T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/272
KARAR NO: 2023/698
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 25/01/2022
KARAR TARİHİ: 21/09/2023
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı taraa ait ... plakalı araç ile davalı ...'nın sevk ve idaresindeki, maliki davalı ... olan,... plakalı araç arasında 21/07/2021 tarihinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ...'nın tamamen kusurlu olduğunu, davacı tarafın aracının sürücüsünün hiçbir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, delil tespiti ile hasar miktarı, değer kaybı ve aracın kaç günde eski haline getirileceğinin tespit edildiğini, davalı ... Sigorta'nın hasar bedeli olarak 23.379,00 TL, değer kaybı için 4.845,00 TL ödeme yaptığını, bu miktarların delil tespitindeki bilirkişi raporunda belirlenen rakamlardan daha az olduğunu belirterek şimdilik 27.464,33 TL'nin ve delil tespiti dosyasında yapılan 1.026,70 TL masrafın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 21/07/2021 günü meydana gelen ve ... ile davalı taraflara ait olan aracın karıştığı trafik kazasında, davacı tarafın açtığı tazminat davasının yerinde olmadığını, davalıların aracın karıştı konu kaza nedeniyle olayın oluşunda tam kusurlu olduğunun doğru olmadığını, hasar ve değer kaybı nedeniyle tazminat taleplerinin yerinde olmadığını, kaza tespit tutanağı ve tespit raporlarında kazanın oluşumu hakkında çelişkilerin bulunduğunu, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş sayılı dosyasında hesaplanan değer kaybının fahiş olduğunu, küçük bir temas ile bu denli hasarın meydana gelmesinin mümkün olmadığını, zarar miktarının Sigortanın sorumluluk miktarı içinde olunacağından davalı Sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğini belirterek davanın maddi tazminat ve değer kaybı yönünden esastan reddini, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR: İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.
Türkiye Noterler Birliği'nden Trafik Tescil'den araçların bilgileri celp edilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacı tarafa ait aracın poliçe ve hasar kaybına ilişkin bilgiler celp edilmiştir.
... Sigorta A.Ş.'den davalı tarafa ait aracın hasar ve değer kaybına ilişkin bilgiler celp edilmiştir.
01/02/2023 tarihinde Trafik Bilirkişi... ve Makine Mühendisi Bilirkişi ...'nden oluşan bilirkişi heyetinden, bilirkişi heyet raporu alınmıştır.
GEREKÇE :
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı bedeli, ikame araç bedeli ve değişik iş dosya masrafları zararının karşı taraf araç maliki-sürücüsü ve ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ... E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve ...-... E., ... K.; 03.02.2010 tarihli ve ...-... E., ... K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;Davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... sevk ve idaresindeki, maliki davalı ... olan,... plakalı araç arasında 21.07.2021 tarihinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ... tamamen kusurlu olduğunu, davacının aracının sürücüsünün hiçbir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını,... plakalı davacı aracında meydana gelen hasarın 42.900,00 TL, davacı aracında meydana gelen değer kaybının 16.000,00 tl olduğu, davacı aracının 10 günde tamirinin mümkün olduğu,10 günlük ikame araç bedeli tutarının : 1.000,00 TL olduğu, davacı aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı toplamanın 58.900,00 tl olduğu, hasarın kaza ile uyumlu olduğu; davalı sigorta şirketi davacıya hasar ve değer kaybı olarak 28.229,00 tl ödemiş olduğu, davalı aracın zmms kapsamında 43.000,00 tl bedelli davalı sigorta şirketine sigortalı olduğu, 43.000,00 tl sigorta bedelinden ödenen 28.229,00 tl düşüldüğünde sigortanın davacıya 14.771,00 tl bedelin ödenmesinden sorumlu olduğu, hasardan ve değer kaybından geriye kalan 15.900,00 TL bedelin davacıya ödenmesinden araç maliki ve sürücüsü ... ile ...'nın müştereken sorumlu olduğu, ZMMS genel şartlarında ikame araç klozu olmadığından ikame araç bedelinin ödenmesinden davalı sigortanın sorumlu olmadığı, 1.000,00 tl ikame araç bedelinin ödenmesinden araç maliki ve sürücüsünün müştereken sorumlu olduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sürücü, araç maliki ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) değişik iş dosyası masraflarının da anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, davacı vekilinin talebi doğrultusunda yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE;
1-30.671,00 TL değer kaybı ve hasar kaybı bedelinin (davalı ... Sigorta 14.771,00 TL ile sorumlu olmak kaydıyla) davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi 25.11.2021, diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi 21.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-1.000,00 TL araç ikame bedelinin davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi 21.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
3-İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik iş dosyasında yapılan 1.026,7 TL masrafın yargılama giderlerinden sayılmasına,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.163,45 TL nispi harçtan, peşin alınan 486,56 TL harcın ve 71,81 TL ıslah harcının düşülmesi ile bakiye 1.605,08 TL karar ve ilam harcının (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 773,00 TL'si ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 486,56 TL peşin harç ve 71,81 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 639,07 TL'nin (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 307,77 TL'si ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının yapmış olduğu 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 386,50 TL tebligat ve posta gideri ve 1.026,70 TL tespit gideri olmak üzere toplam 3.213,20 TL yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 1.547,46 TL'si ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT. hükümlerine göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 8.620,55 TL'si ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL'nin davada haksız çıkan (davalı sigorta şirketinin bu miktarın. 654,97 TL'si ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın tebliğ masrafları düşüldükten sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 26/09/2023
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza