T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/176 ESAS
KARAR NO: 2023/561 KARAR
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/02/2022
KARAR TARİHİ: 05/07/2023
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.01.2021 günü davacı müvekkili ... idaresindeki ... plakalı araç ile 3915 sokakta devam ederken, 3918 sokaktan çıkan ... plakalı davalıya ait davalının sevk ve idaresindeki aracın, müvekkilinin aracının sol ön çamurluk, şoför kapısı ve arka çamurluğuna (arka duvar) çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 14.01.2021 tarihli Kaza Tensip Tutanağı ile de bu durumun sabit olduğunu, davalı ...'nın meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın yukarıda açıklandığı üzere haksız fiil nedeniyle zarar gördüğünü, haksız fiil sonucu ortaya çıkan zarardan dolayı oluşan araç değer kaybından; kaza tespit tutanağında ismi geçen kusurlu sürücü ve araç sahibi ... ile aracının ZMM Sigortacısı ... Katılım Sigorta A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğunu, işbu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasarın giderilmesi, müvekkilinin kusurunun bulunmadığı kazada sonucu mağdur olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması için ... Sigorta AŞ.'ye 24.02.2021 tarihinde başvurulmuş olup, sigorta şirketince taraflarına 1.239,00-TL kısmi ödeme yapıldığını, ancak müvekkilinin aracının 2011 model ... 2.0 dizel manuel 5* 1 koltuk motor gücü 102, uzun şasi 4x2 önden çekişli, dolu paket model olduğunu, şirketince hesaplanan değer kaybı miktarı oldukça düşük olduğundan sayın mahkemece bilirkişiden yargıtay içtihatlarına uygun, piyasa koşullarına göre hesaplama yapılarak rapor alınmasını ve gerçek değer kaybı miktarının belirlenmesini talep ettiklerini; aracın piyasa değerine ilişkin örneklerin de sayın mahkeme dosyasına sunulduğunu, arabulucuya başvurulduğunu ve tarafların anlaşma sağlanamadığını, aracın değer kaybettiğin müvekkilinin ... plakalı aracındaki değer kaybının ivedilikle keşif ile tedbiren tespitini talep ettiklerini belirterek; 14.01.2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu müvekkiline ait ... plakalı araç değer kaybettiğinden; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedelinin davalı ... yönünden olay tarihi olan 14.01.2021 tarihinden itibaren avans faizi, ... Katılım Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitler dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmak üzere faizlerini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini; davacı tarafın değer kaybı zararının karşılandığını, davacının değer kaybı talebi ile davadan önce yaptığı başvuru üzerine şirketi nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, Müvekkili şirket tarafından ekspertiz. incelemesi yapıldığını,yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde değer kaybı bedelinin 1.239,00 TL tespit edildiğini ve işbu tutarın davacı tarafa ödendiğini, Müvekkili Şirket tarafından davacının zararının karşılandığı, davacı tarafa 7.852,90 TL araç hasarı bedeli ödendiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkilinin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu; davacı tarafın, sigortalısının kusurunu ve zararını usülen ispat etmesi gerektiğini; Kazanın hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde iddia edildiği gibi meydana geldiğinin ispatı gerektiğini; maddi vakanın ispatı halinde müvekkili şirketin, davacının gerçek zararını tazminle sorumlu olduğunu, davacı tarafından istenen meblağın fahiş olduğunu; davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza tespit tutanağı: Trafik kazasına karışan araç sürücüleri tarafından birlikte tanzim ve imza edilmiş 14.01.2021 tarihli “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının” incelenmesinde; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nın “Eski İzmir 3918 Sokaktan giderken 3915 Sokağa geldiğinde 3915 Sokaktan gelen aracın sol yan çamurluk kapısının araya benim aracımın sağ ön tampon farın aracı ile çarpıştık” demiştir ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın “ Eski İzmir 3915 Sokaktan giderken 3918 Sokak kavşağına gelirken 3918 Sokakta çıkan araç aracımın sol yan kısmına çarparken maddi hasar oluşmuştur. “ şeklinde tanımladığı görülmüştür. Hasar dosyası: Dava konusu kaza sonrası açılan hasar dosyasına istinaden 7.852.90 TL hasar ödemesi ve 28.09.2021 tarihinde 1.239 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır. Tramer: Davaya konu aracın SBM kaydı kayıtlarına göre, davaya konu 14.01.2021 tarihli kazası öncesinde 03.09.2013 tarihinde, 25.05.2013 tarihinde, 01.03.2013 tarihinde, 06.07.2013 tarihinde, 17.07.2011 tarihinde ve 04.06.2015 tarihinde hasar kayıtlarının olduğu görülmüştür.
Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan davalı sigortalı ... arasında, 17.12.2020-2021 tarihlerini kapsayan ZMMS (Trafik) sigorta poliçesi bulunmaktadır. Poliçe limiti, maddi araç başına 82.000,00-TL' dir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ... ve... tarafından 21/04/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Kaza ile hasarın uyumlu olduğu, onarım bedeli rayiç değere kıyaslandığında/oranlandığında Pert'e gerek olmadığı, onarımının ekonomik ve uygun olduğu, kazanın Oluş Şekli ve İhlaller Bakımından; ... plakalı kamyonet sürücüsü ... kavşakta ilk geçiş hakkını vermediğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ... atfi kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, Değer Kaybı Bakımından; Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin kaza tarihi itibarıyla, 128.000 TL ile 130.000 TL olduğu, ortalama değerinin 129.000 TL olduğu, Yargıtay ... HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (140.000 TL) onarım sonrası rayici (129.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 11.000,00 TL olduğu sigorta şirketince dava öncesinde davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak ödenen 1.239,00-TL düşülmesi durumunda bakiyenin (11.000 TL-1.239 TL) 9.761,00 TL olacağı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Tanık... beyanında; "Ben kaza anında...'ın kullandığı araçta yolcu koltuğundaydım. Cennet çeşmeden Eski İzmir yoluna doğru ilerliyorduk. Ana yolun üstündeki ara mahalle yolundaydık. Geçiş üstünlüğü bize aitti. Kazaya karışan diğer araç ara sokaktan süratli bir şekilde önümüze çıktı. Biz düz ilerlerken o aradan çıktı. ... çarpışma olmasın diye direksiyonu sağa çevirdi ve dükkan önüne sıkıştı. Ancak araç buna rağmen bize çarptı. Her iki araçta da hasar meydana geldi." demiştir.
Islah: Davacı vekili 28/04/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen bakiye değer kaybı zararının karşı taraf araç ZMMS sigortacısından ve araç malikinden tahsili davasıdır.
Davalı sigorta vekili yetki itirazında bulunmuş ise de; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’nın C.7. maddesinde de yetkili mahkemeler belirlenmiş olup, genel şartlarda “Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabilceği gibi veya kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar görenin ikametgahının bulunduğu mahkemede de açılabilir” şeklinde düzenleme getirildiği, zarar gören davacının ve diğer davalının ikametgahının ve kaza yerinin yargı sınırlarımız içerisinde bulunduğu tespit edilmekle davalının yetki itirazı reddedilerek, yargılamaya devam olunmuştur.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiş, 04.12.2021 tarihinde RG’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca daha önceki Genel Şartların, 1., 2. 3., 4.,5., 6.,7.,8., 9., 10., 11, 12., 13., 14. ,15., 16., maddelerinde değişiklik yapılmış olup, 17. Maddesi ile de Genel Şartlara Ek-7 eklenerek, Ek-7’ de, değer kaybı, sakatlık, destekten yoksun kalma tazminatlarının nasıl hesaplanacağının düzenlenmiştir. Bu değişikliğin 18. Maddesi ile “Bu genel şartların yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” Düzenlemesine, 13. Maddesi ile Genel Şartalırn C.11. Maddesine yapılan ek maddede “Bu genel şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan, 19.06.2021 tarihinde RG’de yayınlanan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde “Bu tazminatlardan;a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak,…hesaplanır.”düzenlemesi ile maddenin 2. Fıkrasındaki “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.” şeklindeki düzenlemenin, 14 Şubat 2023 tarihli 32104 sayılı RG’de yayınlanan Anayasa Mahkemesi’nin ... esas, ... karar, 29/12/2022 tarihli kararı ile Anayasa’ya aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre 04.12.2021 tarihinde RG’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar hükmlerinin ve Ek-7 deki değer kaybı hesaplama formülasyonunun somut olaya uygulanmasına olanak bulunmadığı, KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği, değer kaybı yönünden de 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyonet ile 14.01.2021 günü saat 14.00 sıralarında İzmir ili .... Sokak üzerinden düz seyir eder iken kaza mahalli kavşağına geldiğinde aracının ön sağ kısımları ile sağından 3915 Sokak istikametinden düz seyir eden sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyonetin sol ön yan kısımlarına çarpması soncu her iki aracında duruşa geçmesi sonucu iki araçlı hafif maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Meydana gelen kazada kazanın Oluş Şekli ve İhlaller Bakımından, ... plakalı kamyonet sürücüsü ... kavşakta ilk geçiş hakkını vermediğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğundan %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ... atfı kabil kural ihlali bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı ve kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu ... plakalı kamyonetin, onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin kaza tarihi itibarıyla, 128.000 TL ile 130.000 TL olduğu, ortalama değerinin 129.000 TL olduğu, tespit edilmediği, Yargıtay ... HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (140.000 TL) onar (129.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 11.000,00 TL olduğu, Sigorta şirketince dava öncesinde davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak ödenen 1.239,00-TL düşülmesi durumunda bakiye değer kaybı bedelinin (11.000 TL-1.239 TL) 9.761,00 TL olacağı, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan değer kaybından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren itibaren 8 iş günü içinde zararı ödeme yükümlülüğü bulunduğu, en geç dava dosyası içerisindeki belgelerden ve davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen hasar dosyası içeriğinden 25.02.2021 tarihinde değer kaybı ihbarının davalı sigorta şirketin ulaştığı, bu tarihten itibaren 8 iş günü sonunda itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü yerine getirmeyen davalı sigorta şirketinin 10.03.2021 tarihinde temerrüde düştüğü, sürücü ve işleten davalı ...' nın haksız fiilin gerçekleştiği 14.01.2021tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, 9.761,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ...'dan kaza tarihi 14.01.2021 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş.'den temerrüt tarihi 10.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
1-9.761,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ...'dan kaza tarihi 14.01.2021 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş.'den temerrüt tarihi 10.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 666,77-TL harçtan peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan 260,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 406,17-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 80,70-TL dava açma ilk gideri, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 247,25-TL tebligat ve posta gideri, 50,00-TL tanık ücreti, olmak üzere toplam 2.377,95-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve ıslah yolu ile tamamlanan 260,60-TL harç ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların Yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/07/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır