T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/197
KARAR NO: 2024/67
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2023
KARAR TARİHİ: 26/01/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İTİRAZ ;
İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasında; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında 107.250 USD’si asıl alacak ve 246,82 USD’si faiz olmak üzere toplam 107.496,82 USD alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılmıştır.
Takipte dayanak olarak 27/10/2022 tarihli ... numaralı 107.250,00 USD bedelli bir adet fatura gösterilmiştir.
Kendisine 23/11/2022 tarihinde usulüne uygun olarak ödeme emri tebliğ edilen davalı borçlu vekili 25/11/2022 tarihli ve 02/12/2022 tarihli dilekçeleri ile; alacaklı görünen tarafa böyle bir borcun bulunmadığını, borcu kabul etmediklerini ileri sürerek faiz ve ferileri ile birlikte tüm borca itiraz etmiş ve itiraz üzerine takip durmuştur.
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; dava konusu uyuşmazlığın konusu taşıma işleri komisyonu alacağı olduğundan ve TTK’nın 918. maddesinde “Taşıma işleri komisyonculuğu bir ticari işletme faaliyetidir.” dendiğinden görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu; genel yetkili mahkemenin HMK’nın 6. maddesi uyarınca davalı tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davalı adresinin “...” olduğunu, davanın yetkili mahkemede açıldığını; müvekkilinin, denizcilik sektöründe 2022 yılından beri aktif olarak gemi kiralama, gemi işletmeciliği, lojistik çözümleri ve acentelik gibi hizmetlerin yanında deniz yolu taşımacılığı sektöründe taşımacılık yapan kişilerle eşya taşıtmak isteyen kişiler arasında aracılık yaptığını, bir diğer ifadeyle “brokerlik” işini yerine getirdiğini, 26 Haziran 2022 tarihinde müvekkilinin brokerliği yani taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını veya aracılık etmeyi üstlenmesiyle davalı şirket ile dava dışı ... arasında ... Parti sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşmede taraflarca kararlaştırıldığı üzere müvekkilinin “Broker” sıfatına haiz olarak hizmet verdiğini, müvekkili tarafından aracılık edilerek kurulan sözleşme gereğince ... IMO numaralı “...” isimli geminin İzmir Limanı'ndan sefere çıktığını, ... Parti sözleşmesine ek olarak yine tarafların aralarında anlaşmaya vardıkları detaylı hususları içeren Bağlama Notunun (Recap) düzenlendiğini, Recap ile ... Parti sözleşmesinin detayları düzenlenirken müvekkilinin komisyon ücreti hakkında bu sözleşmede belirtilen % 3,25 orana tekraren davalının, toplam navlun bedelinin % 3,25'i oranında komisyonu müvekkiline ödemeyi Bağlama Notunun 38. maddesi uyarınca kabul ve taahhüt ettiğini, ... Parti, Recap, ikrar belgesi gibi belgelerle de açıkça ortaya konulduğu ve taraflarca kabul edildiği üzere müvekkili tarafından davalıya 26 Haziran 2022 tarihli ... Parti Sözleşmesine binaen verilen komisyonculuk hizmetine konu 27/10/2022 tarihli ve 107.250,00-USD tutarlı faturanın düzenlendiğini, fatura uyarınca hizmet bedelinin 3.300.000,00-USD olması sebebiyle müvekkiline yapılacak olan ödemenin faturada belirtilen % 3,25 değerindeki brokaj komisyonuna yani 107.250,00-USD'ye eşit olacağını, davalı ve dava dışı kişi arasında gerçekleştirilen sözleşmeye binaen davalı tarafından 26 Ocak 2023 tarihinde davalı taşıtan ile üçüncü kişi taşıyan arasındaki taşıma işlemine aracılık ettiği için müvekkilinin hak kazandığı broker komisyonu ücretinin varlığını kabul ve beyan eden ikrar belgesinin müvekkiline sunulduğunu, bu kabul ve taahhüde rağmen, davalı tarafça ödeme yapılmadığını, bunu üzerine davalı hakkında 107.250,00-USD bakiye alacağın tahsili amacıyla İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından 07 Aralık 2022 tarihinde haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, itirazın haksız ve hukuksuz olduğunu, arabuluculuk çözüm yolunun tüketildiğini, mahkemenin görevli ve yetkili olduğunu; brokerin, 6102 sayılı TTK’da hükme bağlanmadığını, 6098 sayılı TBK’nın 520-525 maddeleri arasında düzenlenen ...lık hükümlerine tabi olduğunu, TBK’nın 520. maddesinde; “...lık sözleşmesi, ...ın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir.” dendiğini, müvekkilinin broker olarak sorumluluklarını eksiksiz yerine getirdiğini, müvekkilinin alacağının broker faaliyeti yürütmesi sebebiyle oluşan bir komisyon alacağı olduğunu, sözleşmede ve bağlama notunda komisyon bedelinin açık bir şekilde sözleşmede belirlenen navlun ücretinin % 3,25'i oranında olacağı ve hangi tarafça bu ödemenin yapılacağı hususunun belirlendiğini, ilgili düzenlemeye göre komisyon bedelinin davalı taşıtan tarafından müvekkiline ödeneceğinin sabit olduğunu, TBK’nın 522. maddesinde; “Ücret, belirlenmemişse tarifeye, tarife yoksa teamüle göre ödenir.” dendiğini, alacağın likit olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalının itirazının iptaline, TCMB tarafından belirlenen en yüksek mevduat faizi ile fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif Amerikan Doları satış kuru üzerinden hesaplanmak üzere dava konusu alacağın davalıdan tahsiline, davalı aleyhine İİK’nın 67. maddesi uyarınca asıl alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP;Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLER; İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip sayılı dosyası, fatura, tarafların vergi dairesi kayıtları, sözleşmeler, 26/01/2023 tarihli belge.
GEREKÇE; Dava; hakkında taşıma komisyonculuğu sözleşmesine dayalı alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılan davalının borca itirazının iptali istemine ilişkindir.
Davalı davaya cevap vermeyerek kural olarak davayı tümüyle inkar etmiş sayıldığından taraflar arasındaki uyuşmazlık; “26 Haziran 2022 tarihli sözleşmenin ve 26/1/2023 tarihli belgenin davalı tarafça imzalanıp imzalanmadığı, davalı şirket ile dava dışı ... arasında imzalandığı ileri sürülen 26 Haziran 2022 tarihli ... Parti Sözleşmesinin imzalanmasında davacının broker sıfatıyla hizmet verip vermediği, hizmet vermiş ise komisyon ücretine hak kazanıp kazanmadığı ve hak kazandığı komisyon ücretinin ne olduğu, davalının İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasında yaptığı itirazında haklı olup olmadığı, itirazının iptak edilebilme ve tazminat istenebilme koşullarının bulunup bulunmadığı” konularındadır.
Davalı ile 26/06/2022 tarihli ... sözleşmesi incelendiğinde; "gemi brokeri" kısmında; “..., ...”; "yer ve tarih" kısmında; “İstanbul 26/06/2022”; "malik" kısmında; “... Marshal Adaları Kayıtlı Adresi Chorp Aşağıdaki Gibi Olan ..., ...,..., ...”; "...er/ Ticaret Merkezi" kısmında; “... Lojistik/And Ticaret Limited Şirketi”; "geminin" ismi kısmında; “...”; "navlun miktarı" kısmında; “navlun fiyatı USD 3.300.000- götürü FIOS LSD”; "aracı komisyonu ve kime ödeneceği" kısmında (23 numaralı kutucuk); “toplam % 3,25 adres komisyon+ Navar INC.’e % 0,75 navlun+ demuraj+ ölü yük üzerinden ödenecek olan komisyon donatandan tahsil edilecektir” dendiği; 12 numaralı kutucukta navlun fiyatının 3.300.000 USD olarak kararlaştırıldığı görülmüştür.
Davalı şirket tarafından düzenlenen 26/01/2023 tarihli belge incelendiğinde, içeriğinde; “26/06/2022 tarihli ... sözleşmesi uyarınca ... IMO numaralı ... Basın isimli geminin kiracısı olan ... Lojistik ve Ticaret Limited Şirketi olarak ...nin ... sözleşmesinin 1 numaralı kutucuğu ile Santiago Basın isimli geminin brokeri olarak tayin edildiğini ve bu bağlamda ... Danışmanlık ve Tic. Ltd. Şti.’nin ... sözleşmesinin 24 numaralı kutucuğunda ve de temiz bağlama notunun 38. klozunda belirtilen % 3,25 broker komisyonuna ve bu komisyonu tahsil etmeye hak kazanmış olduğunu kabul ve teyit ederiz.” dendiği, şirket adına ve hesabına temsile yetkili ... tarafından imzalandığı, belgenin altında şirket kaşesinin ve üzerinde tek imzanın bulunduğu görülmüştür.
Takibe konu fatura incelendiğinde; davacı tarafından davalı adına düzenlendiği, 17/10/2022 tarihli ... numaralı 107.250,00 USD mal hizmet tutarı olarak KDV hariç 1.993.402,13 TL olarak düzenlendiği, mal/hizmet bölümünde “..., ...+ ... 26/06/2022” yazılı olduğu görülmüştür.
Tarafların BA ve BS formları incelendiğinde; takibe konu faturanın davacı tarafça ve ayrıca davalı tarafça bildiriminin yapıldığı belirlenmiştir.
Mahkememizce dava dilekçesi ekinde sunulan ve davalı şirketin kaşesini ve üzerinde imzayı içeren 26/01/2023 tarihli belge ile 22/06/2022 tarihli sözleşme eklenmek suretiyle “belirlenen duruşma gün ve saatinde şirket temsilcinizin beraberinde imza sirküleri ile birlikte mahkememize gelerek ekte gönderilen belge ve sözleşmedeki şirket kaşesi üzerindeki imzalara itirazı varsa bildirmesi ve imza örneklerini vermesi, mazeretsiz olarak gelmemesi, gelip de itirazda bulunmaması veya gelip de imza örneklerini vermemesi durumunda söz konusu belge ve sözleşmede davalı şirket kaşesi üzerindeki imzaların şirket yetkilisi tarafından atıldığını kabul etmiş sayılacağı” ihtaratını içeren isticvap davetiyesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davalı duruşmalara gelmediği gibi yazılı bir itiraz da ileri sürmemiştir. Böylece; 26/01/2023 tarihli belge ile 22/06/2022 tarihli sözleşme altındaki imzaların davalı şirket yetkilisine ait olduğu kabul edilmiştir.
6102 sayılı TTK’da brokerle ilgili düzenlemeye yer verilmemiş olduğundan olayda 6098 sayılı TBK'nın 520-525. maddeleri arasında düzenlenen ...lığa ilişkin hükümlerin uygulanacağı kabul edilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 520. maddesinde; "(1)...lık sözleşmesi, ...ın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. (2) ...lık sözleşmesine, kural olarak vekâlete ilişkin hükümler uygulanır. (3) Taşınmazlar konusundaki ...lık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz." düzenlemesine; 521. maddesinde; "(1) ..., ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. (2) ...ın faaliyeti sonucunda kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, koşulun gerçekleşmesi hâlinde ödenir. (3) ...lık sözleşmesinde ...ın yapacağı giderlerin kendisine ödeneceği kararlaştırılmışsa, ...ın faaliyeti sözleşmenin kurulmasıyla sonuçlanmamış olsa bile giderleri ödenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
...lık sözleşmesi ile, taraflar arasında karşılıklı borç yüklenme söz konusudur. Sözleşmenin tarafları, iş sahibi ile ...dır. ..., bu sözleşme ile konusu özel olarak belirlenmiş bir vekalet edimini üstlenirken iş sahibi de karşılığında bir ücret ödeme borcu altına girer. ...ın kazanacağı ücret ise yalnızca aracılık ettiği sözleşmenin kurulması halinde eline geçebilecektir. Yani sözleşmenin kurulması ...ın ücret alması için gerekli olan koşuldur.
Toplanan ve sunulan deliller ile tüm dosya içeriğine göre; davacının, 26 Haziran 2022 tarihinde "broker" sıfatı ile davalı şirket ile dava dışı ... arasında sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını (aracılık etmeyi) üstlendiği, bu kapsamda da davalı şirket ile dava dışı ... arasında 26 Haziran 2022 tarihli ... Parti Sözleşmesinin imzalandığı, davacının aracılığı üzerine kurulan sözleşme gereğince ... IMO numaralı “...” isimli geminin İzmir Limanı'ndan sefere çıktığı, böylece ... sözleşmesinin 24 numaralı kutucuğunda ve de temiz bağlama notunun 38. klozunda belirtilen % 3,25 broker komisyonuna hak kazandığı, nitekim; bu hususun davalı tarafça düzenlenen ve imzası inkar edilmeyen 26/01/2023 tarihli belge ile de davalı tarafça kabul edildiği, ... sözleşmesinde navlun fiyatının 3.300.000,00 USD olarak kararlaştırıldığı, sözleşmede ve bağlama notunda komisyon bedelinin navlun ücretinin % 3,25'i oranında olacağı belirtildiğinden navlun ücretinin % 3,25'inin 107.250,00 USD'ye tekabül ettiği, bu tutarın davacının verdiği hizmetin karşılığı hak kazandığı ücret olduğu, davalı tarafın ödeme itirazında ve savunmasında bulunmadığı gibi esasen davaya cevap da vermediği, davalının asıl alacağa yönelik itirazında haklı olmadığı; icra takibinden önce temerrüte düşürülmemiş olması nedeniyle işlemiş faize yönelik itirazında ise haklı olduğu, davacının işlemiş faize ilişkin isteğinin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığından, davanın asıl alacak miktarı üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyasında davalının 107.250,00 USD asıl alacağa yönelik itirazının iptaline, takibin bu miktar üzerinden ve takip talebinde belirtilen koşullarda devamına,
2-Fazlaya ilişkin isteğin reddine,
3-107.250,00 USD’nin 15/11/2022 takip tarihindeki efektif satış kuru (18.6479 TL) üzerinden karşılığı olan 1.999.987,28 TL’nin % 20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 138.777,44 TL nispi harçtan peşin olarak alınan 24.663,19 TL harcın düşülmesi ile kalan 114.114,25 TL harcın davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına
6-Davacının yatırmış olduğu 179,90 TL'si başvurma harcı ve 24.663,19 TL'si peşin harç olmak üzere toplam 24.843,09 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacının yapmış olduğu posta-tebligat gideri olan 531,50 TL'lik yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 530,28 TL'sinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 234.526,65 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/01/2024
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı