T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/458 Esas
KARAR NO: 2022/509
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/05/2022
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkillerinin lehtar olarak bulunduğu Türkiye İş Bankası Narlıdere Şubesinde ... Iban nolu hesabın sahibidir. Söz konusu hesaba ait 10 adet çek zayi edildiği, .........seri numaralarına ait çekler imzasız ve boş olduğu, çeklerin kaybolmasına ilişkin olarak şirket yetkilileri ... İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma nosuyla şikayette bulunulduğu, hesap numarası ile belirtilen kayıp çekin 3. Şahıslarca kullanılması ihtimali bulunmakta olduğu, dava konusu kayıp çekin kötü niyetli 3. Şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından banka tarafından karşılığının ödenmesi müvekkil şirketin maddi zarara uğramasına yol açacağı, bu nedenle çeklerin ibrazında bankaca ödenmemesi için ivedi olarak tedbir kararı verilmesini ve iptalinin gerçekleştirilmesini talep etmektedir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacı vekilinin dilekçesinden de anlaşılacağı üzere davaya konu edilen çeklerin boş olduğu bildirilmiştir.
TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.
Madde 781- (1) 780. maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz
Henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından zayi nedeniyle iptal davası açılamaz.
6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendinldiğinde; her ne kadar davacı tarafından boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali istemiyle dava açılmış ise de; bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, böyle bir çek için 6102 SK nun 757 inci vd maddelerinde de belirtildiği üzere iptalini isteme hakkının ancak hamiline ait olduğu, keşidecinin ödemeden men talimatı verme hakkının bulunmadığı da nazara alındığında ancak kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, borçlu olmadığının tespiti yonünde dava açma olanağına sahip olduğu, kaldı ki henuz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından, hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davasının açılamayacağı, davacının çek hamili sıfatı bulunmadığı, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığı gibi boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta davacının hukuki yararının da bulunmadığı anlaşılmakla keşideci tarafından açılan çek iptali davasının dava şartı olan aktif husumet yokluğu ve hukuki yarar yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine ayrıca dava konusu edilen hususun ilgili banka şubesinden talep edilebileceği şeklinde karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davacı tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu ve hukuki yarar yokluğundan HMK'nun115/2. Fıkrası uyarınca dava şartlarının mevcut olmaması nedeniyle usulden REDDİNE,
2- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
5-İş bu kararın tebliğine,
ilişkin, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.26/05/2022
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza