T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/747
KARAR NO: 2023/229
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2022
KARAR TARİHİ: 24/03/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İTİRAZ;
İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasında; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu hakkında 604,845,32 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılmıştır.
Takipte cari hesap ekstresine dayanılmıştır.
Kendisine 14/02/2022 tarihinde usulüne uygun olarak ödeme emri tebliğ edilen davalı borçlu vekili yasal süre içerisinde vekili aracılığıyla verdiği 14/02/2022 tarihli dilekçesi ile; alacaklı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, borcun ferilerine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini belirtmiştir.
İDDİA;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla davalıya Ankara .... Noterliği’nden 20/01/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameyi gönderdiklerini, davalının İzmir .... Noterliği’nden 31/01/2022 tarihli ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnameyi gönderdiğini, bu ihtarnameyle “taraflar arasında aylık cari mutabakat yapıldığını, kendisinin müvekkilinden alacaklı olduğunu ve bu hususun cari hesap ile defterlerin incelenmesi ile de ortaya çıkacağını” ileri sürdüğünü, davalının borcunu ödemediğini ve temerrüde düştüğünü, müvekkilinin davalı hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, davalının borca itirazının haksız olduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varılamadığını, 18/10/2018 tarihli ortaklık sözleşmesiyle davalının “saha/ruhsat sahibi”, dava dışı ... Madencilik Dan. San. ve Tic. A.Ş.’nin “işletmecisi” olduğu, işletme izni alınmış koordinatlar içinde ruhsat hakkı ruhsat sahibinde kalmak üzere maden ocağının müvekkili şirket ve işletmeci davalı tarafından işletilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, cari hesap alacağının da işletme ortaklık sözleşmesinden kaynaklandığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede “Uyuşmazlık hainde İzmir İcra Müdürlükleri’nin yetkili olacağının” kararlaştırıldığını, yetki itirazını kabul etmediklerini, kaldı ki yetki itirazında yetkili icra müdürlüğünün de gösterilmediğini, cari hesap alacağını oluşturan faturalara dayalı alacağın likit olduğunu, tazminat isteme koşullarının bulunduğunu belirterek, davalının itirazının iptaline, asıl alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Dava 604.845,32 TL harca esas değer üzerinden harç yatırılmak suretiyle açılmıştır.
CEVAP;
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; taraflar arasında her ay imzalanarak mutabakata varılan cari hesapların bulunduğunu, sunulan ve son cari hesap olan 2021 yılı Ekim ayı cari hesap dökümünden de görüleceği üzere müvekkilinin borcunun bulunmadığını, cari hesaplarla beraber fatura ve sevk irsaliyelerinin de sunulduğunu, taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre ocağın ruhsatı ve geri dönüşüm ruhsatının müvekkiline ait olduğunu, tarafların ocak işletmesi için dava dışı ... A.Ş. ile anlaşma yapıldığını ve müvekkilinin sözleşmenin 4 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş şekilde sahaları kullandıracağını, 4.1 ve 4.2 maddelerinde yer alan tüm izinlerin parasını davacının ödeyeceğini, bu ödemelerin davacı tarafça kısmen yapıldığını, başkaca ödeme yapılmadığını, işin bedeli kısmında da davacının ödeyeceği ödemelerin eksik yapıldığını, davacı şirket yetkililerinin müvekkili şirket yetkilisine maliyetler çok yükseldiği için sorun yaşadığını belirttiğini ve sahayı kendisinin terk ettiğini, kaldı ki müvekkilinin davacıya hiçbir borcu olmadığı gibi sözleşmeye göre ocak ruhsat bedelini davacının ödemesinin gerektiğini, davacının sözleşmenin başından beri bu bedeli ödemediğini, daimi nezaretçi olan Orman Mühendisi ...’un maaşlarının ve sigorta priminin dahi ödenmediğini, bunların tamamının esasen davacının yükümlülüğünde olduğunu ve davacı üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmeyince müvekkili tarafından üstlenildiğini, yapılan ödemeleri dilekçeleri ekinde sunduklarını, davacıya müvekkilinin ruhsatlı alanların koordinatları belli alanlarının verildiğini, buna karşılık davacının rödevans ödemesi yapacağını, bunu kısmen yaptığını, geri kazanımda ise davacının belediyeden tüm ruhsat izinlerini alacağını, buna karşılık davalının döküm bedeli almayacağını, ayrıca davacının gemi grup işini de aldığını, sözleşme dışı olmasına rağmen yapılan tüm döküme karşılık bedel ödemediğini, davacı tarafından müvekkiline gönderilmiş faturanın bulunmadığını, davacının delil listesinde faturaya dayanmaması sebebiyle bu aşamadan sonra sunulacak herhangi bir faturanın taraflarınca kabul edilmeyeceğini, davacı tarafın sözleşmenin diğer tarafı olan ... Mad. Dan. San. ve Tic. A.Ş. hakkında da bu davanın konusu uyuşmazlıkla ilgili asılsız dava açtığını, davanın İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı davası olduğunu, tüm sözleşme içeriğine göre müvekkilinin borcunun doğmadığını, davacının hiçbir sorumluluğunu ve ödemelerini yerine getirmediğini, herhangi bir alacağının bulunmadığını, aksine müvekkilinin alacaklı olduğunu ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE ;
Dava; rödovans sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla hakkında ilamsız icra takibi başlatılan davalının borca ve yetkiye itirazının iptali istemine ilişkindir.
18/10/2018 tarihli işletme ortaklık sözleşmesi incelendiğinde; taraflarının dava dışı .... Madencilik Dan. San ve Tic. A.Ş. (işletmeci), ... Madencilik (Saha- Ruhsat Sahibi) ve davacı ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. (işletmeci ortağı) olduğu, sözleşme konusu işin "ruhsat sahibine ait İzmir İli, ... İlçesi, ... Beldesi, ... Mevkiinde işletme izni alınmış koordinatlar içinde ruhsat hakkı ruhsat sahibinde kalmak kaydıyla ve bu sözleşmede öngörülen süre ile işletmenin her türlü sorumluluğu işletmeci ve işletmeci ortağına ait olmak üzere maden ocağının işletilmesi işi" olduğu görülmüştür.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacısının ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş., davalısının ... Madencilik Dan. San. ve Tic. A.Ş. olduğu, bu davada 18/10/2018 tarihli işletme ortaklık sözleşmesine dayalı olarak cari hesap alacağının tahsili amacıyla İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyasında başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptalinin istendiği, dava tarihinin 06/09/2022 olduğu, davanın halen derdest olduğu görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, aynı zamanda bir dava şartıdır. Mahkeme dava şartlarının var olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı gibi taraflar da dava şartı eksikliğini her zaman ileri sürebilirler.
6100 sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Somut olayda; davanın dayanağı taraflar arasında imzalanan "işletme ortaklık sözleşmesi" başlıklı 18/10/2018 tarihli sözleşmedir. Bu sözleşmede davacı şirket "işletmeci ortağı", davalı şirket ise "saha/ruhsat sahibi" olarak yer almıştır. Sözleşmenin konusu "ruhsat sahibine ait İzmir İli, ... İlçesi, ... Beldesi, ... Mevkiinde işletme izni alınmış koordinatlar içinde ruhsat hakkı ruhsat sahibinde kalmak kaydıyla ve bu sözleşmede öngörülen süre ile işletmenin her türlü sorumluluğu işletmeci ve işletmeci ortağına ait olmak üzere maden ocağının işletilmesi" işine ilişkindir. Tarafların ve dava dışı şirketin birlikte imzaladıkları bu sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 357. maddesi ve devamında düzenlenen ve hasılat kirasının bir türü olarak kabul edilen rödovans sözleşmesidir. Eldeki davada 18/10/2018 tarihli bu sözleşmeden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan takipte borca yönelik itirazın iptali istenmiştir. 6100 sayılı HMK'nnın 4/1-a maddesi kapsamında her türlü kira ilişkisinden kaynaklanan tüm uyuşmazlıkların çözümünde Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan, mahkememiz görevsiz olduğundan, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM;
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c, 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren yasal 2 haftalık süre içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli İzmir Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Harç ve yargılama giderlerinin 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinin 2. fıkrasının 1. cümlesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
4-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin iki haftalık süre içerisinde gönderme isteğinde bulunmaması durumunda "davanın açılmamış sayılmasına" karar verilerek, aynı karar ile yargılama giderlerinin 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesi uyarınca karara bağlanmasına,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24/03/2023
Başkan....
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Katip...
e-imzalı