T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/597
KARAR NO : 2025/580
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/07/2022
KARAR TARİHİ: 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin, katı atıkların enerjiye dönüştürülmesi alanında faaliyet göstermekte olan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin Antalya ilinde faaliyet göstermek için kuracağı tesis ile ilgili olarak gerek danışmanlık hizmeti alınması, gerekse kurulacak tesiste atık toplama havuzlarında kullanılan helezon parçanın aparatlarının ve diğer atık taşıma sistemi aparatlarının satın alınması hususlarında, müvekkili ve davalı şirket temsilcileri arasında sözlü anlaşma yapıldığını, tarafların sözlü anlaşmasına istinaden, müvekkili şirket banka hesabından 22/04/2021 tarihinde 30.000,00-TL "ares atık avans ödemesi" açıklaması ile 29/04/2021 tarihinde 48.000,00-TL "havuz içi helezyon malzeme ön avans" açıklamasıyla davalı şirket banka hesabına EFT yapıldığını, davalı şirketin, tarafların sözlü anlaşmalarına istinaden avans ödemelerini almasına rağmen müvekkili şirkete hiç bir hizmet ve mal satışı gerçekleştirmediğini, müvekkili şirket tarafından avans olarak 78.000,00-TL ödeme yapılmasına rağmen, davalı şirketten bu ödemeye karşılık herhangi bir mal ve hizmet alamadığını, müvekkili şirket ödediği avansın iadesini istemiş ise de davalı tarafça iadesinin yapılmadığını, davalıya karşı İzmir ... İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyasında ilamsız icra takibine başlanıldığını, icra takibine karşı davalı borçlu vekilinin 17.06.2021 tarihli itirazı üzerine İcra Dairesinin 02/07/2021 tarihli kararıyla icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, borçlunun itirazının alacağın tahsilini geciktirmek amacıyla yapılan dayanaksız ve kötüniyetli bir itiraz olduğunu belirterek, davalı borçlunun İzmir ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra takibine itirazın iptaline, takibin 78.000,00-TL asıl alacak miktarı üzerinden devamına, takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere davalının tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkilinin, avans açıklamaları ile havalelerin ilişkili olduğu sözleşmeden kaynaklanan edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davanın tarafları arasında, davacının Serik/ Antalya mevkiinde bulunan tesisi ile ilgili olarak dilekçe ekinde yer alan malzemelerin temini ve bu malzemelere ilişkin (bedeli ayrıca davacı şirket tarafından ödenmek kaydıyla) montaj süpervizörlüğü hizmetinin verilmesi konusunda sözlü anlaşma sağlandığını, davacı tarafın, sözlü anlaşma çerçevesinde, müvekkili firmanın banka hesabına verilecek hizmete ilişkin olarak 22.04.2021 tarihinde 30.000,00-TL miktarındaki “ares atık avans ödemesi” açıklamalı havaleyi ve temin edilecek malzeme bedeline ilişkin olarak da 29.04.2021 tarihinde 48.000 TL miktarındaki “havuz içi helezyon malzeme ön avans” açıklamalı havale gönderdiğini, davacının avans açıklamalı havaleleri karşısında davalı müvekkilin hiçbir hizmet ve mal satışı gerçekleştirmediği yönündeki iddiasının gerçek dışı ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili firma çalışanı tarafından anlaşmaya konu malzemelerin tedarik fiyatlandırması yapılarak liste halinde davalı firma yetkilisine gönderildiğini, aynı gün içinde, yazılı yazışmaya istinaden saat 15.12'de de 48.000,00-TL miktarındaki masrafın müvekkili firmanın banka hesabına gönderildiğini, gönderilen miktar tedarikçi firmalara aktarılmış olup tedarik edilen malzemelerin sahaya sevki sağlanıp 08-10 Mayıs 2021 tarihlerinde montaj süpervizörlüğü yapılarak montajı tamamlandığını, müvekkilinin edimini eksiksiz yerine getirdiğini, davacı tarafın kötü niyetli olarak 04.06.2021 tarihinde İzmir 24. İcra Dairesinin 2021/5709 sayılı icra dosyasında havale toplamına ilişkin icra takibi başlatıldığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123. maddede öngörülen uygun süreyi temerrüde düşen borçluya vermeyen taraf, TBK 125. maddede öngörülen seçimlik hakları kullanamayacağı, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı borç yükleyen sözleşme olması ve TBK'nın 124. maddesindeki süre verilmesini gerektirmeyen durumlardan hiçbirinin bulunmadığı gözetildiğinde derhal fesih hakkının koşullarının oluşmadığı ve dolayısıyla geri iadeye dair talebin haksız ve hukuka aykırı olduğu görüldüğünden davanın reddi gerektiğini, davacının takipte kötüniyetli ve haksız olduğundan kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirtmiş, davanın reddine, müvekkil aleyhine başlatılan haksız takipten dolayı yüzde 20'den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK nun 67. Maddesi uyarınca eser sözleşmesi kapsamında avans olarak gönderilen eser bedelinin, eserin teslim edilmemesi nedeniyle iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türlerindendir.
Davaya konu İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine 30.000,00-TL ve 48.000,00-TL asıl alacak olmak üzere toplam 78.000,00-TL asıl alacak için 04.06.2021 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 10.06.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu şirket vekilinin 11.06.2021 tarihli dilekçesi ile tebliğ edilen ödeme emrine, icra dairesinin yetkisine, borcun tamamına, asıl borca ve faize, faiz oranına, borcun ferilerine tümüyle itiraz ettiği, itiraz üzerine icra dairesince 02.07.2021 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde mahkememize açıldığı görülmüştür.
4721 Sayılı TMK nın 6.maddesi uyarınca, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre; taraflar, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir (HMK 189/1). İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (HMK 190/1).
6098 sayılı TBK'nun 555 vd.maddelerinde düzenlenmiş olan havalenin, hukuksal niteliği itibariyle bir ödeme vasıtası olduğu, başka bir anlatımla, havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine bulunduğu, bu yasal karinenin tersini ileri süren havalecinin (muhil), bu iddiasını miktara göre yazılı delil ile kanıtlamakla yükümlü olduğu Yargıtay HGK nun 2017/2137 Esas-...Karar sayılı 6.12.2018 tarihli ilamında belirtilmiştir.
Taraflar arasında, davacıya ait Antalya ili Serik ilçesinde kurulan katı atıkları enerjiye dönüştürme tesisi ile ilgili olarak atık toplama havuzunda kullanılacak helezon parçalarının aparatları ile diğer atık taşıma sistemi aparatlarının davalı tarafından davacıya teslimi ve montajı kararlaştırılmış, bu kapsamda davacı tarafından davalıya ... Bankası kanalıyla 29/04/2021 tarihli 48.000-TL bedelli havuz içi helezon açıklaması ile, 22/04/2021 tarihli 30.000 TL bedelli, ares atık avans ödemesi açıklaması ile ödemeler yapıldığı görülmüştür.
Eldeki dava iki adet dekonta dayalı ödenen bedelin iadesi amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali davası olup, ispat yükü davacı yanda bulunmaktadır.
Davacı vekilince, davaya konu işin yapıldığı yerde mahkememizce istinabe yolu ile yapılması kararlaştırılan keşif masrafları kesin süre içinde mahkememiz veznesine depo edilmediği gibi yemin hakkı hatırlatılmasına rağmen yemin teklifi sunmayacaklarını beyan edilmiştir. Ayrıca davacı şirketin vergi dairesine beyan ettiği BA formunda davalının tanzim ettiği 45.000 TL bedelli faturanında bildirildiği anlaşılmaktadır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğinden, ispat yükü altında bulunan davacının davasını ispat edemediği, iki adet dekonta konu işin teslim edilmediği iddiasını yazılı ve kesin delil ile kanıtlayamadığı anlaşıldığından, ispat olunamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, koşulları bulunmadığından davalı lehine kötüniyet tazminatı takdir olunmamış, HMK nın 326. Maddesi uyarınca davacı yanca yapılan yargılama giderleri davacı uhdesinde bırakılmış, davalı yararına maktu vekalet ücreti takdir olunarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Koşulları bulunmadığından davalı yararına kötüniyet tazminatı takdirine yer olmadığına,
3-Maktu ret harç tutarı olan 615,40-TL harçtan, peşin alınan 942,05-TL harcın mahsubu ile bakiye 326,65-TL harcın isteği halinde davacı tarafa iadesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Dava tamamen reddedildiğinden davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanmış olan; 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 78,75-TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmı ile davalı tarafından yatırılan delil avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ilgili taraflara resen iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/06/2025
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır