T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/420 ESAS
KARAR NO: 2024/253 KARAR
DAVA: Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/05/2022
KARAR TARİHİ: 27/03/2024
Mahkememizde görülen Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ve dava dışı ... Anonim Şirketi arasında 10.05.2018 tarihli ... E-Ticaret Hizmetleri Gelir Paylaşımına Dayalı İşbirliği Protokolü ve 25.09.2018 tarihli Ek Protokol imzalandığını, bu protokollere istinaden tapusu davalı ... Anonim Şirketi'ne ait .../ İZMİR adresinde yer alan İzmir... Merkez Müdürlüğünün bir bölümü ... Trade ofisi olarak kullanıma sunulduğunu, 25.09.2018 tarihli ek protokol gereğince de ... Trade ofisinin inşaatının yapımını ve tadilatını müvekkilinin üstlendiğini, iş ve imalatlar ile taşınmazın dekorasyonu tamamlandıktan sonra dava dışı ... Anonim Şirketi tarafından 11.11.2020 tarihinde müvekkilinden ... Trade ofisinin boşaltılması ve malzemelerin teslim edilmesinin talep edildiğini, bu nedenle müvekkilinin ofisi boşaltmak zorunda kaldığını, müvekkili tarafından taşınmaza yapılan iş ve imalatlar nedeniyle taşınmazın değer kazandığını, maliki olan davalı ... Anonim Şirketi'nin bu değerden faydalandığını, iş, imalat, tadilat ve dekorasyonun tüm masraflarının müvekkili tarafından karşılandığını, dava dışı ... Anonim Şirketi tarafından ofisin boşaltılmasının talep edilmesi nedeniyle müvekkilinin yapmış olduğu yatırımların temelsiz kaldığını, dava konusu taşınmazın değer kazanmasının mülk sahibi olan davalı ... Anonim Şirketi'nin zenginleşmesine neden olduğunu, yapılan işlere ilişkin olarak İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında bilirkişi marifetiyle tespit yapıldığını, taşınmazda yapılan imalat ve tadilatların tespit edildiğini, rapora itirazlarının tespit dosyasına sunulduğunu, açıkladığı nedenlerle; müvekkili tarafından dava konusu taşınmaza yapılan masraflara ve davalı nezdinde meydana gelen zenginleşme tutarına mahsuben şimdilik 10.000,00-TL'nin iş/tadilat/imalat/satın alma tarihinden ödeme gününe kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davaya konu gayrimenkulün 4000 sayılı kanun kapsamında dava dışı ... A.Ş’ye tahsis edildiğini, dava konusu gayrımenkulün ise ... adına tapuda kayıtlı iken 15.06.1998 tarihinde 4000 (ve değişik 4107) sayılı yasa doğrultusunda müvekkili adına devir ve tescil edildiğini, yine aynı yasa kapsamında dava konusu gayrimenkulün ... A.Ş’ye tahsis edildiğini, kayıt malikinin müvekkili olsa dahi müvekkilinin gayrimenkulü kullanması hukuken mümkün olmadığından davanın tarafı olamayacağını, müvekkilinin davacı ile ... arasında imzalanan sözleşmeye taraf olmadığını, dosya incelendiğinde müvekkilinin dava ehliyetinin olmadığının kendiliğinden anlaşılacağını, pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından taşınmaza yapılan iş ve imalatlardan müvekkilinin haberinin olmaması ve davacı ile ... arasında imzalanan protokollerde taraf olmaması nedeniyle taşınmaz değer kazanmış olsa dahi davacının alacak talebinde bulunamayacağını, davacının alacağa hak kazanması için yapılan iş ve imalatların müvekkilinin benimsemiş olması gerekir ki söz konusu imalatların müvekkili tarafından kabul edilemeyeceğini, davacının gayrimenkule yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri isteme hakkı olduğunu, davanın ... AŞ'ye ihbarının gerektiğini, açıkladığı nedenlerle; davanın öncelikle husumet yönünden reddini, aksi halde davanın esas yönünden reddini, Davanın ... A.Ş’ye ihbarını, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP: İhbar olunan ... A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin e ticaret hizmetleri içerisinde yer alan ... e ihracat platformu kapsamında şirketleri ile ... ve Bilgi Teknolojileri A.Ş. Arasında 10/05/2018 tarihinde ... E ticaret hizmetleri Gelir Paylaşımına Dayalı İşbirliği Protokolü imzalandığını, bu protokolün devamı niteliğinde 25/09/2018 tarihinde İzmir E ticaret üssü tadili için ek protokol imzalandığını, söz konusu Ek Protokol çerçevesinde İzmir ... Merkezi binasında yapılacak bölünme neticesinde "iç mefruşat ve klima iç ve dış ünite dahil" hizmetlerin ... tarafından inşaat kısmının ise davacı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, davacının protokole aykırı işlemleri nedeniyle müvekkili tarafından tek taraflı feshedildiğini, müvekkili ile davacı arasında sözleşmeden kaynaklı bir hukuki ilişkinin bulunması sebebiyle sebepsiz zenginleşmeye dayalı talepte bulunulamayacağını, davacının dava konusu yerde yaptığını iddia ettiği iş ve imalatlardan bir kısmının davacı tarafından değil müvekkili tarafından yapıldığını, açıkladığı nedenlerle; taraflarına ihbar edilen davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Tapu Kaydı: İzmir ili, ... parselde kayıtlı tapunun 1.411,25 m2 on katlı kargir işyerinin sahibi olarak tam hisse ile ...Anonim Şirketi, 15.06.1998 tarihli olarak tapuda yer almaktadır.
Tespit: İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yaptırılan 23.03.2021 tarihli delil tespiti bilirkişi raporu düzenlenerek dava konusu imalatlar her iki tarafın nezaretinde tek tek incelenmiş ve tespit isteyenlerce yapıldığı ifade edilen ve görülen imalat kalemleri için Toplam 689.629,00TL hesaplanmıştır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından 16/05/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Dava konusu taşınmaz İzmir ili, .../İZMİR adresinde bulunan 9 katlı binanın zemin ve batar katında yapılan imalatların İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yaptırılan 23.03.2021 tarihli delil tespiti bilirkişi raporunda belirtilen imalatlar ve karşılıklarındaki bedeller ile büyük ölçüde uyumlu ve uygun olduğuna, yapılan piyasa araştırması ve dava tarihindeki rayiç değerler ile karşılaştırılması sonucunda kanaat getirildiği, İnşaat imalatları 299.750,00 TL Elektrik imalatları 135.520,00 TL Tesisat imalatları 40.000,00 TL toplam 475.270,00-TL olabileceği görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişiler ..., ..., ... ve ... tarafından 02/10/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacının tamamı zorunlu ve faydalı masraflar olarak değerlendirilen tadilat ve inşaatların 475.270,00-TL tutarlı olduğu, davalı tarafın iyiniyetli olduğuna kanaat getirildiğinde 10.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile 475.270,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme tutarını oluşturacağı, davalı tarafın iyiniyetli olmadığına kanaat getirildiğinde 25.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans fai 475.270,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme tutarını oluşturacağı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Islah: Davacı vekili 10/11/2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Keşif: Mahkememizce Bilirkişiler ..., ... ve ... vasıtasıyla 21/02/2023 tarihinde keşif yapılmıştır.
Dava: sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davasıdır.
Borçlar Kanunu'nda sebepsiz zenginleşme hükümleri "Borçlar Kanunu Madde 70-78" arasında yer almaktadır. Bu kavram, bir kişinin başka bir kişinin zararıyla malvarlığının artmasını ifade eder. Yani, bir kişi başka bir kişinin haksız veya sebepsiz bir şekilde zenginleşmesi durumunda, bu artışın iadesini talep edebilir. sebepsiz zenginleşme, genellikle şu temel şartları içerir:
Haksız Zenginleşme: Bir kişi, başka bir kişinin haksız bir şekilde zenginleşmesini kanıtlamalıdır. Bu, genellikle kişinin bir hata sonucu veya başka bir haksız eylem nedeniyle başkasının malvarlığını artırması anlamına gelir.
Haksızlık: Haksız zenginleşme iddiasıyla, kişinin malvarlığının artışının haksız bir şekilde olduğunu kanıtlanmalıdır. Örneğin, bir hata sonucu fazla para almak veya bir sözleşme ihlali nedeniyle bir avantaj elde etmek gibi
Malvarlığının Artışı: Sebepsiz zenginleşme davası açabilmek için, diğer kişinin malvarlığının arttığını kanıtlamalıdır. Bu artış, genellikle parasal bir değeri ifade eder.
Nisbi İyileşme İhtimali: Haksız zenginleşme davası açarken, malvarlığının artışının nisbi bir iyileşme olduğunun görülmesi gerekir. Yani, malvarlığın artışı, başkasının zararına gerçekleşmişse ve bu artışın iadesi hukuk eliyle ispatlanabilir ve bu şekilde talep edilebilirse bu durumun sebepsiz zenginleşme sayılabilir.
TBK Madde 82- Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Tüm yasal düzenlemeler dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı, davalı ... Anonim Şirketi'ne ait taşınmazda yer alan İzmir ...Merkez Müdürlüğünün bir bölümü ... Trade ofisi olarak kullanıma sunulduğu, ... Trade ofisinin inşaatının yapımını ve tadilatının davacı tarafça üstlenildiği, İş ve imalatlar ile taşınmazın dekorasyonu tamamlandıktan sonra dava dışı ... Anonim Şirketi tarafından 11.11.2020 tarihinde davacı şirketten ... Trade ofisinin boşaltılması ve malzemelerin teslim edilmesi talep edildiği ve ofisin boşaltıldığı, davacının taşınmaza yapılan iş ve imalatların davalı ... Anonim Şirketi'nin sebepsiz zenginleşmesine neden olduğunu ileri sürmüş bu bedeli talep etmiştir.
Davalı, dava konusu taşınmazın ... İşletmesi Genel Müdürlüğüne tahsis edildiği, davacı ile ... arasındaki anlaşmaya davalının taraf olmadığından husumet itirazında bulunmuştur.
Davacı davasının sözleşmeye değil sebepsiz zenginleşmeye dayandırmış olduğundan husumet itirazı kabul edilmemiştir.,
TBK MADDE 82- Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Dava dışı ... 11.11.2020 tarihinde davacıdan ofsi boşaltmasını istediği davanın 09.05.2022 tarihinde açıldığı zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından bu itirazda kabul edilmemiştir.
Dava konusu taşınmaz İzmir ili, ... Konak/İzmir adresinde bulunan 9 katlı binanın zemin ve batar katında davacı tarafça yapılan imalatların mahkememizce yapılan keşifte bilirkişi marifeti ile incelenmiş, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yaptırılan 23.03.2021 tarihli delil tespiti bilirkişi raporunda belirtilen imalatlar ve karşılıklarındaki bedeller ile büyük ölçüde uyumlu ve uygun olduğuna, yapılan piyasa araştırması ve dava tarihindeki rayiç değerler ile karşılaştırılması sonucu, İnşaat imalatları 299.750,00 TL Elektrik imalatları 135.520,00 TL Tesisat imalatları 40.000,00 TL olmak üzere toplam 475.270,00 TL olduğunun hesaplandığı anlaşılmıştır.
Davacının yapmış olduğu imalatların (aydınlatma priz, UPS ve Klima tesisatı, yangın algılama, data, telefon, CCTV ve seslendirme sistemi tesisatı, asma tavan, parke döşenmesi, merdiven ve merdiven korkuluğu, lavabo, klozet, pisuvar ile taşınmazda inşaat temizliği v.b.) olduğu, bu imalatlar için davacının yaptığı masrafların lüks kapsamına girmediği, imalatların, tamamının zorunlu ve faydalı masraflar olduğu, davacı tarafın. davaya konu adreste şirket faaliyetini sürdüreceği saiki ile yapmış olduğu faydalı ve zorunlu masrafların, davalı ... Anonim Şirketinin sebepsiz zenginleşmesi sonucunu doğurduğu, yapılmış olan faydalı ve zorunlu masraf kalemleri toplamı olan 475.270.00 TL olduğu, Davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile talebini 500.000TL ye çıkarttığı anlaşılmıştır.
Borçlar Kanunun 117. maadesine göre; “Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır. “..Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK'nun 117/2. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmede, zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüt için bildirim şarttır. (Yargıtay 19. D, E. 2015/15866, K. 2016/7513)
Sebepsiz zenginleşmede, 6098 sayılı TBK'nın 117/2. maddesi uyarınca, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olmaması halinde haksız iktisap tarihinden itibaren temerrüt faizi istenebilir ise de, somut olayda, sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan alacağın tahsili kapsamında talep edilen bedele borçlunun bir ihtar ile temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz istenebilir. (Yargıtay 23. HD., E. 2016/3289 K. 2016/3112 T. 23.5.2016)
Dava dosyasında davalının kötü niyetle iktisap ettiğine ilişkin bir delil bulunmamaktadır. İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş raporunun davalıya tebliğ tarihi olan 29.03.2021 tarihinin temerrüt tarihi olduğu, Yargıtay uygulamasının bu yönde olduğu, davalı tarafın iyiniyetli olduğu kabul edildiğinden, tespit raporunun tebliğ edildiği 29.03.2021 tarihinden itibaren faiz isteyebileceği, anlaşılmakla, Davacının davasının kısmen kabulüne 475.270,00- TL nin 29.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE
1- 475.270,00- TL nin 29.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Fazlaya ilişkin talebin reddine
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 32.465,69-TL harçtan peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan 8.538,76-TL harcın mahsubu ile bakiye 23.926,93-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 72.537,80-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı yararına takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00-TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre, 1.520,86-TL'lik kısmının davalıdan, 79,14-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 141,00-TL davetiye ve posta gideri, 4.800,00-TL bilirkişi ücreti, 400,00-TL taksi ücreti olmak üzere 5.341,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 5.076,83-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 80,70-TL başvurma harcı, 8.538,76-TL peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan harç olmak üzere toplam 13.696,29-TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Dava kısmen kabul edildiğinden davalı tarafın yaptığı 42,00-TL davetiye ve posta giderinden davanın ret oranı nazara alınarak 2,08-TL yargılama giderinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
9-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekilleri ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır