T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/215
KARAR NO: 2024/251
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 11/03/2023
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili dava dilekçesi ile özetle; Elektrik dağıtım ve tedarik firmalarının, elektrik piyasasındaki özelleştirmeler kapsamında 2013 yılında birbirlerinden ayrıldıklarını, perakende firması ile dağıtım firması arasındaki en büyük farkın lisanslarında olduğunu, dağıtım lisansı almış bir şirketin elektrik dağıtımı haricinde bir iş yapamayacağını, bu şirketlerin ana faaliyet konusunun elektrik dağıtım şebekesinin bakım, onarım, işletmesi ile sayaç okuma ve sayaç değişiminden sorumlu olduğunu, dağıtım şirketlerinin aynı zamanda elektrik kesme ve bağlama işlemlerini yaptığını, dağıtım şirketlerinin kullanıcı ile sözleşmesel ilişki kurmadığını, perakende şirketlerinin ise kullanıcı ile abonelik ilişkisi kurduğunu ve üreticiden elektrik alımı ve tüketiciye elektrik enerjisi satışı ile ilgilendiğini, serbest ve serbest olmayan tüketicilere yönelik abonelik işlemleri ile ilgili tüm süreçlerin tedarik şirketlerince yönetildiğini, müvekkili şirketin 6446 S. Elektrik Piyasası Kanunu (EPK) uyarınca kurulmuş dağıtım şirketi olup dağıtım tesisinde kaçak elektrik kullanımının tespiti ve kaçak fatura tahakkuku ile görevli ve yetkili olduğunu, müvekkili şirketin kullanıcılarla arasında sözleşme ilişkisi olmadığını, müvekkili şirket görevlilerince 06.06.2022 tarihinde ... adresinde bulunan mahalde yapılan kontrolde davalının abonesiz olarak (m. 42/1-a) kaçak elektrik kullanımında bulunduğunun tespit edildiğini, kaçak elektrik kullanımının tespit edilmesinin ardından ... seri numaralı sayacın mühürlendiğini ve sonrasında davalıya kaçak elektrik kullanımına ilişkin fatura düzenlendiğini, usulüne uygun düzenlenmiş kaçak faturasına konu borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile yasal takip başlatıldığını, davalının borca 30.03.2022 tarihinde haksız olarak itiraz ettiğini, takibin itiraz üzerine durdurulduğunu, arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkili tarafından gerçekleştirilen işlemlerin hukuka uygun olduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu, açıklanan nedenlerle; İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı borçlu aleyhine icra takibinin başlatıldığı tarih itibariyle takip toplamı alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı duruşmalara katılmadığı gibi herhangi bir cevap da vermediğinden HMK.nın 128.Maddesi uyarınca davayı inkar ettiği kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Esnaf - Tacir Araştırması: Davalı ... ile ilgili olarak yapılan esnaf - tacir araştırması sonucunda; Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğünce bilanço esasına göre defter tuttuğu, ödevlinin 2022 takvim yılına ait Gelir Vergisi Beyannamesinde cari dönem brüt satışlarının 84.722,22-TL olduğunun bildirildiği, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinde kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.
Kaçak / Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı : ... adresindeki ... tesisat nolu elektrik aboneliğinde ... Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 15.12.2021 tarihinde yapmış olduğu denetlemede; “sözleşmesiz olarak (sayaç üzerinden geçmek suretiyle) elektrik enerjisi kullanımı yapıldığı' tespit edilerek davaya konu ... seri nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiği anlaşılmıştır.
İcra Dosyası : İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı şirketin davalı borçlu aleyhine 7460,85-TL kaçak elektrik bedeline ilişkin olarak ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya 07/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin ödeme emrine, borca, tüm ferilerine ve faize 30/03/2022 tarihinde itiraz ettiği, 20/04/2022 tarihinde takibin kesinleştirilmesi talebinin reddine karar verildiği tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporu: Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... 16/08/2023 tarihli raporunda; ... adresindeki işyerinde kurulu ... tesisat nolu elektrik aboneliği için dava dışı ... Perakende Satış A.Ş. ile davalı ... arasında 24.01.2022 tarihinde “Ticarethane” abone grubu üzerinden ... sözleşme hesap nolu Perakende Satış Sözleşmesi düzenlendiğini, bu perakende satış sözleşmesinin ödenmeyen faturalar nedeniyle 24.05.2022 tarihinde iptal edildiğini, bu işyerinde ... Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 06.06.2022 tarihinde yapmış oldukları kontrolde; Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.a maddesine aykırı kullanım (abonesiz elektrik kullanımı) nedeniyle ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, davacı şirket tarafından düzenlenen tutanağın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine uygun olduğunu, tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin “Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri” başlıklı 42. Maddesinde; “(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” denildiğini, abonelik sözleşmesi iptal edilmiş iken, tekrar perakende satış sözleşmesi imzalamadan kesilmiş olan elektrik enerjisinin açılarak sayaç üzerinden geçecek şekilde kullanılması durumunda fatura düzenlenmesinin mümkün olmadığını, bu eylemin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.a maddesinde kaçak elektrik kullanımı olarak tanımlandığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre hesaplama yapıldığında davalıya düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturası tutarının 3.327,67 TL olarak bulunduğunu, ancak davacı şirket tarafından hesaplanan kaçak elektrik faturası tutarının 3.155,77 TL olarak daha düşük olduğundan bu fatura tutarı ile bağlı kalındığını, dosya içerisinde davacı şirket belgeleri içerisindeki kaçak elektrik faturasının düzenlenme tarihinin 06.06.2022 - son ödeme tarihinin ise 30.06.2022 olduğunu, fatura tutarının da 3.155,77 TL olduğunu, öte yandan davacı şirketin davalı ... aleyhine açmış olduğu davaya konu icra takibi tarihinin ise 25.03.2022 olup, asıl alacak tutarının da 7.460,85 TL olduğunu, özetle; davanın konusunu oluşturan icra takibinin, davacı tarafından dosyaya sunulan kaçak elektrik tutanağından önce açıldığını, fatura tutarının da takibe konu edilen asıl alacak ile uyuşmadığını, bu durumda takibe konu edilen alacağın daha önce düzenlenen kaçak elektrik kullanımları için açıldığını, dosyaya ibraz edilen kaçak elektrik kullanımı ile ilgisinin olmadığını, dosya içindeki abonesiz kaçak elektrik kullanımıyla ilgili bir icra takibi yapılıp yapılmadığı bilinmediğinden gecikme zammı hesaplaması yapılmadığını, bu durumda davacı şirketin dosyaya ibraz ettiği kaçak elektrik tutanağı nedeniyle davalının asıl alacak olarak 3.155,77 TL borçlu olduğunu mütalaa etmiştir.
Bilirkişi ek raporu : 07/12/2023 tarihli ek raporda; Davacı şirket tarafından daha önce dosyaya sunulan kaçak elektrik tutanağının ... adresinde kurulu olan ... tesisat nolu elektrik aboneliğine ait iken, bu kere dosyaya sunulan kaçak elektrik tutanağının yine davalı kullanımındaki ... adresindeki ... tesisat nolu farklı bir elektrik aboneliğine ait olduğunu, bu nedenle yeni sunulan davaya konu ... tesisat nolu aboneliğe ait kaçak tutanağı ile ilgili değerlendirme yapıldığını, ... adresindeki ... tesisat nolu elektrik aboneliğinde ... Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 15.12.2021 tarihinde yapmış olduğu denetlemede; “sözleşmesiz olarak (sayaç üzerinden geçmek suretiyle) elektrik enerjisi kullanımı yapıldığı' tespit edilerek davaya konu ... seri nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiğini, tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin “Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri" başlıklı 42. Maddesinde; (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” denildiğini, abonelik sözleşmesi iptal edilmiş iken, tekrar perakende satış sözleşmesi imzalamadan kesilmiş ve mühürlenmiş olan elektrik enerjisinin açılarak sayaç üzerinden geçecek şekilde kullanılması durumunda fatura düzenlenmesi mümkün olmadığından, bu eylemin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.a maddesinde kaçak elektrik kullanımı olarak tanımlandığını, tutanak tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 ve devamı maddelerine göre hesaplama yapıldığında davalıya düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturası tutarının; 7.460,85 TL olarak hesaplandığını, 6) Kaçak elektrik faturasının son ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar hem Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 35. maddesindeki gibi Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunla belirlenen faiz oranlarına göre, hem de ticari faize göre hesaplama yapıldığını, bu konudaki nihai takdirin sayın Hakimliğe ait olduğunu, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51.maddesi ile belirlenen faiz oranlarıyla hesaplama yapıldığında davalının İcra takip tarihi itibariyle toplam borcunun; asıl alacak olarak 7460,85-TL. , gecikme zammı olarak 350,16 TL, gecikme zammı KDV'si olarak 63,03-TL olmak üzere toplam 7874,04-TL. olduğunu, ticari faiz oranları uygulandığında davalının icra takip tarihi itibariyle toplam borcunun; asıl alacak olarak 7460,85-TL. , ticari faiz olarak 288,08-TL., Ticari faiz KDV'si olarak 51,85-TL olmak üzere toplam 7800,78-TL. olduğunu, hangi faiz oranının uygulanacağının hukuki nitelikte olduğunu bu konuda nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğunu, gerçek ya da tüzel bir kişinin normal ya da kaçak elektrik borcundan sorumlu tutulabilmesi için, ya abonelik sözleşmesinin tarafı, ya da o abonelikte tüketilen elektrik enerjisinin fiili kullanıcısı olması gerektiğini, kaçak tespiti sırasında davacı şirket görevlilerince davalının belirtilen adresteki tesisatta tüketilen elektrik enerjisinin fiili kullanıcısı olduğu tespit edildiğinden, davalının fiili kullanıcı olarak davaya konu borçtan sorumlu olduğu görüşüne varıldığı bildirilmiştir.
Dava; kaçak elektrik tespit tutanağına dayanılarak düzenlenen kaçak elektrik faturasından kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Davalı gerçek kişi yönünden tacir olup olmadığına dair araştırma yapılmış, bilanço usulüne göre defter tuttuğu ve 1. sınıf tacir olduğu tespit edildiğinden tacir sıfatını haiz olduğu, davacı tarafın ise TTK'da sayılan şirketler arasında yer aldığı görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, eldeki davanın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirdiği anlaşılmakla mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; ... adresindeki davalı adına ... tesisat numaralı elektrik aboneliğinin davacı şirket tarafından iptal edildiği, abonelik iptalinden sonra, ayrı adreste dava dışı ... Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 15.12.2021 tarihinde yapmış olduğu denetlemede; “sözleşmesiz olarak (sayaç üzerinden geçmek suretiyle) elektrik enerjisi kullanımı yapıldığının” tespit edilerek davaya konu ... seri nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağının düzenlendiği, davalı adına tahakkuk ettirilen kaçak elektrik faturasının ödenmemesi üzerine davacının, davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattığı, davalının fiili kullanıcı olduğu, bu nedenle kaçak elektrik faturasından sorumlu olduğu, bilirkişi tarafından hazırlanan 07.12.2023 tarihli ek raporun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu, kaçak elektrik kullanım bedelinin 7.460,85 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından düzenlenen 16.12.2021 tarihli kaçak elektrik tüketim faturasının bedelinin de aynı olduğu, taraflar arasında abonelik sözleşmesinin bulunmadığı, dava konusu alacağın kamu alacağı niteliğinde olmadığı, dolayısıyla dava konusu alacağa tarafların tacir olması gözetilerek avans faizi talep edilebileceği, buna göre takip tarihine kadar işlemiş faizin 288,08 TL, KDV’sinin ise 51,85 TL olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne 7.460,85 TL asıl alacak, 288,08 TL işlemiş faiz ve 51,85 TL KDV olmak üzere toplam 7.800,78 TL alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına, fazlaya ilişkin isteğin reddine davacı alacağı likit olup davalı itirazında haksız olduğundan İİK.nun 67/2.maddesi uyarınca itiraza uğrayan ve hüküm altına alınan miktar üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
Davalının, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile 7.460,85 TL asıl alacak, 288,08 TL işlemiş faiz ve 51,85 TL KDV olmak üzere toplam 7.800,78 TL, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,
2-Hüküm altına alınan 7.800,78 TL alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 532,87 TL nispi harca, peşin alınan 191,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 341,00 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
5-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 25,60 TL vekalet suret harcı, 320,50 TL davetiye ve posta gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere 3.846,10 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 2.669,19 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 179,90 TL başvuru harcı, 191,87 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.040,96 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine. Davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre 2.165,28 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye 954,72 TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 7.800,78 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
8-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı asilin yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/03/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı