T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/716 ESAS
KARAR NO: 2022/1064 KARAR
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2021
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
GEREKÇELİ K.TARİHİ : 19/12/2022
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı ... BETON İnş. Taah. San ve TİC Ltd. Şti arasında 02.11.2018/ 2019 dönemini kapsayan ... plakalı araç için düzenlenen ... sayılı KASKO Genişletilmiş Sigorta poliçesi bulunduğunu, bu aracın 08.01.2019 tarihinde davalı adına kayıtlı ... plakalı araç ile kazaya karıştığını, kazaya karışan davalı taraf sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeni ile kendi sigortalısına ait araç zararı nedeni ile 95.517,22 TL ödeme yaptıklarını, bu ödemenin bir kısmının davalıya ait araç ZMMS poliçesinden karşılandığını halen karşılanmayan 59.517,22 TL den davalının sorumlu olduğunu, her ne kadar söz konusu alacağın tahsili amacıyla İzmir 12.İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile takip yapılmış ise de, davalının bu takibe itiraz ettiğini ileri sürmek suretiyle vaki itirazların iptali ile %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davalı taraf öncelikle kaza tarihinde işleten sıfatlarının olmadığını, ... plakalı aracı davacı ...’a uzun süreli kira sözleşmesi ile 17.12.2018-04.01.2019 tarihleri arasında kiraladıklarını, kiracının kira süresini uzatmak istemesine rağmen, aracın bakım ihtiyacı nedeni ile geçici olarak 3 gün için uyuşmazlık konusu kazaya karışan ... plakalı aracın 07.01.2019 – 24.01.2019 tarihleri arasında bu kişiye teslim edip KABİS e bildirim yapıldığını, toplam 33 günlük bu süreçte işleten sıfatlarının olmadığını, bu nedenle ağır tazminat yükümlülüğü altına girmelerinin hakkaniyete aykırı olacağını, davanın görevsizliğine karar verilmesini, aksi takdirde itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı/davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza Tespit Tutanağı: araç sürücüleri tarafından düzenlenmiş, maddi hasarlı 08.01.2019 tarihli kaza tespit tutanağında:"... ... plakalı aracın davacı taraf sigortalısı ... plakalı araca arkadan çarptığı" şeklinde tutanak düzenlendiği görülmüştür.
Hasar Dosyası: ... plakalı aracın onarım giderlerinin yedek parça, işçilik ve KDV dahil olmak üzere 95.517,23-TL olarak 27.02.2019 tarihli Eksper Raporu ile tespit edildiği, ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta tarafından davacıya 03.05.2019 tarihinde 36.000 TL nin ödendiği görülmüştür.
Poliçeler: -Davalı yana ait ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli olan ZMMS poliçesinin dava dışı ... Sigorta tarafından düzenlenmiş olduğu; kaza tarihi itibariyle maddi hasarlarda araç başı teminat limitinin 36.000,00 TL olduğunun tespit edildiği,
- Dava konusu trafik kazasında zarar gören ... plakalı aracın olay tarihi itibariyle dava dışı ... Beton İnş. Taah. San ve Tic Ltd. Şti adına kayıtlı olduğu ve bu firma ile davacı arasında 02.11.2018/2019 dönemini kapsayan araç için düzenlenen ... sayılı Kasko Poliçesinin bulunduğu, teminat limitinin aracın rayiç değeri ile sınırlı olduğunun tespit edildiği, bu bağlamda 08.01.2019 tarihli trafik kazası iş bu poliçe döneminde gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Ödeme: Davacı ... Sigorta tarafından, kasko sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen maddi zarar karşılığı olarak 15.03.2019 tarihinde toplam 95.517,22-TL ödendiği , bu nedenle zarar veren davalı adına kayıtlı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta dan yapılan ödemenin ZMMS teminat limiti dahilindeki 36.000-TL'sinin rücuen tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
İcra Dosyası: İzmir 12. İcra Dairesinin ... (İstanbul 8.İcra Dairesinin ...) sayılı dosyasında; Alacaklısının ... Sigorta A.Ş., Borçlusunun ... Turizm İnş. Oto.Ltd Şti. ve ..., takip tarihinin 27.01.2020 takip dayanağının uyuşmazlık konusu kasko poliçesi gereği davacının sigortalısına ödenmek zorunda kalınan maddi tazminatın rücuen tahsili olduğu; takip konusunun 59.517,22-TL asıl, 4.622,78-TL 15.03.2019 – 27.01.2020 arasında işlemiş %9 yasal faiz, 64.140,00 Toplam olduğu, davalının yetkili İzmir 12. İcra Dairesi dosyası üzerinden çıkarılan ödeme emrine 11.08.2020 tarihinde itirazı nedeni ile takibin durmasına karar verildiği görülmüştür.
Bilirkişi Raporu : Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 25/05/2022 tarihli raporda özetle ; Davacı talebinin gerçek zarar ile uyumlu olduğuna ve davalı taraf araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun kabulü halinde: sigortacının kasko poliçesi kapsamında sigortalısına ait araç onarımı için yaptığı ödemenin ZMMS limitini aşan 59.517,22-TL asıl alacak ve talep gibi 4.662,78-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 64.140,00-TL sı için TTK 1472/1 maddesi uyarınca zarara neden olan araç işleteni ve sürücüsüne rücu edebileceği; davalı tarafından ibraz edilen ve kaza tarihini kapsayan rent a car sözleşmesinin 17 günlük olduğunun ve kira bedelinin dava dışı ...’ın şahsi kredi kartından ödendiğinin görüldüğü, davacı davasında haklı görüldüğü taktirde İzmir 12. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile talep edilebilecek miktarın 59.517,22-TL asıl alacak, 4.662,78-TL işlemiş faiz olmak üzere 64.140,00-TL bulunduğu ve davacı talebi ile uyumlu olduğu, kararın mahkememize ait olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Dava:Davacı kasko sigortacısı tarafından kendi sigortalısına ödenen tazminatın dava dışı ZMMS sigortacısı tarafından karşılanmayan kısmının karşı araç malikin rücuen tahsili için açılan itirazın iptali davasıdır.
Kasko Sigortası, bir mal sigortası türü olup; kapsamı Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesinde “Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının, karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz taşıtlardan, romörk veya karavanlar ile iş makinelerinden ve lastik tekerlekli traktörlerden doğan menfaatinin aşağıdaki tehlikeler dolayısıyla ihlali sonucu uğrayacağı maddi zararları temin eder.” şeklinde belirlenmiştir. sonra, üçüncü kişilerin eylemleri ile sigortalı araca zarar vermeleri hali de kasko sigortası teminatı kapsamındadır.
Türk Ticaret Kanunu “Mal Sigortaları” başlıklı bölümünün 1472/1.maddesi ile de “Halefiyet” konusu düzenlenmiş olup, buna göre: “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.”
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “hukuki sorumluluğa” ilişkin 85/1.maddesine göre: “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan ortalaşa ve zincirleme sorumlu olurlar.”
85.maddenin son fıkrasına göre de “İşleten, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.”
Yasa’daki tanımlara göre, trafik kazalarından “tehlike sorumluluğu” ilkesince sorumlu olan ve sürücü ile yardımcı kişilerin kusurundan “kendi kusuru gibi” sorumlu tutulan işletenler şunlardır: "
a)Araç sahibi-işleten
b)Bir şirket (firma) ünvanı altında motorlu araç işletenler
c)Motorlu araçlarla yolcu ve yük taşıma işlerine katılan taşımacı, girişimci, üstlenici, gezi ve tur düzenleyici, bilet ve irsaliye düzenleyerek, yolcu ve yük taşıma işlerine aracılık ederek motorlu aracın işletilmesine doğrudan veya dolaylı katılan, motorlu aracın işletilmesinden ekonomik yarar sağlayan tüm gerçek ve tüzel kişiler
d)Mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta, alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen kişiler
e)Aracın uzun süreli kiralanması, ariyet veya rehin alınması gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişiler." şeklinde düzenlenmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; Kaza tespit tutanağına göre, 08.01.2019 tarihli kazada ... plakalı aracın davacı taraf sigortalısı ... plakalı araca arkadan çarptığı şeklinde olduğu,
Davacı sigorta tarafından hasar dosyası ve ödeme belgelerine göre ... plakalı aracın onarım giderlerinin yedek parça, işçilik ve KDV dahil olmak üzere 95.517,23 TL olarak 27.02.2019 tarihli Eksper Raporu ile tespit edildiği.
Davacı ... Sigorta tarafından, kasko sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen maddi zarar karşılığı olarak 15.03.2019 tarihinde toplam 95.517,22 TL ödendiği , bu nedenle zarar veren davalı adına kayıtlı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta dan yapılan ödemenin ZMMS teminat limiti dahilindeki 36.000 TL sinin rücuen tahsil edildiği, bu nedenle ... plakalı aracın kusurunu ZMMS sigortacısının da olduğunu kabul etmiş olduğundan davacı kasko sigortacısının ... plakalı aracın işleteni ile sürücüsüne rücu hakkı olduğu ve ZMMS limitlerini aşan 59.517,22-TL'yi kendilerinden talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Davalı tarafça sunulan, davalı ile davadışı dışı ... arasında imzalanan dava konusu ... plakalı hususi aracın Kira Sözleşmesinin 07.01.2019- 24.01.2019 tarihleri arasında (17 gün) gün süreli olduğu, bu nedenle uzun süreli kira sözleşmesi olarak mahkememizce kabul edilmediğinden davalının işleten olarak sorumluluğu bulunmadığı savunmasına itibar edilmemiş, davacının davasının kabulüne , İzmir 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında davalının, 59.517,22-TL asıl alacak, 4.622,78-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 64.140,00-TL borca ilişkin itirazın iptali ile asıl alacağa yıllık yasal faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
Alacak haksız fiilden kaynaklandığı likit ve hesaplanabilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karara vermek gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1-İzmir 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında davalının; 59.517,22-TL asıl alacak, 4.622,78-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 64.140,00-TL borca ilişkin İTİRAZIN İPTALİ ile,
Asıl alacağa yıllık yasal faiz uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA,
2-Alacak likit ve hesaplanabilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin Reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.381,40-TL harçtan peşin alınan 789,66-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.591,74-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 10.262,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Davacının yapmış olduğu 59,30-TL dava açma ilk gideri, 700,00-TL bilirkişi ücreti, 168,50-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 927,80-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 789,66-TL harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/12/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır