T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/89 Esas
KARAR NO: 2022/595
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/01/2022
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin 21.01.2022 Harç Tarihli Dava Dilekçesinde özetle; İzmir ....... İcra Hukuk Mahkemesi’nde, ...E. numarası ile 12.03.2021 tarihinde, gecikmiş itiraz, yetkiye ve borca itiraz niteliğinde dava açıldığı, davanın 14.12.2021 tarihinde reddedildiği, İstanbul Sarıyer'in merkezinde ... Restaurant’ın işletmecisi olduğu, konumu veya cirosu iyi olan işletmelerin tamamının, mal veya para hibesi almadan bira firmalarıyla herhangi bir sözleşme imzalamadıkları, 2018 yılına kadar ...... Firmasıyla çalıştığı ve bu firmadan yaklaşık 30.000.-Tl. hibe aldığı, sözleşme sona erince Tuborg’un kendisine 47.000.-TL. hibe teklif ettiği, yapılan satış sözleşmesi gereğince ...Paz. A.Ş. ürünü olan 16.000 Litre bira satışı yapılacağı, ...tarafından, satış sözleşmesine karşılık olarak, Garanti Bankası ....... müşteri numaralı hesabına 11.01.2018 tarihinde 22.108,95.-TL, 01.02.2019 tarihinde 20.313,01.-TL olmak üzere iki taksit ve nakit iskonto ödemesi adı altında toplamda 42.421,96.-TL. hibe yatırıldığı, kendisine verilen hibeye karşılık, ...Paz. A.Ş.’ye, “hizmet bedeli” adı altında 09.01.2018 ve 22.01.2019 tarihli toplamda 47.200.-TL. olan iki adet fatura düzenlediği, 01.01.2018 tarihinde ...Paz. A.Ş. ile yapılan satış sözleşmesinden sonra, Firma Yetkililerince, satış sözleşmesine teminat olmak üzere, ödeme tarihi boş bırakılmış bir adet senet imzalatıldığı, şirket yetkilileri tarafından, ilgili senedin sözleşmenin ifasından sonra kendisine iade edileceği bildirildiği, Satış sözleşmesi gereği, satılması gereken 16.000 lt. biranın yaklaşık 13.000 litresinin satışının gerçekleştiği, 3.000 litresinin satılamadığı, 13.06.2019 tarihinde ... Restaurant’ı ...’e devrederek Balıkesir/Edremit’e yerleştiği, Devir işleminden ...Paz. A.Ş. yetkililerinin de bilgisi olduğu, şirket ile yapılan telefon görüşmesinde kendisine, imzaya yetkili kişinin yurtdışında olduğu, geldiğinde işletmeyi devralan ... ile sözleşmeden kalan 3.000 litrenin ifasına ilişkin ek sözleşme yapacakları, kendisiyle ilgili işleri olmadığı, gönül rahatlığı ile taşınacağı yere gidebileceğini İşletmeyi devralan ...’in, devir tarihinden sonra ...Paz. A.Ş. ile çalıştığı, ...Paz. A.Ş. ile yapmış olduğu satış sözleşmesinin feshedildiğine ilişkin herhangi bir ihtarın kendisine ulaşmadığı, ...Paz. A.Ş.’ye verdiği teminat niteliğindeki senedin, satış sözleşmesinden kaynaklanan edimlerin büyük kısmının kendisi tarafından, çok az kısmının devralan tarafından yerine getirildiği için kendisine iade edilmesi gerekirken, senet üzerinde boş bırakılan ödeme tarihinin, kendisinin bilgisi ve onayı olmadan doldurularak, haksız ve hukuka aykırı olarak aleyhinde Kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı, Kambiyo senedine ilişkin işlemin görünüşteki işlem olup, asıl işlemin bira satışına karşılık işletmelere verilen TEŞVİK ve/veya HİBE’ye ilişkin işlemler olduğu, ...Paz. A.Ş.’nin, hibeyi gizleyerek, hukuka aykırı olarak, muvazaalı işlem yaptığı ve kambiyo senedi imzalatarak küçük isletmeleri borçlandırıp, zor durumda bıraktığı, ...Paz. A.Ş.’nin mağdur ettiği yığınla insan bulunduğu, buna delil olarak, www.sikayetvar.com adresinden almış olduğu 9 adet şikayeti dilekçe ekinde sunduğu, ...ile yaptığı satış sözleşmesi örneğinin kendisine verilmediği, davalı firma ile arasında herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığı, Belirtilerek; Davanın kabulüne, Borcu bulunmadığının tespitine, İzmir ........ İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu senedin ve iş bu icra takibinin iptaline, İcra tehdidi altında tahsil edilen bedelin ticari faizi ile davalıdan istirdadına, Davalının haksız yere kendisini icraya vererek zarara sokması nedeniyle, faizli toplam alacak olan 47.000.-Tl. üzerinden davalı alacaklının %40 tazminata mahkûm edilmesine, İcra dosyasının yürütülmesinin ve icra dosyasına gelecek paranın davalıya ödenmemesi için dava sonuçlanıncaya kadar, yoksulluk hatta açlık sınırı altında bir geliri olması göz önünde bulundurularak, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı Vekilinin 09.03.2022 Tarihli Davaya Cevap Dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili şirket arasında 01.01.2018 başlangıç tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 11. Maddesi gereğince, sözleşme süresince işyerini çalıştırmaması, işyerini devretmesi, ruhsatın iptal edilmesi, muvakkaten ya da temelli olarak geri alınması, işyerinde iş değişikliği yapması veya Yeniden Satıcının sözleşme hükümlerinden her hangi birine aykırı hareket etmesi halinde Yeniden Satıcı, ...Paz. A.Ş.’den almış olduğu tüm yardım ve sabit yatırımlar bedelini faizi ile birlikte ...Paz. A.Ş.'ye iade etmeyi ve ayrıca cezai şart olarak 10.000.-USD’yi faizi ile birlikte, hiçbir ihtara hacet kalmaksızın ...Paz. A.Ş.'ye nakten ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, müvekkili şirket tarafından davalıya verilen katkıya ilişkin, davalı tarafından 47.000.-Tl. tutarlı senet düzenlendiği, davacının sözleşme hükümlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle, davacı hakkında İzmir 14. İcra Müdürlüğü’nün ......... E. Sayılı dosyasından icra takibine başlatıldığı, İzmir 4. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ...E. ... K. Sayılı dosyası ile "gecikmiş itirazda" bulunmuş ise de, "tebliğ işlemlerinin yasaya uygun olduğu açıktır. Gecikmiş itiraz nedenleri de yoktur." gerekçesi ile davacının itirazının reddedildiği, Davacının, ...firması ile satış sözleşmesi imzaladığı, sözleşmede kararlaştırılan katkı bedelini aldığı ve buna ilişkin hizmet bedeli faturası düzenlendiği, yine sözleşme süresi içinde, sözleşmeye aykırı olarak, maliki olduğu ... Restaurantı ...'e devrettiğini kabul ettiği, buna rağmen çeşitli bahaneler üretmek suretiyle hukuku dolanma gayreti içinde işbu davayı ikame ettiği, sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini bilmesine rağmen. "anne babasının sağlık sorunlarını" ileri sürerek sözde mücbir sebep yaratmaya çalıştığı, yine aynı şekilde, sözleşmenin 6. Maddesi gereğince, devir işlemine ilişkin müvekkili şirketin yazılı onayı olduğunu da ispatlayamadığı, müvekkili şirketin yazılı onayı bulunmaması karşısında, davacının "devir ve devre muvafakat" iddialarının asılsız ve dayanaksız olduğu, sözleşmeye aykırılık halinde, sözleşmenin 11. maddesi gereğince, kendisine ödenmiş olan katkının tamamını ödemeyi kabul ve taahhüt etmiş olmasına rağmen, sözleşmeyi kısmen ifa ettiğinden bahsederek, sözleşmeye aykırı davranışının mazur görülmesini istediği, Davacının sözleşmesel yükümlülükleri karşısında soyut iddialara (devralan çalışmıştır, ek sözleşme yapılmıştır) itibar edilmesinin mümkün olmadığı, Davacının, "satış sözleşmesinin fesih edildiğine dair bu güne kadar bir ihtar ulaşmamıştır" beyanının da, (sözleşmenin 11. Maddesinde belirtilen "her hangi bir ihtara hacet olmaksızın" ifadesi ve yine icra takibine başlanması ile müvekkili şirketin fesih iradesinin ortaya konması gerçeği karşısında) hüküm ifade etmesinin mümkün olmadığı, Davacının senede ilişkin hiçbir iddiasını (teminat senedi, boş bırakılan yerlerin doldurulduğu vs. gibi) kabul etmedikleri, bu iddiaların ancak yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiği, Davacının, sözleşmede belirlenen katkının kendisine verildiğini ikrar etmesine, (davacının müvekkili şirkete 11.01.2018 tarihinde 1.491,05.-TL. cari borcu olduğu için, ilgili tutarın, KDV dahil olan, A08 nolu 23.600.-TL. Tutarlı faturadan mahsup edilerek 22.108.95.-TL. olarak ödendiği, yine 01.09.2019 tarihinde davacının müvekkili şirkete 3.286,99.-TL. cari hesap borcu olduğu için ilgili tutarın, KDV dahil olan, A18 nolu 23.600.-TL. Tutarlı faturadan mahsup edilerek 20.313.01.-TL. olarak ödendiği) ve bu konuda taraflar arasında her hangi bir ihtilaf bulunmamasına rağmen, müvekkili şirketten bu konuda kayıt istenmesi yönündeki talebinin anlaşılır olmadığı, sözleşme şartlarına uyma şartıyla verilen katkının, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde geri istenebileceği konusunu davacının anlamak istediği, bu nedenle davacının nitelemelerinin ("hibe, teşvik.vs.”) kabulünün mümkün olmadığı, Takibe konu senedin yasal tüm şartları taşımasına, yine müvekkili şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davacı tarafından sözleşmenin ihlal edilmesi gerçeği karşısında, davacının "muvazaa" iddiasının dinlenilir olmaktan uzak olduğu, davanın niteliği ve mahiyeti itibariyle davada tanıkla ispatı gereken bir husus olmadığından davalının tanık dinletmesine de muvafakatleri bulunmadığı,
Belirtilerek; Fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının yasaya aykırı takibin durdurulmasına ilişkin tedbir talebinin reddine, sonuçta haksız ve dayanaksız davanın reddine, %20'den az olmamak üzere tazminatın davacıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava; İİK. 72 uyarınca açılmış menfi tespit davasıdır. İzmir ...... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası getirtilmiş, ayrıca taraflar arasındaki "...firması ile satış sözleşmesi" dosya içine getirtilmiş, gerek davacı defterleri, gerek davalı defterleri üzerinde karar vermemize de dayanak teşkil eden bilirkişi raporu alınmış ve alınan raporlar da tüm dosya içeriği, icra dosyası, taraflar arasındaki sözleşme de dikkate alınarak 11/01/2018 ve 09/03/2018 tarihli iki adet "TESLİM ALINDI TUTANAĞI"ndan, Davacı .........in, davalı ...Paz. A.Ş.’den 47.200,00 TL tutarındaki katkı payını aldığını kabul ettiği,
Davacı ....... tarafından bahse konu sözleşme imzalandığı 01/01/2018 tarihten işi bırakma tarihine kadar 16.000,00 TL'lik satın alma taahhüdünü gerçekleştirmediği ve Madde 13'te bahsedilen satın alma taahhüdüne ulaşamadığı ve sözleşmeyi ihlal ettiği,
Sözleşmenin 11. Maddesine göre YENİDEN SATICI’NIN, sözleşme süresi içinde işyerini çalıştırmaması, durumunda "YENİDEN SATICI, ...PAZ. A.Ş.'den almış olduğu tüm yardım ve sabit yatırımların bedelini bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte ...PAZ. A.Ş.'ye iade etmeyi ve ayrıca ceza-i şart olarak 10.000,00 USD karşılığı Türk Lirasını, bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte, hiçbir ihtara hacet kalmaksızın ...PAZ. A.Ş.'ye nakden ve defaten ödemeyi, bunun için teminat olarak YENİDEN SATICI tarafından ...PAZ. A.Ş.'ye verilecek teminatın (ipotek, rehin, vs.) nakde çevrilmesine YENİDEN SATICI'nın itirazı olmayacağını YENİDEN SATICI peşinen kabul ve taahhüt eder. Keza YENİDEN SATICI işbu sözleşmenin tacirler arasında, akdedilen ticari bir sözleşme olduğunu beyan ile ileride veya ihtilaf halinde cezai şarttan indirim yapılmasını istemeyeceğini peşinen kabul eder." Şeklinde olduğu ve sözleşme süresi içinde işyerini çalıştırmadığı ve sözleşmeyi ihlal ettiği,
Davacı ... işletmesini dava dışı ...'e devretmiş olup,devir işleminin yapılabileceği ancak 01/01/2018 Tarihli sözleşmenin 6. Maddesi'ne göre davacının, devir işleminden 30 gün önce, sözleşmenin tarafı olan ...Paz. A.Ş.'ye yazılı bilgi vermesi gerektiği fakat dosyada yazılı olarak onay aldığını gösteren herhangi bir belgeye rastlanmadığı , davacının da beyanına göre telefonla bildirim yapıldığı, bu durumda, davacı tarafından sözleşmenin ihlal edildiği,
Davalı şirketin, takip tarihi itibariyle davacıdan, 01/01/2018 tarihli Satın Alma Sözleşmesi'nin 9. Maddesi hükmüne dayanarak 47.200,00 TL katkı payını talep edebileceği anlaşılmakla davanın reddine, daha önce tedbir kararı verilmiş olmadığından şartlar oluşmadığından İİK. 72/4 uyarınca davalı lehine tazminat kararı verilmesine yer olmadığına dair mahkememizdeki vicdani kanıyı yansıtan aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın REDDİNE;
İhtiyati Tedbir kararı verilmediği için şartları oluşmadığından İİK. 72/4 uyarınca davalı lehine tazminat kararı verilmesine yer olmadığına,
2-Peşin alınan 563,01 TL harçtan maktu red harç tutarı olan 80,70 TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 482,31 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde DAVACI TARAFA İADESİNE.
3-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
4-Dava tamamen reddedildiğinden davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 6.910,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
6- HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
7-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı.14/06/2022
Katip .....
¸E-imza
Hakim.........
¸E-imza