçesi-Çandarlı Beldesi-....Kooperatifindeki taşınmazları ile diğer taşınmazlarına teminatsız olarak tedbir konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP ;
Davalılar ..., ... ve ... 04/06/2013 tarihli ve davalı ... 04/06/2013 tarihli beyan dilekçeleri ile özetle; davacının belirttiği gibi ...'in 2003 yılından itibaren ve halen 2003 yılında da kooperatifte sigortalı olduğunu, park ve bahçeler işlerinde çalıştırılmak üzere kadrolu olarak çalıştırıldığını, ...'in iş kazasının meydana geldiği 2008 yılında bu kadroda çalışmakta olduğunu, park ve bahçe işleri yapmak üzere bahçıvan kadrosunda çalışan işçilerin ürün toplamak üzere ağaçlarda çalışmaları gerektiğinin iş tanımında mevcut olduğunu, kendisinin bu konuda 5 yıldır çalıştığından tecrübeli olduğunu, ...'in hastanede yattığı sürece kendisine gerekli özen ve ilginin gösterildiğini ayrıca hastanede yattığı süre içinde kendisine yönetim kurulu kararıyla maddi mağduriyeti için ödeme yapıldığını, ...'in kadrosu gereği yaptığı işte geçirdiği iş kazasından sorumlu tutulamayacaklarını, talep edilen tazminattan sorumlu olmadıklarını belirterek, davanın ve ihtiyati tedbir isteğinin reddine karar verilmesini istemişlerdir.
GEREKÇE ;
Dava; kooperatif yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğundan kaynaklı tazminat isteğine ilişkindir.
Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16/09/2021 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı karar ile; "tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin İzmir ili mülki idare çevresi olarak belirlenmesi ile birlikte, İzmir ili mülki idare sınırları içinde bulunan iş bu mahkememiz dava konusu somut uyuşmazlık bakımından görevsiz hale geldiği" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Verilen karar görevsizlik kararı olarak ve esas hükümle birlikte istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilmiştir.
Mahkeme, gerek re’sen yapacağı inceleme sonucunda gerek tarafların mahkemenin görevli olmadığı yönündeki dava şartı noksanlığını ileri sürmesi üzerine görevsiz olduğu kanaatine varırsa, görevsizlik kararı verir (HMK m.1; m.114/1-c; m. 115/1; m. 20).
Görevsizlik kararını veren mahkeme, dava dosyasını re’sen görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için taraflardan birinin, görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istemesi gerekir (HMK m. 20/1, c.1); aksi takdirde dava açılmamış sayılır (HMK m. 20/1, c.2).
Görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurma süresi iki haftadır (HMK m. 20/1, c.1). Bu iki haftalık süre hak düşürücü nitelikte olup, mahkeme tarafından re’sen gözetilmesi gerekir. İki haftalık hak düşürücü süre; bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden, istinaf incelemesi sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından onanmak suretiyle kesinleşmiş ise, Bölge Adliye Mahkemesi kararının taraflara tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Taraflar iki haftalık başvurma süresi işlemeye başlamadan, yani görevsizlik kararı kesinleşmeden önce görevsizlik kararını vermiş olan görevsiz mahkemeye başvurabilir ve bu başvurma da geçerlidir. Ancak, görevsiz mahkeme, görevsizlik kararı kesinleşmedikçe dava dosyasını görevli mahkemeye gönderemez.
6100 sayılı HMK’nın getirdiği sistemde, görevsizlik kararı üzerine, yalnızca davacı değil, davalı da davanın görevli mahkemede görülmesi için başvuruda bulunabilecektir (HMK m. 20/1, c.1). Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için taraflardan birinin, görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istemesi gerekir (HMK m. 20/1, c.1). Görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurulduğunda, mahkemece ilk önce, başvurunun iki haftalık süre içinde yapılıp yapılmadığı incelenir; mahkeme, iki haftalık süre içinde başvurulmadığını (süre geçirildikten sonra başvurulduğunu) belirlerse, başkaca bir işlem yapmadan re’sen davanın açılmamış sayılmasına karar verir (HMK m. 20/1, c.2).
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde yapılan değerlendirmeye göre; Dikili ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16/09/2021 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verdiği, karara karşı istinaf kanun yolunun açık tutulduğu, görevsizlik kararını veren mahkemece görevsizlik kararı taraflara tebliğ edilmeden, istinaf kanun yolu süreci tüketilmeden ve taraflardan birinin dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine ilişkin herhangi bir başvurusu bulunmadan dava dosyasının resen mahkememize gönderildiği, mahkemece yapılan bu işlemin 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesindeki yasal prosedüre uygun şekilde görevsizlik kararının kesinleştirilmesi ve tarafların başvurusu halinde dosyanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere gönderilmesi için dosyanın görevsizlik kararını veren mahkemeye iadesine karar vermek gerekmiştir.
KARAR ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1- HMK'nun 20. maddesindeki yasal prosedüre uygun şekilde görevsizlik kararının kesinleştirilmesi ve tarafların başvurusu halinde dosyanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere gönderilmesi için dava dosyasının görevsizlik kararını veren Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne İADESİNE,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
İlişkin, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/10/2021
Başkan ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Katip ...
¸E-imza