T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/321
KARAR NO: 2022/341
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 24/03/2022
KARAR TARİHİ: 12/04/2022
Torbalı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/03/2022 tarih ... E. ... K. Sayılı görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş olup, yukarıda belirtilen esasa kaydı yapılmıştır. Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin keşidecisi olduğu,
QNB Finansbank A.Ş. Torbalı / İzmir Şubesi’nin 70914662 nolu dolar hesabına ait ...... seri nolu 3 adet boş çekin, müvekkili şirketin rızası hilafına elinden çıkmak suretiyle kaybolduğunu, müvekkili şirket yetkililerinin iş bu üç adet çekin kaybolduğundan yeni bilgilerinin olduğunu, kaybolan çek asıllarının 3. şahıslar tarafından işleme konulması riski olduğundan ve çeklerin bu şekilde işleme konulmasının meşru keşideci olan müvekkili şirketin mağduriyetine sebebiyet verebileceğinden, arz ve izah olunan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dava konusu çekler ile ilgili olarak ivedi ve teminatsız olarak ödeme yasağı kararının ittihaz edilmesine ve kaybedilen ...... seri nolu 3 adet çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacı vekilinin dilekçesinden de anlaşılacağı üzere davaya konu edilen çeklerin boş olduğu bildirilmiştir.
TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.
Madde 781- (1) 780. maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz
Henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından zayi nedeniyle iptal davası açılamaz.
6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendinldiğinde; her ne kadar davacı tarafından boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali istemiyle dava açılmış ise de; bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, böyle bir çek için 6102 SK nun 757 inci vd maddelerinde de belirtildiği üzere iptalini isteme hakkının ancak hamiline ait olduğu, keşidecinin ödemeden men talimatı verme hakkının bulunmadığı da nazara alındığında ancak kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, borçlu olmadığının tespiti yonünde dava açma olanağına sahip olduğu, kaldı ki henuz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından, hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davasının açılamayacağı, davacının çek hamili sıfatı bulunmadığı, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığı gibi boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta davacının hukuki yararının da bulunmadığı anlaşılmakla keşideci tarafından açılan çek iptali davasının dava şartı olan aktif husumet yokluğu ve hukuki yarar yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu ve hukuki yarar yokluğundan HMK'nun115/2. Fıkrası uyarınca dava şartlarının mevcut olmaması nedeniyle usulden REDDİNE,
2- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
5-İş bu kararın tebliğine,
ilişkin, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 12/04/2022
Katip ...
e-imza
Hakim...
e-imza