T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1095
KARAR NO : 2025/1179
DAVA : Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ: 22/12/2022
KARAR TARİHİ: 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili belediyeye ait ... plakalı minibüse 04.12.2021 tarihinde seyir halindeyken davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araca çarparak davaya konu trafik kazasının gerçekleştiğini, tutulan kaza tutanağında da davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunun tespit olunduğunu, kazanın ardından belediyeye ait aracın pert olduğunu, kamu hizmetinde aksamaların meydana geldiğini ve kamu zararının karşılanması talebiyle ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı bulunan dava dışı ... Şirketine başvuru yapıldığını, yapılan başvurunun ardından müvekkili belediyeye 43.000,00 TL ödeme yapıldığını, ödenen bedelin müvekkilinin zararını karşılamadığını, fazlaya ilişkin bedelin karşılanması için ... plakalı aracın kasko sigorta poliçesini tanzim eden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi ile arabuluculuk görüşmelerinin yapıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından zararlarının karşılanmadığı gibi arabuluculuk son oturum tutanağının da imzalanmadığını, ayrıca aracın mahrumiyetinden doğan zararın giderilmesi için davalılardan (sigorta şirketleri yönünden poliçede bulunması halinde) şimdilik 1.000,00 TL ikame araç bedeli taleplerinin bulunduğunu, bu nedenlerle şimdilik 10.000,00 TL hasar zararının, 1.000,00 TL ikame araç bedeli ve 1.000,00 TL müspet zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden poliçe sorumlulukları kadar) davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketi yönünden arabuluculuk tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili dava dilekçesinde talep etmiş oldukları müspet zarara ilişkin alacak kaleminin değer kaybına ilişkin olduğunu belirtmiş, 15/12/2025 tarihli değer artırım dilekçesinde 10.000,00 TL hasar bedelini 98.500,00-TL olarak, 1.000,00 TL ikame araç bedelini 19.950,00-TL olarak,1.000,00 TL değer kaybının aynen tahsilini istemiştir.
CEVAP:
Davalı sigorta vekilinin cevap dilekçesi ile özetle; ... plakalı aracın, müvekkili şirkete 17/06/2021 - 17/06/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, ilgili poliçede, trafik kazası neticesinde üçüncü kişilerin uğradıkları zararların İhtiyari Mali Mesuliyet klozu ile teminat altına alındığını, bu poliçeden dolayı üçüncü kişilerin uğradığı zararlara ilişkin sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi ve manevi zararlarda azami 500.000,00.-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin davaya konu kazaya karışan ... kasko sigortacısı konumunda olduğunu, davacı yanın ZMMS limitini aşan taleplerini müvekkili şirket ile sigortalısı arasında akdedilmiş olan poliçede yer alan...dayanarak müvekkili şirkete yöneltebileceğini, müspet zarar kavramından söz edilebilmesi için taraflar arasında sözleşmesel ilişkinin bulunmasının gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin ... plakalı aracı ile 04/12/2021 tarihinde ... istikametine seyir halinde iken, ...plakalı davacı Belediye'ye ait... ön tampon kısmı ile müvekkilinin arka tampon kısmına çarpması sonucunda direksiyon hakimiyetini kaybederek, bariyerlere çarptığını ve daha sonra kazaya karışan davacı aracına çarptığını, kaza sırasında müvekkilinin yanında yolcu olarak bulunan müvekkilinin eşinin de kazanın oluşumuna tanık olduğunu, meydana gelen kazada, davacı Belediye'ye ait aracın ön tampon kısmında hasar olup olmadığının incelenmesinin gerektiğini, davacı aracın müvekkiline ait araca arkadan vurarak müvekkilinin direksiyon hakimiyetini kaybetmesine neden olduğunu, her ne kadar kaza tesbit tutanağında müvekkiline kusur yüklenmiş ise de, kusurun davacıya ait araç sürücüsüne ait olduğunu, davanın hak düşürücü süre ve zaman aşımı içerisinde açılmadığını belirterek, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu davacıya ait araçta meydana gelen bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin kazaya kusuru ile sebebiyet verdiği iddia olunan aracın işleteni-sürücüsü ve ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, eldeki davada 04/12/2021 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında davacıya ait ... plakalı sayılı araçta oluşan bakiye hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin maddi tazminatın, kazaya kusuruyla sebebiyet verdiği iddia olunan... plakalı aracın işleteni- sürücüsü olan davalı gerçek kişi ile kaza tarihini kapsar ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden davalı sigorta şirketinden, ikame araç bedelini ise davalı ...'den tahsilini istemektedir.
... sayılı TBK'nun ... maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.
...sayılı KTK'nın ... maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.
...sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun...maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun ... maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın ... maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı ... sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1 inci maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Uyuşmazlık, davalılardan ... yönünden işleten ve sürücü, davalı sigorta şirketi yönünden ise ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden şirket sıfatından kaynaklanmaktadır.
Davaya konu 04/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasının, davacıya ait olup dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile, davalılardan ...'e ait, kendi sevk ve idaresinde bulunup, davalı sigorta şirketince ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına alınan... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana geldiği ve davacıya ait aracın hasar gördüğü anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacı tarafından araç işleteni ve sürücüsü ile ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden sigorta şirketine karşı açılan maddi tazminat davasında; bakiye hasar bedeli ve bakiye değer kaybı tazminatı tüm davalılardan, ikame araç bedeli ise sadece davalı işleten ve sürücü olan ...'den talep edilmektedir.
Davalı ...'e ait ... plakalı aracın, dava dışı ... Sigorta Şirketince 09/05/2021-09/05/2022 tarihleri arasında zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, poliçe teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başına maddi zararlarda 43.000,00-TL olarak belirlendiği, anılan şirket tarafından davacıya bu teminat limitinin tamamının ödendiği, davacıya ait davalı sigorta şirketi tarafından 17/06/2021-2022 tarihleri arasında kasko sigorta poliçesi içinde ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, teminat limitinin maddi ve bedeni kazalarda 500.000,00-TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Mahkememizce HMK nın ... maddesi uyarınca sigorta uzmanı, otomotiv uzmanı ve trafik uzmanından oluşan heyetten alınan 03/03/2025 tarihli bilirkişi heyeti kök raporu ile otomotiv bilirkişiden 15/09/2025 tarihli ek rapor alınmış, anılan raporların ayrıntılı, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli olduğu görülmüş ve hükme dayanak yapılması vicdani kanısına varılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre; davaya konu trafik kazasının oluşumunda davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü olan dava dışı ...'in etken kusurunun bulunmadığı, ... plakalı aracın sürücüsü olan davalı ...'in etken kusurlu olduğu, davacıya ait anılı araçta KDV dahil 141.500,00-TL hasar bedeli oluştuğu, dava dışı zorunlu trafik sigorta poliçesini düzenleşen ... A.Ş tarafından davacıya poliçe limitinin tamamı olan 43.000-TL nin ödendiği, davacının bakiye hasar zararının 98.500,00-TL kaldığı, davacıya ait araçta dava konusu değer kaybı zararı oluşmadığı, davacıya ait aracın makul onarım süresinin 20 gün, davacının ikame araç zararının 19.950,00-TL olacağı anlaşıldığından, davacı vekilinin 15/12/2025 tarihli değer artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, hüküm altına alınan maddi tazminatlara davalı sigorta şirketi yönünden anılan davalı daha önce temerrüte düşürülmediğinden ara buluculuk son anlaşama tutanak tanzim tarihinden avans faiz, davalı ... yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiş, iş bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderleri HMK nın... maddesi uyarınca davalılara yükletilmiş, davacı yararına maktu, davalılar yararına ise reddedilen değer kaybı miktarı kadar(1000-TL) vekalet ücreti takdir olunmuş, ara buluculuk dava şartı davalı sigorta şirketi bakımından zorunlu olduğundan davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,
A)98.500,00-TL bakiye hasar bedelinin davalılardan sigorta şirketi yönünden anlaşamama son tutanağının düzenlendiği tarih 06/12/2022 tarihinden itibaren avans faiziyle poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 04/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
B)19.950,00-TL ikame araç bedelinin davalı ... yönünden kaza tarihi olan 04/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
C)1000-TL değer kaybı tazminatına ilişkin talebin, koşulları bulunmadığından reddine,
2-Alınması gereken 8.159,63-TL nispi harçtan, peşin alınan 204,93-TL ve değer artırım dilekçesi ile tamamlanan 1.834,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.119,71-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE’YE GELİR KAYDINA
3-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 812,25-TL davetiye ve posta gideri, 15.750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.562,25-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 16.423,59-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 80,70-TL başvurma harcı, 204,93-TL peşin harç ve 1.834,98-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.120,61-TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Dava kısmen kabul edildiğinden davalı ...'in tarafın yaptığı 188,00-TL davetiye ve posta giderinden davanın red oranı nazara alınarak 1,57-TL yargılama giderinin davacı taraftan alınarak davalı ...'e tarafa verilmesine,
5- ... sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin, davalılardan sigorta şirketinden alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Dava kısmen kabul edildiğinden, kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-Dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılara eşit oranda (500,00- er TL) verilmesine,
8-HMK.nun...maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının davacıya karar kesinleştiğinde resen iadesine,
ilişkin, davacı vekili ile davalı sigorta vekilinin yüzlerine karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ...hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi veya ... Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/12/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır