T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/355 Esas
KARAR NO: 2023/695
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/04/2023
KARAR TARİHİ: 21/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Davacı şirketin, davalı şirkete, ... seri numaralı 06.10.2017 tarihli fatura ile ...Matbaa Makinasını ekipmanları ile birlikte 950.000,00 TL bedel+ 171.000.00-TL KDV olmak üzere toplam 1.121.000,00.TL bedelle, A seri numaralı ... numaralı 06.10.2017 tarihli fatura ile ... Makinasını 120.000,00 TL bedel +21.600,00-TL KDV olmak üzere 141.600,00-TL bedelle sattığını, bu tarihte makinaları ve ekipmanları teslim ettiğini, daha sonra taraflar arasında ödemelerin yapılmamasından dolayı çıkan ihtilaflar sebebiyle İzmir ...Asliye Ticaret Mah.nin ... esas ve ... karar nolu sözleşmenin feshi sebebiyle aynen iade davası görüldüğünü, mahkeme kararının 27.4.2022 tarihinde kesinleştiğini, bu karara göre tarafların satım aktinden dönmeleri nedeniyle davalının davacıya ödediği 600.000 TL satım bedelinin davacı tarafından davalıya iadesi karşılığında makinelerin davacı müvekkili şirkete aynen iadesine karar verildiğini, bahse konu her iki makinanın da teslim edildiği günden bu yana davalı şirket tarafından tam gün, iki vardiyalı şekilde 24 saat boyunca kullanıldığını, bu iki makinanın davalı işletmenin çalışma ve sipariş tamamlama kapasitesinin %70 veya %80 lik kapasitesini sağladığını, bu makinaların güncel değerinin 4.000.000 TL ile 4.500.000 TL aralığında olduğunu, 2017 yılından bu yana davalı şirket tarafından kullanılan ve üzerinden gelir elde edilen makinelerin hem kullanımdan dolayı yıprandığın ve değer kaybettiğini hem de bu haksız kullanımın müvekkili şirketin kendi makinelerinden gelir elde etmesini engellediğini, müvekkili şirketin bu nedenle mağduriyet yaşadığını, ticari olarak telafisi mümkün olmayacak maddi zararlarla karşılaştığını, bu sektörde, bu kapasite ile çalışan bir işletmenin bu makinelerden elde edeceği gelirin aylık olarak yaklaşık 1.500.000 TL -2.000.000 TL arasında olabildiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, davalı şirket tarafından 2017 yılından beri kullanılan ... Matbaa Makinasını Ekipmanları ile ve ... Makinesinin teslim tarihinden günümüze kadar kullanılmasından kaynaklı 5.000,00.TL değer kaybı ve söz konusu makinelerin davalı tarafından kullanılması sebebiyle oluşan 5.000,00.TL kazanç kaybı olmak üzere şimdilik toplam 10.000.00-TL'nin 27.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine arar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; davacının tazminat talebinin haksız, hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerektiğini, arabuluculuğa başvuruda bulunulmadan dava açtıklarını, dava hukuki yarardan yoksun olduğunu, davacının, bilinçli olarak hiç bahsetmediği süreçte makinelerin müvekkili şirketin nezdinde kalması ve kullanılmasının davacıdan kaynaklandığını, davacı ... Metal ile müvekkili arasında ... Matbaa Makinesi ve E... Makinesinin satımına ilişkin ticari alım-satım sözleşmesinin 1.262.600,00 TL bedelle akdedildiğini, davacı ... Metal tarafından anılan malların iadesi cihetinde sözleşmeden dönme iradesi kullanılarak müvekkilinin aleyhine İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı alacak davası ikame edildiğini, dava taraflarınca da kabul edilmiş olup yerel mahkemece "tarafların satım akdinden dönmeleri nedeniyle davalının davacıya ödediği 600.000,00 TL satım bedelinin davacı (...) tarafından davalıya (müvekkili ...) iadesi karşılığında davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine" karar verildiğini, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi anılan kararı ile 600.000 TL ödeninceye kadar ilgili taşınır malların mülkiyetinin müvekkilinin üzerinde bırakıldığını, bu mahkeme kararı gereğince müvekkili tarafından davacı ... Metal şirketine İzmir ... Noterliği'nin ... sayılı 19.04.2018 tarihli ihtarnamesi keşide edildiğini, ihtarnamede malın iadesine hazır oldukları belirtildiğini, karşılığında anılan 600.000,00 TL bedelin kendilerine iadesi talep edildiğini, davacının ihtarnameye cevap vermediğini, bedel iadesi yapmadığını, Karşıyaka ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile, makinelerin iadesine yönelik takip başlatıldığını, bu takipte icra müdürlüğü; takibe konu ilamda 600.000 TL satım bedelinin iadesi karşılığında malların iadesine karar verildiğinden bahisle ... malın teslimi işlemi yapılması talebine karşılık öncelikle bu bedelin icra dosyasına depo edilmesine karar verildiğini, ... ise bu miktarı depo etmediği gibi karara itiraz da etmediğini, takibe devam edemediğini, malları iade alamadığını, müvekkili şirket tarafından da anılan 600.000,00 TL bedel tutarlı alacağın tahsili amacıyla Karşıyaka ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile ilamlı takibe girişildiğini, bu icra takibinin 16.06.2018 tarihinde kesinleştiğini, borçlunun adresinde fiili haciz uygulandığın, menkullerin haczedildiğini, borçlu çalışanına yediemin olarak bırakıldığını, sonrasında anılı işyeri ... tarafından tamamen boşaltılıp mallar kaçırılınca ilgili çalışan aleyhine Karşıyaka ....Asliye Ceza mahkemesi'nin ... esas sayılı yedieminliği suistimal suçundan kamu davası açıldığını, şahsın suçtan ceza aldığını, müvekkilinin dava konusu makineleri haksız kullanımı söz konusu olmadığını, davacının uğradığını iddia ettiği zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, kaldı ki TBK md. 172 gereği satış bedeli müvekkiline ödeninceye kadar makinelerden elde edilen yararın sahibinin müvekkili şirket olduğunu, aradan geçen zaman zarfında asıl davacı tarafından kasıtlı olarak müvekkiline iade edilmeyen 600.000TL bedelli alacağın günümüz koşullarında para değerini tamamen yitirdiğini, müvekkilinin anılı para üzerinde hiçbir değerlendirme yapmadığını, dava konusu makinelerin değerinin ise bu süreçte yaklaşık 3 kat arttığını, makinaların çok eski ve kullanışlı olmayan makinalar olduğunu, şirket tarafından tarafından yoğun bir şekilde kullanılmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; satış sözleşmesinin geriye etkili feshi nedeniyle satılanda meydana gelen değer kaybı ve uğranılan kazanç kaybına yönelik maddi tazminat davasıdır.
... sy TTK'ya .... yasanın 20 md. İle eklenen MADDE 5/A maddesi ile "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.
... sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa ... sy yasanın 23. Maddesi ile eklenen 18/A maddesi ile "(1)İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.
6100 sy HMK'nun 115/1. Fırkası uyarınca "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler."
115/2. Fıkrası uyarınca " Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." denilmektedir.
Somut olayda; Davanın, satış sözleşmesinin geriye etkili feshi nedeniyle satılanda meydana gelen değer kaybı ve uğranılan kazanç kaybına yönelik maddi tazminat davası olduğu, dava şartı arabuluculuğa ilişkin ... sy TTK'ya ... sy yasanın 20 md. ile eklenen 5/A maddesinin metninde "...bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava..." denilmek suretiyle arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak tayin edildiği, davacının arabulucuya başvurmadan ve başvuruya ilişkin son tutanağı ibraz etmeden dava açtığı, ... sy yasanın 18/A-2. Bendi uyarınca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddileceği öngörüldüğünden davacının davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının, dava özel şartlarından olan arabuluculuğa başvuru yapılmadan açıldığı anlaşılmakla ... sy yasanın 18/A-2. fıkrası ve HMK'nun 115/2. Fıkrası uyarınca dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2- Maktu red harç tutarı olan 269,85 TL harca, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL harcın davacı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Dava reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
ilişkin, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/09/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı