T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/101 ESAS
KARAR NO: 2024/190 KARAR
DAVA: Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/01/2022
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
Mahkememizde görülen Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait 35 AUK 891 plakalı aracın kira süresi içerisinde 27/09/2021 tarihinde karşı taraflardan ...'nın sürücüsü ve dava dışı ... İnş. Malz. Nakl. Taş. Ve Pet.Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti'nin maliki olduğu ... plakalı ve ... YARI römork aracın çarpması sonucu hasarlandığını, ... İnş. Malz. Nakl. Taş. Ve Pet.Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti.'nce kazaya karışan aracın diğer davalı... Maden İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ince Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi ile kiralandığını, dava konusu trafik kazası bu davalının kullanımında meydana geldiğini, trafik kazası neticesinde müvekkiline ait aracın maddi hasara uğradığını, müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin değer kaybı ve kazanç kaybı İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...yası ile tespit ettirildiğini ve tespit dosyasına verilen raporda KDV dahil 58.070,71-TL hasar bedeli, 22.490,00-TL değer kaybı, 2.000,00-TL kazanç kaybı tespit edildiğini, Müvekkilinin aracının... Mühendislik Doğalgaz Mak. İnş. Oto San. Ve Tic Ltd.Şti'ne kiralandığını, bu nedenle tamir süresince kazanç kaybı oluştuğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ile ilgili olarak dava dışı Anadolu Sigorta A.Ş.'ne 20/09/2021 tarihinde sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla başvuru yapıldığını, taraflarına herhangi bir ödeme henüz yapılmadığını, sigorta tarafından bir ödeme yapılması halinde ayrıca bildirileceğini, açıkladığı nedenlerle; Dava tarihi itibariyle kusur durumunun ve alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle şimdilik 1.000,00-TL Hasar bedeli 1.000,00-TL değer kaybı, 100,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 2.100,00-TL alacağın 27.09.2021 itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, Arabuluculuk görüşmesinin anlaşmazlık ile sonuçlanması nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesisinin 16/2-c maddesi gereğince TL Arabuluculuk Taraf Vekalet Ücretinin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili, cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili... Maden İnşaat San. Tic. A.Ş.nin %100 hissedarı ...'ın dava dışı ... İnş. Malz. Nakl. Taş. Ve Pet.Ürünleri San ve Tic. Ltd. Şti'nin kurucu %25 hissedarı olarak ... plakalı aracı ... İnş. Ltd. Şti. ortakları arasında yapılan anlaşma gereği bedelsiz kira sözleşmesi ile teslim aldığını, kazaya karışan ... plakalı araç maliki dava dışı ... İnş. Malz. Nakl. Taş. Ve Pet.Ürünleri San ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, Müvekkilinin 25.09.2018 tarihli sözleşme ile kazaya karışan 2002 model ... plakalı ...çekiciyi kiralayan konumunda olduğunu, kazaya karışan ... plakalı taşınır ise 2012 model ...marka yarı römork olarak kaza anında ... plakalı...çekicinin arkasına bağlı damperli tır kasası olduğunu, davacıya ait ... marka ... plakalı aracın ise dava dışı... Mühendislik Ltd. Şti.ne kiralanan 27.09.2021 kaza tarihinde T.C.... kimlik numaralı ... isimli kişinin sevk ve idaresinde bulunan araç olduğunu, ... plakalı aracı dava dışı ... İnş.Ltd. Şti.nden kiralayan müvekkili ile 27.09.2021 kaza tarihinde ... plakalı aracı kullanan müvekkil ... aleyhine dava açıldığını, ... plakalı aracın sigortacısı...Sigorta A.Ş.ye karşı dava açılmadığını, davacıya ait dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkili tarafından dava dışı ... İnş. Ltd. Şti.nden kiralanan müvekkili ... sevk idaresindeki ... plakalı aracın İzmir Torbalı'da kaza yaptığını, müvekkili ...'nın kusurunun olmadığını, kazada davacı şirkete ait ... plakalı aracı sevk ve idare eden ... %100 kusurlu olduğunu, müvekkili ...nin kullandığı ... plakalı araca ... plakalı araç sürücüsünün sol şeritten aracın ön kısmı ile müvekkilinin kullandığı aracın sol kısmını çarptığını, müvekkili ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç yeşil ışık yanarken kavşağa giriş yaptığını ... plakalı araç sarı ışık yanarken ... plakalı araca kavşak içerisinde hızlı şekilde çarptığını, davacıya ait araç sürücüsü ...'in yüksek hızla, kavşağa girerken hızını düşürmeden, kavşağı kontrol etmeden, geçiş üstünlüğüne riayet etmeden, hatalı manevra ile müvekkilinin kullandığı araca çarptığını, kazada müvekkili ...nin kusuru olmadığını, bu nedenle müvekkillerinin hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı tazminatından sorumlu olmadığını, kusur oranlarının tespiti için keşif ve bilirkişi incelemesi ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden rapor aldırılmasını talep ettiklerini, kaza ile ilgili olarak Torbalı Emniyet Müdürlüğüne yazı yazılarak kaza tespit tutanağı eklenmek suretiyle ... ve ... plakalı araçların 27.09.2021 tarihli kazası ile ilgili olarak mobese kayıtlarının istenilmesini talep ettiklerini, açıkladığı nedenlerle; görev itirazlarının kabulü ile 6102 Sayılı TTK'nun 6335 Sayılı Yasa ile değişik 5.maddesinin 3. fıkrası uyarınca mahkemeniz görevli olmadığından davacının talebinin, 6100 sayılı HMK nın 114/c ve 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, davanın husumet nedeniyle reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmilini, Arabuluculuk görüşmesinin anlaşmazlık ile sonuçlanması nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesisinin 16/2-c maddesi gereğince arabuluculuk taraf vekalet ücretinin davacıdan tahsilini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Araç Kiralama Sözleşmeleri:
- ... İnş. Malz. Nakl. Taş. Ve Pet.Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti.' ne ait ... plakalı ve ... YARI römork aracın davalı ... Maden İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ince Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi ile kiralandığını,
- Davacıya ait ... plakalı aracın kaza tarihinde, ...Mühendislik ... Mak. İnş. Oto San. Ve Tic Ltd.Şti'ne kiralandığını anlaşılmaktadır.
Kaza Tespit Tutanağı: 27/09/2021 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağının incelenmesinden; ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... marka araç ile Bayındır istikametinden, Ödemiş istikametine seyri esnasında Yeni Tire ışıklı kavşağında orta adadan sola dönüş yapmakta olduğu esnada aracının ön kısımları ile dönel kavşakta sağ tarafında bulunan ve dönüş yapmakta olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı Renault marka çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römorkun sol yan taraflarına (damperli kasa) çarpması sonucu tazminat davasına konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,
Hasar dosyası: Davacının dava tarihinden önce dava dışı ZMMS sigortacısı...Sigorta A.Ş.' ye başvuruda bulunduğu, İstanbul... İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyaya toplam 62.911,48TL 03.02.2023 tarihinde ödeme yapılmış olduğu anlaşılmıştır.
Poliçe: ZMMS...nşaat Malz.Nakly.Taş.Pet.R.ürü.San. Tic. Ltd. Şti.' e ait... plakalı araçla ilgili olarak 03.09.2021-2022 tarihleri arasında geçerli ve poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile dava dışı...Sigorta A.Ş. Tarafından sigorta teminat örüntüsüne alındığı, kaza 27/09/2021 tarihinde meydana gelmiş olup teminatları süresi içinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır. Poliçe limiti maddi araç başına 43.000,00-TL dir.
Tespit: 5.11.2021 Tarihli Bilirkişi Tespit Raporunun İncelenmesi: Dosya içeriğinde bulunan ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından aldırılan Bilirkişi... tarafından düzenlenmiş olan 15.11.2021 tarihli ...D. İş. bilirkişi tespit raporundan özetle... ... plakalı ... marka 2021 model otomobilin İzmir Adliyesi Ek Binası önünde yapılan tespitinde dava konusu aracın ön kısımlarından hasar görmüş olduğu, ön camının kırıldığı ve ön iki hava yastığının açılmış olduğu, aracın onarımı için gerekli olan yedek parça bedelinin 38.212,47 TL olduğu yapılması gereken kaporta, boya, mekanik, elektrik ve diğer işçilik bedelleri toplamının 11.000,00 TL olduğu aracın toplam onarım bedelinin ise KDV dahil 58.070,71 TL olduğu hesap edilerek, araçta 22.490,00 TL değer kaybı meydana geleceği, tamir süresinin 10 gün olarak belirlendiği şeklinde bilirkişi raporu düzenlenmiştir.
Bilirkişi... tarafından Sn. Mahkemeye sunulan 14.12.2021 tarihli Ek Bilirkişi Raporu sonuç kısmı incelendiğinde kök rapordaki davacıya ait ... plakalı aracın hasar miktarı ve değer kaybı için hesap edilen miktarların değişmediği görülmüştür.
Tahkim Kararı: Uyuşmazlık Hakem Heyeti' nin 23/03/2022 tarihli ...sayılı kararda; Tramer komisyonu tarafından davalı sigorta şirketinin de onay ve mutabakatıyla sigortalı araç sürücüsü Ve 100 kusurlu tespit edilmiştir. Buna göre , Başvurunun Kabulüne, 40.000 TL hasar bedeli ve 3.000 TL değer kaybı zararı olmak üzere toplamda 43.000 TL tazminatın 25.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte...Sigorta A.Ş.den alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmişi,
İtiraz Hakem heyeti kararı: 07/06/2022 tarihli ... sayılı kararda, 23.03.2022 tarih ve ...sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararı hakkındaki sigorta şirketi vekiline ait itirazların karşı vekalet ücretine ilişkin olanı dışında reddine karar verildiği, kararın temyiz edildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ...tarafından 27/02/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacıya ait ... Plakalı ...marka araçta meydana gelen hasarların onarım bedelinin Yedek Parça * İşçilik * KDV olarak 58.070,72-TL olduğu, Davacıya ait ...fplakalı araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 22.200,00-TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı, Davacı aracının makul onarım süresinin 10 iş günü ve bu süre içerisindeki kazanç kaybının 1.450,00-TL olacağı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Islah: Davacı vekili 21/03/2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Dava; trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybına yönelik tazminat davasıdır.
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Trafik kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini için dava açmak için yasada öngörülen süre mağdurun uğradığı zararı ve failini öğrendiği tarihten itibaren 2 yıldır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesinde de bu süre 2 yıl olarak öngörülmüştür. Kaza sonucu dava açarak zararlarının giderilmesini isteyecek kişiler bu iki yıllık süre içinde dava açmak zorundadır. Her halükarda ise kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra dava açma hakkı zaman aşımına uğrar. Burada bir istisna vardır. O da eğer failin trafik kazası ile sonuçlanan eylemi aynı zamanda ceza kanunlarına göre suç teşkil ediyorsa ve bu suç için ceza kanunlarında daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörülmüş ise tazminat davası açma süresi de ceza kanunlarında düzenlenmiş olan daha uzun zaman aşımı süresine uzar. Bu husus 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesinin birinci fıkrasının 2. cümlesinde ''Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.'' şeklinde ifade edilmiştir.
Dava konusu trafik kazası haksız fiil niteliğindedir. Davacı, davasını uzun dönem araç kiracısına ve sürücüsüne yöneltmiştir. Davacı ve davalı uzun dönem kiracısının tacir olduğu tacirler arasındaki haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasının nispi ticari dava olduğu mahkememizin görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti' nin 23/03/2022 tarihli ... sayılı dosyasında, Kaza tespit tutanağı ve bu dosyada aldırılan bilirkişi raporuna göre, Uyuşmazlık konusu kazada davalı...Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanmış ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu olduğu tespitini yapıldığı, söz konusu kararın itiraz sonrası kesinleşmiş olduğu,
27/09/2021 tarihinde, ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... marka araç ile Bayındır istikametinden, Ödemiş istikametine seyri esnasında Yeni Tire ışıklı kavşağında orta adadan sola dönüş yapmakta olduğu esnada aracının ön kısımları ile dönel kavşakta sağ tarafında bulunan ve dönüş yapmakta olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı... marka çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römorkun sol yan taraflarına (damperli kasa) çarpması sonucu davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen kazada, davacıya ait ... Plakalı...marka araçta meydana gelen hasarların onarım bedelinin Yedek Parça + İşçilik + KDV olarak 58.070,72 TL olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 22.200,00 TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı, Davacı aracının makul onarım süresinin 10 iş günü ve bu süre içerisindeki kazanç kaybının 1.450,00 TL olduğu,
Uyuşmazlık Hakem Heyeti' nin 23/03/2022 tarihli... sayılı kararda; 40.000 TL hasar bedeli ve 3.000 TL değer kaybı zararı olmak üzere toplamda 43.000 TL tazminatın 25.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte dava dışı...Sigorta A.Ş.den alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verildiği, Dava dışı ZMMS sigortacısı...Sigorta A.Ş.' nın 40.815,00-TL hasar bedeli ödemesi yaptığının anlaşıldığı, davacı vekilinin 21.03.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, 17.255,72-TL bakiye hasar bedeli, 22.200,00-TL değer kaybı, 1.450,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 40.905,72- TL tazminat isteğinde bulunduğu,
Davalıların haksız fiilden doğan meydana gelen zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı sürücü ve uzun dönem kiracısının ihtar ve ihbara gerek olmaksızın haksız fiilin gerçekleştiği 27.09.2021 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, zarar veren aracın çekici ve yarı römork olduğu, ticari nitelikte bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, 17.255,72-TL Hasar bedeli, 22.200,00-TL değer kaybı, 1.450,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 40.905,72- TL alacağın 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE
1- 17.255,72-TL Hasar bedeli, 22.200,00-TL değer kaybı, 1.450,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 40.905,72- TL alacağın 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.794,27-TL harçtan peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan 750,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.043,57-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 80,70-TL dava açma ilk gideri, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 153,25-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 1.233,95-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve ıslah yolu ile tamamlanan 750,70-TL harç ile birlikte toplam 1.984,65-TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır