T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/782
KARAR NO: 2023/776
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2022
KARAR TARİHİ: 10/10/2023
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketinin sigortacısı olduğu aracın kazaya karıştığını, kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması amacıyla 16/08/2022 tarihinde sigorta şirketine başvurulduğunu, sigorta şirketi tarafından 9.094,00 TL ödeme yapıldığını, davacının aracın uyuşmazlık konusu kazanın sonrasında oluşan maddi hasarların giderimi ve aracın tekrardan kullanılması için yapılan tamirat işlem ve uygulamalarının ... Oto Servisinde 21 günlük sürede yaptırdığını ve bu süre zarfında davacının aracının kullanımından mahrum kaldığını, dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulduğunu fakat burada da anlaşma sağlanamadığını belirterek, davacı aracında meydana gelen değer kaybı zararının davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt, diğer davalılar... ve ... bakımından kaza tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile tüm davalılardan tahsiline, ikame araç bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalılar... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, 269,87 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine eklenmesine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin de tüm davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalandığını, davalı şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başına 50.000,00 TL olduğunu, karşı yanın aracında meydana gelen hasar nedeniyle ...'ye 08/04/2022 tarihinde 7.150,00 TL... Yedek Parça San.' ise 12/04/2022 tarihinde 4.454,55 TL, 25/04/2022 tarihinde ise 3.354,70 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını ve 23/08/2022 tarihinde karşı yan araç için 9.094,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, işbu sebeplerle zamanaşımına uğramış davanın reddini, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybı ve hasar tazminatı taleplerinin cevap dilekçesinde belirtildiği üzere res'en gözetilecek nedenlerle esastan reddini, makul gider kapsamında olmayan ekspertiz ücreti talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
KANITLAR: -06/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
*... plakalı araç sürücüsü ..., kavşağa yaklaşırken hızını düşürmediği için kazanın oluşumunda etken, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken değil;
*... plakalı davacı aracındaki değer kaybının 20.000 TL olduğu;
*ikame araç bedelinin 2.100 TL olduğu;
*davalı sigorta tarafından davacıya hasar ve değer kaybı için toplam 23.298.77 TL ödeme yaptığından değer kaybından geriye kalan 10.910 TL bedelin ödenmesinden davalı sigortanın sorumlu olduğu;
*2.100 TL ikame araç bedelinin ödenmesinden davalıların sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
-...Sigorta A.Ş'ne yazılan yazıya cevap verildiği görülmüştür.
-Türkiye Noterler Birliğine yazılan yazıya cevap verildiği görülmüştür.
-Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
-Davalı...'nın nüfus örneği dosya arasında alınmıştır.
GEREKÇE :
Davanın; davacı aracında meydana gelen değer kaybı-ikame araç bedeli ve ekspertiz ücreti zararının karşı araç maliki-sürücüsü- ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ... E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve ...-... E., ... K.; 03.02.2010 tarihli ve ...-... E., ... K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketinin sigortacısı olduğu aracın kazaya karıştığını, kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması amacıyla 16/08/2022 tarihinde sigorta şirketine başvurulduğunu, sigorta şirketi tarafından 9.094,00 TL ödeme yapıldığını, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, davacıya ait araç olan ... plakalı davacı aracındaki değer kaybının 20.000 TL olduğu, ikame araç bedelinin 2.100 TL olduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, ancak davalı sigorta şirketinin ikame araç bedelinden sorumlu tutulamayacağı, davalı sürücü-işleten ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan eksper incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) ekspertiz ücretinin de anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, zarar veren araç ticari nitelikte bulunmadığından haksız eylemin de TTK.’nun 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE
1-10.906,00 TL değer kaybı bedelinin davalı Ak Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi 16/08/2022, diğer davalılar... ve ... kaza tarihi 2/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
2- 2.100,00 TL ikame araç bedelinin davalılar... ve ...'dan kaza tarihi 2/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
3-269,87 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 888,44 TL nispi harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın ve ıslah ile tamamlanan 210,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 597,19 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA
5-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 210,55 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 371,95 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Davacının yapmış olduğu 862,00 TL'si tebligat-posta gideri, 269,87 TL ekspertiz ücreti ve 3.000,00 TL'si bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 4.131,87 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 13.006,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
10/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır