T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/266
KARAR NO: 2024/243
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/03/2023
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
DAVA ;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/04/2022 tarihli kaza sebebiyle davacının aracında meydana gelen hasarın onarımı için kazada %100 kusurlu olan ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olana dava dışı ... Sigortaya yapılan ihbar üzerine hasar dosyası açıldığını ve aracın tamir edildiğini, davacının söz konusu kaza sebebiyle aracında meydana gelen hasarın gerçek boyutunu görebilmek için sigorta eksperi ...'ya başvurduğunu, eksper tarafından düzenlenen 08/07/2022 tarihli araç hasar raporuna göre söz konusu kaza sebebiyle davacıya ait ... plakalı araçta KDV dahil 109.233,29 TL tutarında hasar meydana geldiğinin belirtildiğini, kaza tarihi itibariyle teminat limitlerinin 50.000,00 TL olduğunu ve ... Sigorta tarafından onarımı yapan servise KDV dahil toplam 49.973,17 TL hasar ödemesi yapıldığını ve 16/08/2022 tarihinde 26,85 TL tutarlı değer kaybı ödemesi yapılarak ZMMS teminat limitlerinin doldurulduğunu, ancak davacının aracında kaza sebebiyle meydana gelen hasarın 50.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğu için ... plakalı araç sahibi ile irtibata geçildiğini, onlarında aracın kasko ve İMM bilgilerini vererek teminat limitlerini aşan zararın ... sigortacısından isteyebileceklerini belirttiklerini, 12/01/2023 tarihinde yazılarak talepte bulunulduğu ancak bugüne kadar herhangi bir ödeme olmadığını, söz konusu kaza sebebiyle davacının hasarının eksik ödendiği gibi bu kaza sebebiyle araçta ayrıca değer kaybının da meydana geldiğini, bakiye hasar ve değer kaybı tazminatı miktarlarının hesaplanması amacıya eksper şirketi tarafından alınmış iki adet rapor için 700,00 TL ödeme yapıldığını, işbu sebeplerle haklı davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; yapılacak olan bilirkişi incelemesi neticesi sonrasında ıslah edilmek üzere şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı ve 1.000,00 TL bakiye hasar tazminatı alacağının haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, araçta oluşan değer kaybı miktarının hesaplanması amacıyla eksper şirketinden alınmış olan iki adet rapor için 700,00 TL ödemenin yapılmış olduğundan, söz konusu zararın ortaya çıkmasına da davalının sebebiyet vermesinden dolayı söz konusu ekspertiz ücretinin de işbu dosyadaki yargılama giderleri içerisinde değerlendirilerek davalıda tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP ;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hasar onarım bedeli ve değer kaybının tazminine ilişkin bir dava olduğunu, araçta oluşan zararın belirlenebilir bir bedel olduğunu, nitekim davacının ekspertiz raporu almasına rağmen, davayı kısmi dava olarak açtığını, bu sebeple davanın kısmi dava şeklinde açılmasında HMK 107. Md. Uyarınca hukuki yararın olmadığını, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğunu ancak bu davada arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığını, bu sebeple davanın dava şartı yokluğundan usulünden reddinin gerektiğini, davalı şirketin üzerine düşen mali sorumlulukları davacıya 3.239,25 TL değer kaybı ödemesi suretiyle 06/02/2023 tarihinde yerine getirdiğini, davalı şirketin üzerine düşen sorumluluğunu ifa etmesine rağmen haksız ve mesnetsiz dava ikamet edilmesinin sebebinin haksız kazanç sağlamakta olduğunu, işbu sebeplerle davanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, usule yönelik cevaplar dikkate alınarak davanın usulden reddine, esasa yönelik cevaplar dikkate alınarak davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR ;-22/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle;
1) ... plakalı Çekici sürücüsü ... trafik işaret levhalarına uymadığı için kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU,
2) ... plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı için kazanın oluşumunda ETKEN OLMADIĞI,
3)Davacıya ait ... plakalı araçta davaya konu trafik kazası sonucunda ön kısımlarında Meydana Gelen Kaporta, Mekanik, Elektrik, Elektronik ve Döşeme, Cam Hasarlarının İşbu Dava Konusu Kaza İle İlintili Olduğu,
4)... plaka sayılı davacı aracında uğramış olduğu trafik kazası sebebiyle oluşan hasara ilişkin Onarım Bedelinin (Yedek Parça Bedeli + İşçilik + KDV) olarak 109.233,29 TL olduğu,
5) Davacı aracının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre 2.el piyasa rayiç değerinin 160.000,00 TL civarı olduğu,
6) Davacı aracının Sovtaj (Onarımı yapılmamış hurda olarak) değerinin 78.950,00 TL civarı olduğu,
7)Davacıya ait aracın onarım tutarının 2.El piyasa rayiç değerinin %50 sini aştığı için Yargıtay Kararları doğrultusunda Tamirinin Ekonomik Olmadığı Pert-Total Uygulaması yapılmasının gerekli olduğu ve Gerçek Hasar Miktarının 81.050,00 TL olduğu,
8) Davacıya ait ...Plakalı aracın hasarı için sigorta şirketince toplamda 50.000,00 TL Hasar Tazminatı ödenmiş olduğundan Davacının Bakiye Hasar Alacağının 31.050,00 TL (Otuzbirbinellilira) olarak hesap edilmiş olduğu,
9) Davacıya ait ... plakalı araç Yargıtay Kararları uyarınca Pert/Total olarak değerlendirilmiş olduğundan ayrıca Değer Kaybı oluşmayacağı,
10) Dosya muhtevasında bulunan 400,00 TL (Dörtyüzlira) tutarındaki “Ekspertiz Hizmet Bedeli” faturasının 2022 yılı “Ekspertiz Ücret Tarifesine” göre kadri maruf olduğu ve ödenip ödenmemesi hususunun Sayın Mahkemenin takdirine bırakılmış olduğu,
11) Davaya konu hasarın Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca teminata dahil olarak değerlendirilebileceği, Davalı tarafın 31.050,00 TL olarak hesaplanan bakiye hasar tazminat tutarı üzerinden dava tarihi olan 29.03.2023 tarihi itibari ile temerrüde düşeceği, ticari faiz uygulanmasının uygun olacağı, kanaatine varılmıştır.
-Türkiye Noterler Birliğine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
GEREKÇE ;
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli zararı ekspertiz ücreti zararının karşı taraf araç İMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ... E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve ... E., ... K.; 03.02.2010 tarihli ve ... E., ... K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... esas,... karar sayılı,... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 29/04/2022 tarihli kaza sebebiyle davacının aracında meydana gelen hasarın onarımı için ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olan dava dışı ... Sigortaya yapılan ihbar üzerine hasar dosyası açıldığını ve aracın tamir edildiğini, davacının söz konusu kaza sebebiyle aracında meydana gelen hasarın gerçek boyutunu görebilmek için sigorta eksperi Eksper ...'ya başvurduğunu, eksper tarafından düzenlenen 08/07/2022 tarihli araç hasar raporuna göre söz konusu kaza sebebiyle davacıya ait ... plakalı araçta KDV dahil 109.233,29 TL tutarında hasar meydana geldiğinin belirtildiğini, karşı araç ZMMS sigortacısı tarafından teminat limiti kapsamında ödeme yapılması ve davacı aracında meydana gelen zararın giderilmemesi nedeniyle karşı araç İMMS sigortacısına başvurulduğu, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, davacıya ait araçtaki onarım tutarının 2. el piyasa rayiç değerinin % 50 sini aşması nedeniyle tamirinin ekonomik olmadığı Pert-Total Uygulaması yapılmasının gerekli olduğu ve gerçek hasar miktarının 81.050,00 TL olduğu, Davacıya ait ... Plakalı aracın hasarı için sigorta şirketince toplamda 50.000,00 TL Hasar Tazminatı ödenmiş olduğu , davacının bakiye hasar alacağının 31.050,00 TL (Otuzbirbinellilira) olarak hesap edildiği, Davacıya ait ... plakalı aracın Pert/Total olarak değerlendirilmiş olması nedeniyle Değer Kaybı oluşmayacağının belirtildiği, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, bakiye zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan bakiye hasar zararından sorumlu olduğu, 6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan eksper incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) ekspertiz ücretinin de anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, zarar veren araç ticari nitelikte olduğundan haksız eylemin de TTK.’nun 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımasına göre temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
Davacının davasının KABULÜNE;
1-27.810,75 TL bakiye hasar tazminatı bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den temerrüt tarihi 29/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak Davacıya verilmesine,
300,00 TL ve 400,00 TL olmak üzere Toplam 700,00 TL Ekspertiz ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına,
2-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
3-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 1.899,75 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 179,90 TL harcın ve ıslah ile tamamlanan 440,80 TL harcın düşülmesi ile kalan 1.279,05 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç toplamı olan 359,8 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 55,50 TL'si tebligat-posta gideri, 700,00 TL ekspertiz ücreti ve 5.250,00 TL'si bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 6.005,5 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
26/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır