T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/47
KARAR NO: 2022/498
ASIL DAVADA :
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10/06/2016
BİRLEŞEN İZMİR ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
...-... ESAS SAYILI DAVASINDA ;
DAVA : Alacak ( Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 28/06/2016
KARAR TARİHİ : 26/05/2022
Mahkememizde görülen davanın ve birleşen davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı-Birleşen Dava davalı vekili dava ve cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin davacıdan gramajlama makinası satın aldığını, davalıya 03/05/2016 tarihinde teslim edildiğini, buna dair 04/05/2016 tarihinde fatura düzenlendiğini, fatura bedelinin ödenmemesi nedeniyle İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı şirketin icra takibi yapılana kadar ayıp ihbarında bulunmadığını, yasal mevzuat gereği malın tesliminden itibaren 2 gün içinde, en nihayetinde 8 gün içinde ayıp ihbarında bulunulması gerektiğini, davalının malın tesliminden 1 ay sonra ayıp ihbarı ile ilgili olarak ihtarname çektiğini, bunun da davacıya 08/06/2016 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı şirketin tacir olduğunu, ayıp ihbarının geçerli olmadığını, itirazın haksız olması nedeniyle itirazın iptaline, alacak istemli birleşen davanın ise reddine karar verilmesi gerektiğini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı-Birleşen dava davacı vekili cevap ve dava dilekçesinde özetle; davalı ile gramajlama makinasının 72.500,00-TL bedelle alımı hususunda davacı şirket arasında sözleşme akdedildiğini, söz konusu makinanın 03/05/2016 tarihinde kapalı halde olacak şekilde teslim alındığını, 06/05/2016 tarihinde uzmanlar denetiminde kurulumunun gerçekleştiğini, kurulumdan sonra makinanın içinde bulunan tüplerin bozuk olduğu, malzemenin çap ölçüsünde farklılıklar olduğunu, yüzeyinde pürüzler olduğunu, tezgahın içinde tıkanıklar olduğunu, bunun sonucunda da tezgahta bulunan kalıpların patladığını, bunun davacı firmaya bildirildiğini, davacı firmanın makine içinde bulunan tüpleri söküp yenisiyle değiştireceklerini söyleyip montajı tamamladıklarını, makinanın kullanımı sırasında gizli ayıpların bulunduğunu, bunun teknik şartnameye uygun olmadığını, davacı şirkete ihtarname ile bunun 03/06/2016 tarihinde bildirildiğini, buna karşın davacı şirket tarafından bir işlem yapılmadığını, malın ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden dönme hakkının kullanılıp ayıplı maldan doğan zararların tazminini, haksız icra takibine yönelik itirazın iptali isteminin ise reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İcra Dosyası: İzmir ... İcra Müdürlüğü' nün .../... E. Sayılı dosyasında ...' nun ... Gıda Süt Ürün. San. Ve Tic. Dış tic. A.Ş. aleyhine 85.550,00- TL asıl alacak üzerinden takip başlattığı, ... Gıda Süt Ürün. San. Ve Tic. Dış tic. A.Ş. Vekilinin 31/05/2016 tarihli dilekçesi ile borca , faize ve her türlü ferilerine itiraz ettiği takibin durduğu görülmüştür.
İhtarname: Üsküdar ... Noterliği' nin 03/06/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... Gıda Süt Ürün. San. Ve Tic. Dış tic. A.Ş. ' nin ...' na 03.05.2016 tarihinde akdedilen sözleşme gereği gramajlama makinesinin 03/05/2016 tarihinde kapalı bir şekilde teslim edildiği, 06/05/2016 tarihinde kurulumunun yapıldığı, makinenin ayıplı olması nedeniyle malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, bu maddi imkansızlık nedeniyle mümkün değilse sözleşmenin haklı nedenle feshedileceğinin ve ödemelerin iadesinin ihtar edildiği, görülmüştür.
Bilirkişi Raporu : Talimat Mahkemesince bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08.05.2019 tarihli raporda özetle ; Tespite konu Kaşar Gramajlama makinasının çalıştırılması mümkün olmadığı, tespit edildiği kadarıyla Plastik Polyamid malzemeden imal daire şeklindeki parçanın kınlması sonucu kırılan bu parçayı firmanın kendi imkanları ile yaptırdığı ancak bu parçanın metal tablaya iyi oturmadığı ve randımanlı çalışmaya elverişli olamayacağı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu : Talimat Mahkemesince bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 02.08.2019 tarihli raporda özetle ; Dava konusu makinenin davalı şirkete 03/05/2016 tarihinde teslim edildiği, dava konusu makinanın plastik polyamid malzemeden imal edilen daire şeklindeki parçanın teslimden ne kadar süre sonra arıza yaptığı, makinanın ne kadar bir süre çalıştığı, parçadaki arızanın makinanın imalatından mı yoksa makinanın kullanımından mı kaynaklandığı hususlarının tespitinin bu mevcut verilere göre tespitinin mümkün olmadığı, bu durumda makinanın arızalı olan parçasının makinanın görünen yerinde olması, ayıplı veya arızalı olduğunun anlaşılmasının ilk bakışta anlaşılabileceği, bu durumunda belirtmiş olduğu yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde bildirim sürelerinin teslimden itibaren 2 ve 8 günlük süreler olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu süreler içinde bildirim yapıldığına dair dosyada herhangi bir kayıt ve belge olmadığı, bildirimin söz konusu süreler geçtikten sonra 03/06/2016 tarihinde yapıldığı, süresi içinde yapılmayan bildirim sonucunda davalı şirketin alıcı tacir malı satın aldığı hali ile kabul etmekte ve seçimlik haklara başvuru hakkını kaybettiği görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Bilirkişi Ek Raporu : Talimat Mahkemesince bilirkişi ... tarafından düzenlenen 23.01.2020 tarihli ek raporda özetle ; Tespite konu Kaşar Gramajlama makinasının çalıştırılması sonucu yapılan tespitte makinaya gelen kaşar hamurunun gramajlama pistonlarında kaşar hamurunu iyi kesemediği, gramajlanan ve kesilen kaşar hamurunun gerisinde çapak diye tabir edilen kaşar artıkları bıraktığı ve kesilen kaşar hamurlarının şekilsiz ve gramajları farklı olduğunun görüldüğü, kaşar gramajlama makinasının verimli ve randımanlı çalışmadığı ve üretime elverişli olmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu : Talimat Mahkemesince bilirkişiler ... ve :.. tarafından düzenlenen 04.02.2020 tarihli ek raporda özetle ; ... ve ... arasında yapılan yazışmaların davacı- karşı davalı vekilinin 19.11.2019 tarihli beyanında e-mail ve e-imzalı sözleşmeler bulunmadığını bildirmesi nedeniyle inceleme yapılmasının mümkün olmadığı, diğer itirazlar yönünden dava konusu makinanın 03.05.2016 tarihinde dvacı şirket tarafından fatura edildiği, malın teslimi ile ilgili olarak dosya arasında teslim tesellüm tutanağı bulunmadığı, taraf beyanlarından anlaşıldığı kadarıyla 03.05.2016 tarihinde makinanın davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirketin ise Üsküdar ... Noterliği'nin 03.06.2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunduğu, sözleşmeden dönme ile birlikte seçimlik haklarının kullanılması ile ilgili olarak talepte bulunduğu, davalı vekilinin itirazları yönünden tutanak, telefon kaydı, arama kaydı, yazışma, belge kayıt, tanık beyanı ve bu benzeri herhangi bir veri bulunmadığından bu yönde inceleme yapılmadığı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
İzmir BAM ... H.D .../... E. .../... K. 02/12/2021tarihli İlamı:"..Somut olayda, birleşen davada ayıp nedeniyle sözleşmenin iptali ve ayıplı mal nedeniyle doğan zararın tazmini yönünden şimdilik 5.000.00.TL' nın tahsili istemi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesi ile (1) sayılı tarifedeki nispi esas üzerinden harca tabidir. Hal böyle olunca, sözleşme bedeli ve tazminat miktarı toplamı üzerinden hesaplanacak nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü anılan Kanun'un 28. maddesi uyarınca peşin olarak alındıktan sonra ve bu yapılmamışsa Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca noksan tespit edilen değer üzerinden dava harcı tamamlatıldıktan sonra yargılamaya devam olunması gerekir iken dava açılırken birleşen davacı tarafından harca esas değer olarak bildirilen 10.000.00.TL üzerinden alınan eksik nisbi harç ile işin esasına girilip yargılama yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
Ayrıca birleşen davalı ... şirketi tarafından husumet itirazında bulunulmuştur.
Bilindiği üzere, maddi hukuk açısından dava şartlarından olan husumet (sıfat) ehliyeti, davanın tarafları arasındaki ilişki ile ilgili olup dava konusu hakkında bir karar verilebilmesi için bu kişilerin gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına haiz olmaları gerekir. Husumet ehliyeti maddi hukuk dava şartı olup mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır. Birleşen davalı ... şirketi vekili hem cevap dilekçesinde hem de istinaf dilekçesinde davada husumet ehliyetinin bulunmadığını iddia etmiştir. Mahkemece bu yöne ilişkin gerekli incelemeler ve araştırmalar yapılarak husumete dair iddianın yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken hiçbir gerekçe ve itiraza dair bir açıklama yapılmadan birleşen davada bu davalı yönünden de esastan karar verilmesi doğru görülmemiştir. .."
Asıl Dava; Taraflar arasında 03/05/2016 tarihli sözleşme ile "gramajlama makinesi" satımı nedeniyle fatura kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Birleşen Dava:Taraflar arasında 03/05/2016 tarihli sözleşme ile "gramajlama makinesi" satın alımı ve "gramajlama makinesi" nin ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden dönme ve bu nedenle oluşan doğrudan zararın tahsili davasıdır.
Asıl dava Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Asıl davada; Taraflar arasında alım satım ilişkisinden kaynaklanan bir ticari ilişki bulunduğu, düzenlenen faturadan kaynaklanan davacı alacağı nedeniyle davalı aleyhine takip başlatmış olduğu görülmüştür.
Birleşen davada; gramajlama makinesi satımı nedeniyle ayıp nedeniyle oluşan zararın talep edilmiştir.
Taraflar tacir olduğundan somut olayda 6102 sayılı TTK'nın 23. maddesindeki ayıplı mal satışına ilişkin özel hükümlerin uygulanması gerekir. 6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesine göre; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde malı incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Basiretli bir tacirden beklenen, satın aldığı malı 6102 sayılı TTK'nın 23. maddesinde belirtilen 2 ve 8 günlük süreler içerisinde kontrol ve muayene ettikten sonra belirlediği ayıpları da aynı süreler içerisinde karşı tarafa ihbar etmesidir. Tacirler arasında ayıp ihbarı noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılabilecektir. Davalı- birleşen dava davacısı, her ne kadar icra takibine itiraz da ayıp savunmasında bulunulmuş ve birleşene davada ayıp nedeniyle tazminat talebinde bulunmuş ise de;
Tüm dosya kapsamı ve hükme esas alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarına göre; Davaya konu gramajlama makinasının çalıştırılması mümkün olmadığı, tespit edildiği kadarıyla Plastik Polyamid malzemeden imal daire şeklindeki parçanın kırılması sonucu kırılan bu parçayı firmanın kendi imkanları ile yaptırdığı ancak bu parçanın metal tablaya iyi oturmadığı ve randımanlı çalışmaya elverişli olamayacağı, makinanın arızalı olan parçasının makinanın görünen yerinde olması, ayıplı veya arızalı olduğunun anlaşılmasının ilk bakışta anlaşılabileceği, bu durumunda belirtmiş olduğu yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde bildirim sürelerinin teslimden itibaren 2 ve 8 günlük süreler olarak değerlendirilmesi gerektiği, ,dava konusu makinanın 03.05.2016 tarihinde davacı şirket tarafından fatura edildiği, malın teslimi ile ilgili olarak dosya arasında teslim tesellüm tutanağı bulunmadığı, ancak davalı şirketin ise Üsküdar ... Noterliği'nin 03.06.2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunduğu, ihtarnamede 03.05.2016 tarihinde makinanın davalı şirkete teslim edildiğinin kabul edildiğinin anlaşıldığı bu nedenle bildirimin söz konusu süreler geçtikten sonra 03/06/2016 tarihinde yapıldığı, süresi içinde yapılmayan bildirim sonucunda davalı şirketin alıcı tacir malı satın aldığı hali ile kabul etmekte ve seçimlik haklara başvuru hakkını kaybettiği kanaatine varılmıştır.
İstinaf ilamına göre, birleşen dava yönünden eksik harç tamamlattırılmıştır.
Asıl dava davacısının davaya konu mal teslimi nedeniyle KDV dahil 85.550,00-TL faturadan kaynaklı alacaklı olduğuna davalı- birleşen dava davcısının taraflar arasında sözleşme gereği gramajlama makinesinin bedelinin 72.500,00TL olarak kararlaştırıldığını, mal teslimini ve ayıp nedeniyle ödeme yapmadığını kabul ettiği ancak süresinde yapmadığı ayıp ihbarı nedeniyle seçimlik hakları kullanamayacağı ve malı bu haliyle kabul etmiş sayılacağından asıl davanın kabulüne, itirazın iptaline takibin devamına, İİK'nun 67/2.maddesi uyarınca alacağın likit olması ve davalının itirazında haksız olması nedeniyle %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
Birleşen dava davalısı ... Gıda Endüstri Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi' nin ... Gıda Süt Ürün. San. Ve Tic. Dış tic. A.Ş. Ve ...' na 03.05.2016 tarihinde akdedilen sözleşmenin tarafı olmadığından bu davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... yönünden davanın esastan reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A- Asıl Davanın KABULÜ ile ;
1-İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı dosyasında davalının; 85.550,00-TL asıl alacaktan oluşan borca ilişkin İTİRAZIN İPTALİ ile,
Asıl alacağa ticari temerrüt faiz uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA,
2-Alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan İİK 67/2 uyarınca % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.843,92-TL harçtan peşin alınan 1.033,24-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.810,68-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4- Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 11.921,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 33,50-TL dava açma ilk gideri, 226,78-TL tebligat ve posta gideri, talimat mahkemesince yapılan 1.727,00-TLbilirkişi ücreti, 28,10-TL tebligat ve posta gideri, 120,00-TL yol ücreti olmak üzere toplam 2.135,38-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 1.033,24-TL harç ve 314,00-TL keşif harcı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
B- Birleşen davanın,
1-Davalı ... Gıda Endüstri Makine ve Tic. Ltd. Şti yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-Davalı ... yönünden esastan REDDİNE,
3-Peşin alınan 1.323,51-TL harçtan, alınması gereken maktu ret harç tutarı olan 80,70-TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 1.242,81-TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa verilmesine,
4-Dava tamamen reddedildiğinden davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... yönünden dava tamamen reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı ...' na verilmesine,
6- Davalı ... Gıda Endüstri Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden dava usulden reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı ... Gıda Endüstri Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi' ne verilmesine,
7- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine
8- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır