T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/222 ESAS
KARAR NO: 2024/230 KARAR
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/08/2022
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin davalılardan olan alacağına ilişkin Adana Genel İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, Adana Genel İcra Dairesi dosyasının borçlularının dosya kapsamında ödeme emrine karşı süresi içerisinde itiraz ettiklerini ve yapılan bu itiraz üzerine icra dairesi tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, dosya borçluları ... ve ... ile müvekkilleri arasında maske lastik takma makinesinin satışı hususunda sözlü bir anlaşma yapıldığını, anlaşma işlemlerinin ... ile ... arasında gerçekleştiğini, anlaşmaya göre müvekkillerinin bir miktar kapora ve lastik takma makinesi bedelini ödeyecek, ardından ise ödemeyi alan ve makineyi satacak taraf olan kişiler bu makineleri müvekkiline göndereceklerini, müvekkil ... tarafından 20.05.2020 tarihinde ... adına "lastik takma makinesi için 20.000,00-USD kapora" açıklaması ile ... 'a ödeme yapıldığını, 27.05.2020 tarihinde ... adına "lastik takma makinesi için 10.000,00-USD kapora" açıklaması ile ...'a ödeme yapıldığını, müvekkili ... tarafından 17.06.2020 tarihinde "lastik takma makinesi için 10.000,00-TL olmak üzere toplam 30.000,00-USD + 10.000,00-TL davalı ... hesabına gönderildiğini, müvekkilleri tarafından gerekli edimin yerine getirildiğini, satış bedelinin ödenmiş olmasına rağmen davalılar tarafından maske lastik takma makinelerinin teslim işleminin yapılmadığını, makinelerin teslim edilmemesi sebebiyle ödenen bedellerin iadesi talep edilmişse de bugüne kadar yapılan görüşmelerin sonuçsuz kaldığını ve ödenen bedellerin müvekkillerine iade edilmediğini, açıkladığı nedenlerle; davalıların yapmış olduğu itirazın iptali ile Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün ... e. Sayılı takibin devamını, davalıların icra takibine yapmış olduğu itiraz açıkça kötüniyetli olduğundan İİK gereği davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılar karşı taraf üzerine müştereken ve müteselsilen bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, Adana ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu cevap dilekçesinde özetle; İcra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde de beyan ettikleri gibi müvekkillerinin ... adresinde ikamet ettiğini, bu nedenle Mahkemenin davaya bakmaya yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafların dava dilekçesinde ileri sürdüğü beyanların aksine davacılar ile müvekkilleri arasında her hangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığını, görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın beyan ve iddialarının doğru olmadığını, davacılar ile müvekkilleri arasında hiç bir ticari anlaşma yapılmadığını, müvekkillerinin ne şahsi ne de şirket şeklinde maske üretimi veya satışı faaliyetlerinin bulunmadığını, davacıların İzmir'de bulunan dava dışı 3.kişiler ile ticari bir ilişkiye girdiklerini ve dava konusu ticari ürünü dava dışı 3.kişilerden teslim aldıklarını, davacıların alıcısı oldukları dava konusu ürünü dava dışı satıcı kişilere doğrudan ödemek yerine, akrabalıkları olan ve İzmir'de ikamet eden müvekkilleri vasıtasıyla ödemeyi tercih ettiklerini, müvekkillerinin tamamen iyi niyetli olarak davacılar ile olan akrabalık bağlarından dolayı yardımcı olmak amacıyla davacılar tarafından havale edilen bedelleri dava dışı satıcı kişilere teslim ettiklerini, davacı tarafların 3.kişilerden satın aldıkları ürünün ödenen bedelini müvekkillerinden talep ettiklerini, açıkladığı nedenlerle; yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, görev itirazlarının kabulü ile dosyanın görevli İzmir Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini, davanın reddini, davacıların %20'den aşağı olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 10/09/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; davacı ile davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu davacı ve davalı taraf arasında imzalanmış olan Ticari Bir sözleşmenin dava dosyası içeriğinde bulunmadığı, davalı ...'ın 2020 yılı yasal defterlerinin açılış onaylarının muntazaman yaptırıldığı, birbirini teyit eder vaziyette işli oldukları yine TTK.nun 64/3 maddesinde yer aldığı şekli ile süresi içerisinde 2020 yılının sene sonu Noter Kapanış Tasdik onayının yaptırılmamış olduğu, buradan hareketle Davalı ...'ın 2020 yılı yasal defterleri lehine delil teşkil edip edemeyeceğinin mahkemenin takdirinde olduğu, davalı ...'ın 2020 yılı yasal İşletme Defterinin açılış onaylarının muntazaman yaptırıldığı, Usulüne Uygun olarak düzenlenmiş/Tutulmuş olduğu, Defterin işletme defteri olması nedeni ile TTK ilgili maddeleri gereği Yıl Sonu Kapanış tasdiki yapılması zorunluluğu olmadığı, buradan hareketle davalı ...'ın 2020 yılı yasal İşletme defteri lehine delil teşkil eder vaziyette olduğu, davalılar ... ve ...'ın Resmi Defterlerinde yapılan incelemelerde; davacılar ... ve ... ile ilgili herhangi bir kayıt tespit edilemediği, örneklerinden davacılar ... ve ... tarafından Davalılar ... ve ...'a yapılan ödeme Tutarlarına İlişkin olarak Yapılan Tespitlere göre; Davacı ... tarafından; 20.05.2020 tarihinde 20.000,00-USD * 27.05.2020 tarihinde 10.000,00-USD olmak üzere 30.000,00-USD Toplam Tutarında Davalı ...'ın Banka hesaplarına Ödeme Yapılmış olduğu, davacı ... tarafından; 17.06.2020 tarihinde 10.000 TL Olmak Üzere Davalı ...'ın Banka Hesabına Ödeme Yapılmış olduğu, davalılar Tarafından davacı taraflara Maske Lastik Faturasını yada Teslim Belgesini yada Davacıların kendilerine ödediği, kişilere teslim ettiklerine dair Ödeme belgelerini ve Teslim edilen Mahkemenin Dava dosyasına sunulmamış olması sebebi ile Davacılar ... ve ... tarafından Davalılar ... ve ...'dan 18.02.2022 İcra Takip Tarihi İtibari ile; 30.000,00-$ Dolar Karşılığı (Dolar Karşılığı TL Tutarı 13,6035-TL) — 408.105.00.-TL * 10.000,00-TL Türk Lirası Karşılığı 418.105,00-TL Toplam Tutarındaki Alacak Bedelini talep edebileceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 08/01/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacıya ait 2020 yılına ait ticari defterler incelemeye tabi tutulduğu, yapılan inceleme sonucunda davacı ...'ın 2020 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı Y. TTK’nun 64/3. Mad. Göre Adana ... Noterliği tarafından açılış tasdiklerinin yapıldığı, 2020 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin 25.06.2021 tarihinde kapanış tasdikinin noter marifetiyle yapıldığı, ticari defterlerin 6100 sayılı HMK’nun 222. Maddesine göre delil niteliğini haiz olduğu, 6100 sayılı HUMK ‘nun 222. Maddesi gereği ticari defterlerin sahibi lehine delil olması hususu Sayın Mahkemenin Takdirinde olduğu, davacı ...'ın ticari defter ve belgelerinde yapılan İncelemelerden; Davalılar ... ve ... ile ilgili herhangi bir kayıt yapılmadığı, İcra takibine dayanak ödeme dekontlarının davacı ...'ın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, taraflar arasında söz konusu ticari işlem ile ilgili bir sözleşme olmadığı, ödeme dekontlarının hesaplamasından, icra takip tarihi itibariyle davacılar tarafında davalılardın hesabına 30.000,00-USD + 10.000,00-TL ödeme yapıldığı; davacıların, davalılardan icra takip tarihi tarihi 18.02.2022 tarihi itibariyle merkez bankası alış kuru baz alınarak yapılan hesaplamada (30.000 USD * 13,6118) = 408.354,00-TL + 10.000,00-TL olmak üzere toplam 418.354,00-TL alacak talep edebileceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Yetkisizlik Kararı: Adana ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... K. Sayılı Kararında;" Davanın Mahkememizin Yetkisizliği Nedeni İle Dava Şartı Yokluğundan Reddine, Dosyanın Kesinleşmesine Müteakiben Davacının İki Hafta İçinde Müracaatı Halinde Dosyanın Görevli Ve Yetkili İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine Gönderilmesine." şeklinde karar vermiştir.
GEREKÇE:
Dava; ticari Satımdan kaynaklana alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Davalılar vekili icra takibine yapmış olduğu itirazında, müvekkillerinin adreslerinin İzmir Bayraklı' da olduğunu, yetkili icra müdürlüğünün İzmir İcra müdürlüğü olduğunu, takibin Adana'da yapıldığını bildirerek takibin yapıldığı İcra Müdürlüğünün yetkisine itiraz etmiştir.
İ.İ.K.'nın 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasının, ilamsız icra takibine borçlu tarafından itiraz edilmesi üzerine duran takibin devamını sağlamak amacıyla itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılması gerekir. Buradan da anlaşılacağı üzere, itirazın iptali davasının koşulları, yetkili icra dairesinde girişilmiş geçerli bir ilamsız icra takibi, bu takip sebebiyle çıkarılmış ödeme emrine 7 günlük yasal süre içinde yapılmış itiraz, itirazın alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede dava açılmış olması şeklindedir.
İtirazın iptali davalarında, hem icra dairesinin hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi durumunda İİK.nun 50.maddesi uyarınca öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın HMK'nın 164. maddesi hükmü uyarınca ön sorun olarak incelenmesi gerekir. İcra Müdürlüğünün bu konuda re’sen inceleme yetkisi bulunmamaktadır.
İİK'nun 50/1 maddesinde "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HMK'nin 6. maddesi hükmü uyarınca kural olarak yasada aksine hüküm bulunmadıkça davanın açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesi ve icra dairesi yetkilidir. HMK'nun 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkilidir. Davacının istemi sözleşmeden kaynaklanan para alacağı ise Türk Borçlar Kanunu 89. (eski B.K'nin 73.) maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğundan, para borcunun ifa yeri olan davacının yerleşim yeri mahkemesi ve icra dairesi de yetkili olacaktır.
Yapılan açıklamalar ve yasal düzenlemeler dikkate alınıp, somut olay değerlendirildiğinde; davacılar ile davalılar arasında sözlü ticari satım sözleşmesi bulunduğu, davacının, maske lastik takma makinesi için yapılan ön ödemelerin makinelin tesliminin yapılmaması nedeniyle iadesinin istendiği ve icra takibinde bulunduğu, takip konusunun belgeden kaynaklanan bir miktar para alacağına ilişkin olduğu, dolayısıyla davalıların ikametgahı olan Bayraklı/İzmir icra dairesi yetkili olduğu gibi para borcunun ifa yeri olan alacaklıların ikametgahı olan Mersin icra dairelerinin de yetkili olduğu, dolayısıyla icra takibinin, yetkisiz Adana icra dairesinde yapıldığı anlaşılmakla yetkili icra dairesinde yapılan geçerli bir takip bulunmadığından itirazın iptali davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.
H Ü K Ü M :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının itirazın iptali davasının, yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip bulunmadığından, dava şartı yokluğu nedeni ile HMK nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,
2-Peşin alınan 5.042,91-TL harçtan, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken maktu ret harç tutarı olan 427,60-TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 4.615,31-TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa verilmesine,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalılar yararına takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00-TL'nin davada haksız çıkan davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yapmış olduğu tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafın yaptığı bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/03/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı