T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/901 ESAS
KARAR NO: 2023/83 KARAR
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/12/2021
KARAR TARİHİ: 16/02/2023
GEREKÇELİ K.TARİHİ : 10/03/2023
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/08/2021 tarihinde davalı ...'ya ait ve kendisinin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın; müvekkili ...'ya ait ve kendisinin idaresindeki ... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, TTK 1483 ve devamı maddelerinde ZMMS sigortaları düzenlendiği için Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve yerine getirdiklerini, müvekkilinde kaza neticesinde KDV Dahil 2.473,36-EUR zarar oluştuğunu, 02/11/2021 tarihinde davalı sigorta şirketine hasar ihbarı yapıldığını, Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesine göre 07/11/2021 tarihinde sigorta şirketine ihbarın teslim edilmiş sayılması gerektiğini, sigorta şirketinin temerrüte düştüğünü, açıkladığı nedenlerle; davasının kabulünü, müvekkiline ait araçta meydana gelen 2.473,36-EUR maddi tazminatın davalı ... bakımından zararın tamamının kaza tarihi olan 05/08/2021'den itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak, davalı sigorta şirketi bakımından (poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak) temerrüte düştüğü 12/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsilini, müvekkilinin bilirkişi ücreti olarak ödediği 678,90-EUR'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerine dahil edilerek davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, arabuluculuk aşaması ile ilgili vekalet ücreti de dikkate alınarak bu hususta ayrıca hüküm kurulmasına ve kanuni vekalet ücretinin KDV hariç olarak hükmedilerek yargılama giderleri ile birlikte davalı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı asil ..., cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğunu, yetkili mahkemenin Aksaray/Ortaköy Mahkemeleri olduğunu, dava dilekçesindeki kaza oluş şeklinin eksik ve doğru olmadığını, davacıya ait aracın sol ön tamponuna dokunduğunu, aracını durdurarak yanında bulunan eşi ile birlikte araçtan inerek baktıklarında; aracının sağ arka çamurluk kısmının davacının sol ön tamponunda boya izi yaptığını, emniyeti haber verildiğini ve memurlar geldiğinde hasarın küçük çaplı olduğunu gördüklerinden işlem yapmadıklarını, kazanın Türkiye'de meydana geldiğini bu nedenle davacı tarafın Almanya'dan aldığı.......... Motorlu Araç Bilirkişi Bürosu'na ait raporun geçerli olmadığını, açıkladığı nedenlerle; davanın reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücreti dahil tüm masrafların davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının kanunda belirtilen başvuru şartını yerine getirmediğini davanın müvekkili bakımından reddinin gerektiğini, müvekkilinin ancak poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkilinin sigortalısının hasarın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, kaza tarihi itibariyle müvekkilinin poliçe limitinin maddi araç başına 43.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin yalnızca gerçek zarardan sorumlu olduğunu, Euro kurunun değişkenlik göstermesinin poliçe teminat limitinin aşımına sebep olduğunu, ZMMS poliçe teminatının Türk Lirası üzerinden ve sabit olarak belirlendiğini, müvekkilinin temerrüte düşmediğini, açıkladığı nedenlerle; davanın reddini, dosyanın meydana gelen hasar miktarı konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile rapor alınmasını, kusurun ve hasarın ispatlanamaması halinde yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza Tespit Tutanağı: Tarafların kendi aralarında düzenledikleri 05/08/2021 tarihli kaza tespit tutanağına göre; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun ifadesinde; "Ben aracımla sağ taraf dönerken sağ tarafımda bulunan A aracının sol tamponuna dokundum", Sürücü ...'nın "ben park yerinde iken yoldan geçen ... plaka numaralı araç sağa dönerek aracımın sol ön tampon kısmına çarptı." şeklinde beyanda bulundukları görülmüştür.
Hasar dosyası: Davacının dava tarihinden önce davalı sigortaya hasar bedeli talebi için başvuruda bulunduğu ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Sigorta Poliçesi: Davalıya ZMMS Sigorta Poliçesi Sigortası ile sigortalı ... ya ait ... plakalı araçla ilgili olarak 29/12/2020 - 29/12/2021 tarihleri arasında geçerli Karayolları Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta teminat örüntüsüne alındığı, kaza 05/08/2021 tarihinde meydana gelmiş olup teminatları süresi içinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 12/10/2022 tarihli raporunda özetle; Kaza ile hasarın uyumlu olduğunu, davaya konu ...plakalı 2015 model ... Minibüs 2.0 103 kW Cup Bmt Tdi Dsg aracın onarım masrafının Almanya koşullarında Almanya Bilirkişi Raporuna göre yedek parça ve işçilik dahil olmak üzere 2.078,45-EUR + Kdv Dahil 2.473,36-EUR olduğu, rapordaki tespitlerin kaza ve onarım ile uyumu ve de piyasa koşullarına uyumu değerlendirilmesi neticesinde, taraflarının görüşü olarak; raporda uyumsuz olduğu görüş ve kanaatine vardıkları 436,24-EUR düşüldüğünde, zarar miktarının (2.473,36 - 436,24) 2.037,12-EUR olduğu, Almanya koşullarında hasar tespit, ekspertiz, Bilirkişi rapor ücretleri genel olarak 400,00-EUR ile 1.100,00-EUR arasında değiştiği, davacının dava dilekçesindeki 570,50-EUR + %19 Kdv, KDV dahil 678,90-EUR bilirkişi rapor ücreti olduğu ve makul gider sayılması yönünde talebi olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 11/11/2022 tarihli raporunda özetle; Sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobili ile 05/08/2021 günü saat 10:00 sıralarında ...............Bulvarı üzerini takiben geldiği, Hükumet Konağı girişinde sağa dönüş almak istediği esnada aracın sağ tarafı ile sağında yola paralel olarak iki şeritli yolun dışında park haline olan park halindeki ...plakalı otomobilin sol ön tampon kısmına sürtme şeklinde çarpması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, alınan tanık ifadeleri ve sürücülerin beyanlarından yola çıkılarak ... plakalı otomobil sürücüsü ... manevra kurallarına uymadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, park halindeki ...plakalı araç sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etkin olmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar bedelinin karşı araç ZMMS sigortacısından ve araç malikinden tahsili davasıdır.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 2019/40 esas, 2020/40 karar, 17/07/2020 tarihli iptal kararının, 9 Ekim 2020 günü 31269 sayılı RG’de yayınlandığı, bu karar ile 14/04/2016 tarihli, 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin iptallerine karar verildiği verildiği görülmüştür.
Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı değer kaybı zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; Sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobili ile 05.08.2021 günü saat 10.00 sıralarında Aksaray ili Ortaköy ilçesi İstiklal ilçesi İhsan Özyanak Bulvarı üzerini takiben gelip Hükemet Konağı girişinde sağa dönüş almak istediği esnada aracın sağ tarafı ile sağında yola paralel olarak iki şeritli yolun dışında park haline olan park halindeki ...plakalı otomobilin sol ön tampon kısmına sürtme şeklinde çarpması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydan geldiği, 11/11/2022 tarihli trafik bilirkişisi ...'ın raporundaki gerekçelerle ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun manevra kurallarına uymadığından dolayı meydana gelen kazada asli ve tam kusurlu olduğu, park halindeki ... plakalı araç sürücüsünün atfı kabil kural ihlali bulunmadığından kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Hükme esas alınan 12/10/2022 tarihli Bilirkişi ...'in raporuna göre; davaya konu ...plakalı 2015 model ... Minibüs 2.0 103 kW CUP BMT TDI DSG aracın onarım masrafının Almanya koşullarında Almanya Bilirkişi Raporuna göre orijinal parça ve işçilik dahil olmak üzere 2.078,45 EUR+KDV, KDV dahil 2.473,36 EUR olarak belirlenmiş olduğunun görüldüğü, davaya konu aracın kazada ön tampon sol köşesinden hasar aldığı, ön tamponun bu kısmında sürtme hasarı meydana geldiği, aynı zamanda ön tampon üzerinde sol köşe üzerinde park sensörü ve braketinin de zarar görmüş olduğu, onarım için ön tamponun sökülmesi değişmesi, sol ön park sensörünün sökülüp değişimi gerektiği, ön tamponun değişmesi durumunda üzerindeki tüm park sensörü ve braketlerinin yeni tampona yeni braketleri ile yeniden takılması gerekeceği, bu nedenle listedeki braket değişimlerinin onarım ile uyumlu olduğu, yedek parça bedellerinin makul olduğu anlaşılmıştır.
Ancak işçilik ücretleri yönünden; aracın hasar ve onarımında diagnostik testi ve kontrolü gerektirecek (Hata belirleme belleği okuma – 180 EUR) bir durum olmadığı (ön tampon ve üzerinde bir park sensörü değişimi) bu nedenle bilirkişi listesinde bulunan 180 EUR +kdv’nin (kdv dahil 212,40 €) düşülmesi gerektiği, aracın değişen parçasının ön tampon olduğu, bunun için 90 EUR “Parça nakli” bedelinin gereksiz ve fahiş olduğu, 90 EUR +kdv’nin (kdv dahil 106,20 €) düşülmesi gerektiği, boya işçiliklerinden “Ön tampon kaplaması-299,70 €” boya işçilik Almanya piyasa koşullarında da yüksek bir değer olduğu, Almanya koşullarında yapılan piyasa araştırması neticesinde Ön tampon kaplamasının boya işçiliğinin 200 EUR+kdv makul olduğu tespitine varıldığı, buna göre (299,70 €-200,00 € farkı) 99,70 EUR+kdv (kdv dahil 117,64 €), bu nedenle Almanya Bilirkişi raporundaki tespitlerinden uyumsuz olmaları nedeniyle düşülmesi gerektiği, buna göre KDV dahil 2.473,36 EUR miktardan (212,40 €+106,20 €+117,64 €) toplam 436,24 EUR düşüldüğünde, zarar miktarının (2.473,36 €-436,24 €) 2.037,12 EUR olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili tarafından talep edilen ve yargılama giderlerinden sayılan 678,90-EUR'nun Almanya Koşullarında makul olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde 2.473,36-EUR hasar bedeli isteğinde bulunduğu, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamından doğan hasar zararından poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere ve sigortalı diğer davalı ...'nun kusuru oranında sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 15/11/2021 tarihinde, davalı ...'nun ise haksız fiilin gerçekleştiği 05/08/2021 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE
1- 2.037,12 Euro tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş.' den (ZMMS poliçe teminat limiti 41.000,00-TL ile sınırlı sorumlu olarak) temerrüde düştüğü 15.11.2021 tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 05.08.2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirasının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin isteğin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.119,90-TL harçtan peşin alınan 643,47-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.476,43-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş.'ne yararına takdir olunan 6.645,70-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre, 1.087,18-TL'lik kısmının davalılardan müşterek ve müteselsilen, 232,82-TL'lik kısmının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 159,35-TL davetiye ve posta gideri, 1.600,00-TL bilirkişi ücreti ve 10.342,36-TL ekspertiz ücreti olmak üzere 12.101,71-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 9.967,27-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 59,30-TL başvurma harcı, 643,47-TL peşin alınan harç olmak üzere toplam 10.670,04-TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Dava kısmen kabul edildiğinden davalı ...'nun yaptığı 107,60-TL davetiye ve posta giderinden davanın red oranı nazara alınarak 18,98-TL yargılama giderinin davacı taraftan alınarak bu davalıya verilmesine,
9- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine
Dair, davacı vekilinin ve davalı asil ...'nun yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim...
¸e-imzalıdır