T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/402
KARAR NO: 2023/108
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/04/2022
KARAR TARİHİ: 21/02/2023
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı aracın .....Sk. üzerinde park halinde iken aynı sokak üzerinde hareket eden ... idaresindeki ... plakalı aracın müvekkilin aracına çarpması sonucu , aracın komple ön kısımlarının zarar gördüğünü, davalı ... şirketince ZMM sigortası yapılmış olan ... plakalı aracın, trafik kazası tespit tutanağında da görüldüğü üzere kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olduğunu, kaza neticesinde meydana gelen hasarın ve zararın tespiti için ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. Tarafından yapılan inceleme sonucunda müvekkile ait araçta meydana gelen hasarın onarımı için 31.190,72-TL hasar tazminatı oluştuğu yönünde rapor tanzim edildiğini, hasar tazminatı ve ekspertiz masrafı olarak ödenen 31.742,79-TL olmak üzere ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. Tarafından yapılan hesaptan az olmamak üzere hesaplanan hasar tazminatı ve masrafların tarafa ödenmesi için 10/11/2021 tarihinde ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ye dilekçe yazıldığını ve üzerine arabuluculuk bürosuna başvurulduğunu, arabuluculuk aşamasında da anlaşılamadığını ve sigorta şirketi tarafından ödeme alınmadığını belirterek işbu davayı açarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL hasar tazminatının kaza tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu , usulden reddini , esas yönünden şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000,00-TL, kaza başına 86.000,00-TL olduğunu, yapılan tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığının tespitini ,huzurdaki uyuşmazlık kapsamında karşı yana Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde karara bağlanan 12/06/2022 tarih, 2021.E.254756 ve K-2022/143084 sayılı uyuşmazlık kapsamında 14.12.2021 tarihinde 10.000,00-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını , davaya konu talep için davadan önce 30.09.2021 tarihinde karşı yana 3.195,44-tl araç hasarı tazminatı ile 22.10.2021 tarihi itibariyle ... yedek parça san.ve tic.ltd.şti'ne 16.502,73-TL tedarik ödemesi gerçekleştirildiğini, karşı yanın somut maddi zararını ifade eden, kendileri tarafından bakiye maddi hasar ödemesi yapıldığını gösteren bir fatura dosyaya sunmadığını, aracın halihazırda onarılmış olduğu ve onarım nedeniyle herhangi bir zararın doğduğu da ispatlanmamış olduğundan huzurdaki davanın reddini , karşı yandan aracın onarılıp onarılmadığı konusunda bilgi sorulmasını, aracın onarılması halinde onarıma ilişkin fatura ve diğer belgelerin dosyaya sunulmasının istenmesini talep etiklerini, yokluklarında tanzim ettirilen ekspertiz raporu için istenen tespit giderinin poliçe kapsamında karşılanabilecek bir meblağ niteliğinde olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın avans faiz talebine itiraz ettiklerini, belirterek zamanaşımına uğramış davanın reddine, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddine, hasar tazminatı ve ekspertiz ücreti taleplerinin esastan reddine, makul gider kapsamında olmayan ekspertiz ücreti talebinin reddine, ret taleplerimizin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, araç hasarı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
-Mahkememizce hasar tazminatının tespiti için bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.
-Davalı vekilinin davaya ilişkin ıslah dilekçesi sunduğu görülmüştür.
- Türkiye Noterler Birliğinden araçlara ait tutanaklar alınmıştır.
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden kasko ekspertiz raporları alınmıştır.
GEREKÇE :
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar tazminatının bedelinin karşı araç ZMMS sigortacısından, tahsili davasıdır.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 2019/40 esas, 2020/40 karar, 17/07/2020 tarihli iptal kararının, 9 Ekim 2020 günü 31269 sayılı RG’de yayınlandığı, bu karar ile 14/04/2016 tarihli, 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin iptallerine karar verildiği, iptal kararının gerekçesinde; " Motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere verilen zararlardan dolayı, işletenin hukuki sorumluluğu haksız fiilden doğan sorumluluk niteliği taşıdığı için tazminat borcunun kapsamının 6098 sy TBK'na göre belirlendiği, işletenin söz konusu tazminat borcunun dolayıyla zarar gören üçüncü kişilerin tazminat alacaklarının teminat altına alınması amacıyla öngörülmüş olan zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketinin tazminat borcunun kapsamının ise Genel Şartlara göre belirlendiği, bu durumun tazminatın kapsamının farklılaşmasına yol açtığı, bunun nedeninin ise idarenin düzenleyici işlemi niteliğindeki tazminat hesaplamasını düzenleyen kurallarında, 6098 sy TBK'nun gerçek zararın tazminini öngören kurallarından ayrılan hükümlere yer vermiş olmasından kaynaklandığı, Anayasa'nın 48. maddesinde sözleşme özgürlüğünün güvence altına alındığı, bu özgürlüğün sözleşme yapıp yapmama serbestsinin yanı sıra yapılan sözleşmelere dışarıdan müdahale yasağını da içerdiği, sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan borcunun kapsamının 2918 sy Kanun çerçevesinde hazırlanan GŞ'a göre belirleneceği, bu kuralların sözleşmeden doğan borcun kapsamını belirlemek suretiyle Anayasa'nın 48. Maddesinde güvence altına alınan sözleşme özgürlüğünü sınırladığı, Anayasa'nın 13. Maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklere sınırlama getiren düzenlemelerin öncelikle kanunla yapılması gerektiği, sözleşme özgürlüğünü sınırlamaya yönelik bir kanuni düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp, kanuni düzenlemelerin keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve örgörülebilir nitelikte olması gerektiği, kanunun bu niteliklere sahip olmasının esasen Anayasa'nın 2. Maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereği olduğu, 2918 sy KTK'nun 90. Maddesinde sigorta şirketinin ZMMS sözleşmesinden doğan sorumluluğunun kapsamı düzenlenmemiş olup, bu kapsamın idarenin düzenleyici nitelikte işlemi olan Genel Şartlara göre belirlenmesinin öngörülmesi ile borcun kapsamının tespiti hususunda temel çerçeve ve ilkelerin kanunlarla belirlenmeyerek idareye geniş bir takdir yetkisinin tanındığı, bu itibarla sözleşmenin içeriğine yönelik sınırlama öngören kuralların kanunilik ölçütü yönünden Anayasanın 13. ve 48. Maddelerine aykırı olduğu, Anayasa'nın 17. Maddesinde yaşama hakkı ve kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkının, 35. Maddesinde mülkiyet hakkının güvence altına alındığı, Anayasanın 5. Maddesinde insanın maddi ve manevi varlığını geliştirebilmesi için gerekli şartları hazırlamanın devletin temel amaç ve görevleri arasında sayıldığı, motorlu araç işletilmesine bağlı olarak kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma, bedensel zarar, eşya zararı ve manevi zararın Anayasa'nın 17. ve 35. Maddelerinde düzenlenen hakların ihlali sonucunda ortaya çıkan zarar niteliğinde olduğu, dolayısıyla karayolunda motorlu taşıt işletilmesini düzenleyen kuralları belirlemenin ve motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararın tazmin edilmesini güvence altına almanın da devletin görevleri kapsamında olduğu, ZMMS kapsamında sigorta şirketinin bu zararlardan dolayı sorumlu tutulmuş olmasının, zarar gören kişinin Anayasa'nın 17. ve 35. Maddesinde düzenlenen haklarının Anayasa'nın 5. Maddesiyle bağlantılı olarak korunmasının amaçlandığını gösterdiği, sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının idarenin düzenleyici nitelikteki işlemi ile belirlenmesinin zarar gören üçüncü kişi ve işleten aleyhine, sigorta şirketi lehine menfaat dengesinin bozulmasına yol açacağı... " belirtilerek bu nedenlerle 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa'nın 5., 13., 17., 35. Ve 48. Maddelerine aykırı olması nedeniyle iptallerine karar verildiği görülmüştür.
Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı değer kaybı zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Davacıya ait ... plakalı aracın Gaziemir .......Sk. üzerinde park halinde iken aynı sokak üzerinde hareket eden ... idaresindeki ... plakalı aracın davacının aracına çarpması sonucu , aracın komple ön kısımlarının zarar gördüğünü, davalı ... şirketince ZMM sigortası yapılmış olan ... plakalı aracın, trafik kazası tespit tutanağında da görüldüğü üzere kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olduğunu, kaza neticesinde meydana gelen hasarın ve zararın tespiti için ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. Tarafından yapılan inceleme sonucunda müvekkile ait araçta meydana gelen hasarın onarımı için 31.190,72-TL hasar tazminatı oluştuğu yönünde rapor tanzim edildiğini, hasar tazminatı ve ekspertiz masrafı olarak ödenen 31.742,79-TL olmak üzere ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. Tarafından yapılan hesaptan az olmamak üzere hesaplanan hasar tazminatı ve masrafların tarafa ödenmesini talep ettiği, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda ... plakalı otomobil ve römork sürücüsü ... römorkunu çekme kurallarına uymayarak park halindeki araçlara çarpmasından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, Park halindeki ... plakalı kamyonet sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından kazanın oluşumunda etken olmadığı, ... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından kazanın oluşumunda etken olmadığı, Dava konusu ... plakalı 2016 model Volkswagen Caddy 2.0 TDI SCR BMT102 Exclusive DSG kamyonetin hasarlı olduğu değerlendirilen parçalarının , dava konusu 17.07.2021 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu, Dava konusu ... plakalı 2016 model Volkswagen Caddy 2.0 TDI SCR BMT102 Exclusive DSG kamyonette 17.07.2021 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin (orijinal parça bedeli ile hesaplanarak) 31.190,72 TL ( KDV dahil) olduğu ,Kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın yaklaşık 210.000 TL olduğu ve araçta hesaplanan hasar bedeli dikkate alındığında dava konusu kamyonetin onarımının ekonomik olacağı, Davalı ... tarafından davacı ve aracın hasarlı yedek parçalarını tedarik eden firmaya toplam 19.698,17 TL hasar ödemesi yapıldığı, bakiye hasar bedelinin 11.492,55 TL olduğu belirtildiğinden, davalı tarafça sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olması nedeniyle bakiye hasar bedelinin davalı ... şirketinin poliçe limiti dahilinde olması ve davalı ... şirketinin sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğu kanaatiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, 11.492,55 TL bakiye hasar tazminatının temerrüt tarihi olan 19.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 785,06-TL nispi ilam harcından, peşin alınan 80,70-TL harcın ve 196,27-TL ıslah harcının düşülmesi ile kalan 508,09-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç ve 196,27-TL ıslah harcı toplamı olan 357,67-TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 552,07 TL ekspertiz ücreti, 92,75-TL'si tebligat-posta gideri, 1.400,00-TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.044,82 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 21/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır