T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/363
KARAR NO: 2024/440
DAVA: Ticari Şirket Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 02/05/2023
KARAR TARİHİ: 31/05/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İDDİA ;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin, davalı şirketin 39000 hissesini 975.000,00 TL karşılığında 22/12/2021 tarihinde satın alarak davalı şirkete ortak olduğunu, yapılan hisse satış sözleşmesinin müvekkili ile davalı şirket, dava dışı ... İnş. San. ve Tic A.Ş. ve dava dışı ... İnş. San. ve Tic A.Ş. arasında düzenlenen 13/12/2021 tarihli iş sözleşmesinin devamı niteliğinde ve ona bağlı bir sözleşme olduğunu, müvekkilinin bu dava dışı şirketlerin eski genel müdürü olduğunu, iş sözleşmesinin 29/08/2022 tarihinde haksız bir şekilde feshedildiğini, bu konu ile ilgili olarak İzmir .... İş Mahkemesi'nde ... Esas sayısı ile açılmış olan davanın halen derdest olduğunu, davalı şirket ve dava dışı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından müvekkili hakkında "hisse bedellerinin ödenmediği" iddiası ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, borca itirazları nedeniyle takibin durduğunu; davalı şirketin 01/11/2022 tarihinde genel kurul toplantısı yaptığını, bu toplantıda alınan kararların iptali istemiyle İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas sayılı davayı açtıklarını, davalı şirketin süresi içerisinde genel kurulda alınan kararları ilan ve tescil ettirmemesi nedeniyle ...Karar sayılı kararla "Davanın Açılmamış Sayılmasına" karar verildiğini; davalı şirketin 07/02/2023 tarihinde genel kurul toplantısı yaptığını, toplantıya müvekkili adına avukat ...'in katıldığını, toplantıya herhangi bir denetçi katılmadığını, dışarıdan kaynak kullanımının, yönetim kurulu başkanına ödenecek primin hesabı sırasında gider olarak düşülmemesinin, bilançodaki net kar hesaplamasının mantığa aykırı olduğunu, şirketin zarar etmemesi durumunda bile yönetim kurulu başkanına prim ödenmesi anlamına geldiğini, şirket zarar etmemesine rağmen yönetim kurulu başkanının prim almasının şirket sermayesine zarar verecek nitelikte olduğunu, toplantı sırasında yönetim kurulu seçiminin ertelendiğini, bu nedenle yeni seçilen bir yönetim kurulunun bulunmadığını, kim olacağı belli olmayan yönetim kurulu üyelerine baştan izin verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca bu maddelerin görüşülmesi sırasında davalı şirketin yönetim kurulu üyesi olan ...'in de temsilcisi ve yönetim kurulu başkanı olduğu ... A.Ş. adına oy kullandığını, bu durumun TTK'nın 336. madde hükmüne aykırı olduğunu, alınan kararların hiç bir ticari veya hukuki gerekçeye dayanmadığını, söz konusu genel kurul toplantısının müvekkili ile aralarında anlaşmazlık bulunan şirket yönetim kurulu başkanının müvekkilini maddi olarak cezalandırma, müvekkilin maddi güçsüzlüğünden yararlanarak ve kendi maddi üstünlüğünü kullanarak isteklerini dayatma amacını taşıdığını; genel kurul toplantısında yönetim kurulu tarafından faaliyet raporunun okunmadığını, şirketin finansal durumu hakkında ortaklara bilgi verilmediğini, faaliyet raporunun 04/04/2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında okunması istendiğinde bu raporun okunmadığını, gerekçe olarak da "07/02/2023 tarihindeki genel kurul toplantısında okunduğu" hususunun söylendiğini, davalı şirketin ana sermayesinin arttırılmasının herhangi bir mali ve hukuki gerekçesinin bulunmadığını, davalı şirketin nakit sıkışıklığı içinde olmadığını, 04/04/2023 tarihinde bilançonun görüşülmesi sırasında taraflarına verilen bilanço ve gelir tablosunun da gerçeği yansıtmadığını, şirketin zararda gösterilerek zorunlu sermaye arttırımına gidilmesini sağlamak üzere rakamlarla oynandığını belirterek, davalı şirketin 07/02/2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında 6, 7, 8 ve 9 numaralı gündem maddelerine ilişkin alınan kararların dava sonuçlarına kadar yürütülmesinin geri bırakılmasına, anılan kararların iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP ;
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının tüm iddialarının hukuki dayanaktan ve gerçeklikten yoksun olduğunu, kendi kusuru nedeniyle tescilini engellediği genel kurul kararının tescil edilmemesi nedeniyle usulden veya kötü niyetli olarak açtığı davanın esastan reddi gerektiğini, müvekkili şirketin 01/07/2021- 30/06/2022 tarihlerini içeren özel hesap dönemi ile ilgili olarak üç adet genel kurul toplantısının gerçekleştiğini, 01/11/2022 tarihinde yapılan ancak Ticaret Sicil Memurluğunca çeşitli eksiklikler nedeniyle tescil edilmeyen genel kurul sonrası 07/02/2023 tarihinde sermaye arttırımına ilişkin ikinci bir genel kurul toplantısının yapıldığını, bu genel kurul toplantısı ile ilgili olarak yasal çağrı prosedürüne uyularak Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 17/01/2023 tarihli nüshasında ilanın yapıldığını, bunun yanında müvekkili şirket tarafından ilanla da yetinilmeyerek davacının yine tüm bilinen adreslerine yasal süre dikkate alınarak çağrı yazısının çıkarıldığını; görüşülen ve çoğunluk oyu ile eş zamanlı sermaye azaltımı ve sermaye arttırımı maddesi gereğince ortaklara arttırılan sermaye ile ilgili olarak rüçhan haklarının kullanılıp kullanılmayacağı ile ilgili yazıların yazıldığını, tüm ortaklara olduğu gibi davacının da "sermaye arttırımında bulunacağına ve hatta bu hakkını kullanmayan ortak olursa onların haklarını da kullanacağına" ilişkin Bakırköy .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesini müvekkili şirkete gönderdiğini, müvekkili tarafından söz konusu toplantıda alınan kararların tescili için beklenildiğini, davacının makul sürede ödeme yapmaması üzerine ise 07/02/2023 tarihli genel kurulun tescili için müvekkili tarafından İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne başvurulduğunu, ancak müdürlük tarafından TTK'nın 456/3 maddesindeki "Arttırım, genel kurul veya yönetim kurulu kararı tarihinden itibaren üç ay içinde tescil edilemediği takdirde, genel kurul veya yönetim kurulu kararı ve alınmışsa izin geçersiz hale gelir" hükmü uyarınca 3 aylık tescil süresi dolduğunun ileri sürülerek tescil isteğinin reddedildiğini, böylelikle davacının iptalini istediği genel kurulda alınan kararların tescil edilemediğini, davacının tescili engellediğini belirterek, genel kurul kararının tescil edilememesi nedeniyle usulden veya kötü niyetli olarak açtığı davanın esastan reddine, aksi halde davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ve davacının davanın açılmasına sebebiyet verdiği açık olduğundan 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER ;
Ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporu.
GEREKÇE ;
Dava; davalı şirketin 07/02/2023 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkindir.
07/02/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanak örneği incelendiğinde; (4) numaralı başlık altında gündemin (6) numaralı maddesinin görüşüldüğü, “...'ın genel müdür olarak atanması kararının kaldırılmasına” oy çokluğu ile karar verildiği, bu karara davacı vekilinin muhalefet şerhini yazılı olarak eklettiği; (5) numaralı başlık altında gündemin (7) numaralı maddesinin görüşüldüğü, 6.500.000,00-TL olan şirketin sermayesinin 9.500.000,00-TL'ye çıkartılmasına oy çokluğuyla karar verildiği, davacı vekilinin muhalefet şerhini yazılı olarak eklettiği; (6) numaralı başlık altında gündemin (8) numaralı maddesinin görüşüldüğü, şirket yönetim kuruluna ödenecek huzur hakkı bedelinin 2023 Ocak ayından başlamak üzere yönetim kurulu başkanının görev süresinin bitimine kadar ilgili hesap dönemlerine ilişkin olarak Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirilen ortaokul yıllık eğitim ücreti tutarının üçte ikisinin net aylık olarak baz alınmasına; her özel hesap dönemi için ödenecek net aylık huzur hakkı tutarının söz konusu hesap dönemi için Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirilen ortaokul yıllık eğitim bedelinin üçte ikisi olarak uygulanmasına, ayrıca yönetim kurulu başkanına yıllık net kardan hesaplanacak (Her türlü yatırım harcaması ile yatırım maksatlı dış kaynak kullanılması durumunda ilgili finansman gideri tutarı tespit edilen kazançtan gider olarak düşülmemesine) % 5 primin her sene 24 Kasım tarihinde ödenmesine oy çokluğu ile karar verildiği, karara davacı vekilinin muhalif kaldığı; (7) numaralı başlık altında gündemin (9) numaralı maddesinin görüşülmesine geçildiği, bu maddede şirket yönetim kurulu üyelerine TTK’nın 358, 395 ve 396. maddeleri uyarınca izin verilmesi hususunun görüşüldüğü ve bu iznin toplantıda hazır bulunanlardan ... vekilinin 39.000 pay ret oyuna karşılık 221.000 payın kabul oyu ile oy çokluğu ile kabul edildiği, ... vekili Av. ... tarafından yazılı muhalefet şerhinin divan başkanlığına sunulduğu ve bu şerhin maddeye Ek-4 olarak geçirildiği görülmüştür.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gönderilen belgeler incelendiğinde; davalı şirketin 09/05/2023 tarihli dilekçesi ile Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne başvurarak 07/02/2023 tarihli genel kurul evraklarının tescil ve ilanına karar verilmesini istediği, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından “inceleme sonucu” başlığı altında 09/05/2023 tarihli yazıda “müdürlüğümüzce yapılan inceleme sonucunda tescil için aranan şartlardan bazılarının eksik olduğu anlaşılmış olup, eksikliklerin TTK, TSY ve ilgili mevzuatlara uygun hale getirilip tamamlanması için dilekçe tarihiniz itibariyle 30 gün süre verilmiştir. Gerekli düzeltmeler, eksiklikler tamamlandıktan sonra bu form ile gelinmesi gerekmektedir. Saygılarımızla bilgilerinize sunulur” dendiği ayrıca bu tutanağın alt tarafından inceleme sonucu tespit edilen eksikliklerin yazıldığı görülmüştür.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gönderilen diğer karar ve belgeler incelendiğinde; davalı şirketin 27/02/2023 tarihli, ... karar sayılı kararı ile şirketin 07/02/2023 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısı ile 01/07/2021- 30/06/2022 özel hesap dönemi mali tablolarının görüşülmesi, şirket yönetim kurulunun ibrası ve şirket yönetim kurulunun seçimi hususlarının şirket ortağı ...’ı vekaleten temsil eden Av. ...’in yazılı talepleriyle en az bir ay sonra görüşülmek üzere ertelendiği, bu konuda şirket yönetim kurulunun karar aldığı ve alınan bu karar ile ertelenen hususlarda olağanüstü genel kurul toplantısının 04/04/2023 Salı günü saat 10:30’da yapılmasına, toplantının TTK’nın 414/1 maddesi uyarınca çağrılı olarak yapılmasına karar verldiği, bu kararın 02/03/2023 tarihli 10781 sayılı ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği; daha sonrasında sicil gazetesinin 29/05/2023 tarihli 10840 sayılı nüshasında; “davacı şirketin 07/02/2023 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısı tescil için gerekli sürenin dolması sebebiyle yapılacak tescilin hukuken butlan olmasından dolayı İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’nce tescil edilmediğinden 01/07/2021- 30/06/2022 özel hesap dönemi olağan genel kurul toplantısının gündemi, toplantının yapılacağı yer, tarihi ve saati müzakere edildi. Mezkur özel hesap dönemi olağan genel kurul toplantısının 26/06/2023 pazertesi günü saat 11:00’de ... Bornova/ İZMİR adresinde TTK’nın 414/1 maddesine göre çağrılı olarak aşağıdaki gündem maddelerini görüşüp karara bağlamak üzere yapılmasına…” dendiği görülmüştür.
Ticaret sicil kayıtlarında davalı şirketin “Merkez ...” sicil numarasında kayıtlı olduğu, adresinin “.../İZMİR” olarak gözüktüğü, faal olduğu görülmüştür.
Davacı vekili; davaya konu genel kurul toplantısının davalı tarafça tescil ettirilmediğini, davanın konusuz kaldığını, davanın açılmasına karşı tarafın sebebiyet verdiğini belirtmiştir.
Davalı vekili; davaya konu 07/02/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan ve dava konusu edilen kararların tescil edilmediğini, davacının eksik evrakları sebebiyle tescil yapılamadığını, tescilin yapılamamasında müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğini belirtmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; “davalı şirketin davaya konu 07/02/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yasaya, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı kararlar olup olmadığı, kararların iptal edilebilme koşullarının bulunup bulunmadığı; davaya konu kararlar bakımından tescil yapılmadığı için davanın konusuz kaldığı şeklinde bir değerlendirme yapılması durumunda ise davanın açılmasına kimin sebebiyet verdiği ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinden kimin sorumlu olacağı” konusundadır.
6102 sayılı TTK’da genel kurul kararına karşı butlan, iptal veya yokluk iddiasına dayalı olarak dava açılması için tescilin zorunlu olduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmayıp, iptal davası açma süresi genel kurul kararının alındığı gün işlemeye başlayacağından, tescile tabi kararlarda iptal davasının açılabilmesi için kararın tescil edilmesi beklenemeyeceğinden davanın açıldığı tarih itibariyle davacının eldeki bu davayı genel kurul kararının iptali davası açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.
Bilirkişi 12/02/2024 tarihli raporunda özetle; davalı şirketin 2021-2022-2023 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığını, defterlerin e-defter uygulamasına tabi olduğunu; davalı şirketin nakit sıkışıklığı içinde olup olmadığı konusunda muhasebe kayıtlarından yapılan tespitlerde; ... kodlu grup hesabı altında ... hesap kodlu “Ortaklara Borçlar” hesabında herhangi bir bakiye bulunmadığını, yani ortakların şirkete herhangi bir fon-kaynak desteği vermedikleri göz önüne alındığında ülkemizde mevcut yüksek enflasyon ve şirketlerin yüksek maliyetleri sonucunda ayrıca bankaların uyguladıkları yüksek kredi faiz maliyetleri göz önüne alındığında davalı şirketin sermaye arttırımı. kararının yerinde olduğu kanaatine varıldığını; ayrıca şirketin 2022 ve 2023 yılı mali verileri değerlendirildiğinde; 2023 yılında önceki yıla göre aktif varlıklarının % 23,82 olumlu olarak artış göstermesi, net satışlarında % 53,05 oranında olumlu artış olması yanında yüksek maliyetlerden kaynaklanan nedenlerle şirketin kısa vadeli yabancı kaynaklara yöneldiğini, 2023 yılında önceki yıla göre % 57 oranında dış kaynak borçlarının artmış olduğunu, sonucunda şirketin 2022 yılında tahakkuk eden -2.817.241,01 TL tutarındaki zararının, 2023 yılında % 18,85 artarak -3.348.425,95 TL tutarına ulaştığının görüldüğünü; dolayısıyla şirket yönetiminin öz kaynaklara yönelmesi düşüncesi ile davalı şirkette sermaye arttırım kararı verilmesinin yerinde olduğu kanaatine varmanın mümkün olduğunu; bilanço ve gelir tablosunun gerçeği yansıtmadığına yönelik olarak şüpheli kayıt-belge gibi herhangi bir tespite varılmadığını; dava dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle davalı şirketin 07/02/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan 6, 7, 8 ve 9 numaralı kararların yasaya, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı kararlar olmadığını, kararların iptal edilebilme koşullarının bulunmadığını, nihai kararın takdirinin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.
Aldırılan bilirkişi raporu denetlenebilir, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
6102 sayılı TTK’nın 414/1 maddesinde; ''Genel kurul toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan ilanla çağrılır. Bu çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılır. Pay defterinde yazılı pay sahipleriyle önceden şirkete pay senedi veya pay sahipliğini ispatlayıcı belge vererek adreslerini bildiren pay sahiplerine, toplantı günü ile gündem ve ilanın çıktığı veya çıkacağı gazeteler, iadeli taahhütlü mektupla bildirilir.” düzenlemesine, ''İptal sebepleri'' başlıklı 445. maddesinde ise; ''446. maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.'' düzenlemesine ve ''İptal davası açabilecek kişiler'' başlıklı 446/1-b maddesinde; ''Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri...'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Yasal mevzuat ile birlikte toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre yapılan değerlendirme sonucunda; davalı şirketin 07/02/2023 tarihli genel kurul toplantısına davacıyı temsilen vekilinin katıldığı, toplantıda 6 numaralı gündem maddesinde“...'ın genel müdür olarak atanması kararının kaldırılmasına”; 7 numaralı gündem maddesinde "6.500.000,00-TL olan şirketin sermayesinin 9.500.000,00-TL'ye çıkartılmasına"; 8 numaralı gündem maddesinde "şirket yönetim kuruluna ödenecek huzur hakkı bedelinin 2023 Ocak ayından başlamak üzere yönetim kurulu başkanının görev süresinin bitimine kadar ilgili hesap dönemlerine ilişkin olarak Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirilen ortaokul yıllık eğitim ücreti tutarının üçte ikisinin net aylık olarak baz alınmasına; her özel hesap dönemi için ödenecek net aylık huzur hakkı tutarının söz konusu hesap dönemi için Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirilen ortaokul yıllık eğitim bedelinin üçte ikisi olarak uygulanmasına, ayrıca yönetim kurulu başkanına yıllık net kardan hesaplanacak (Her türlü yatırım harcaması ile yatırım maksatlı dış kaynak kullanılması durumunda ilgili finansman gideri tutarı tespit edilen kazançtan gider olarak düşülmemesine) % 5 primin her sene 24 Kasım tarihinde ödenmesine"; 9 numaralı gündem maddesinde "şirket yönetim kurulu üyelerine TTK’nın 358, 395 ve 396. maddeleri uyarınca izin verilmesine" karar verildiği; söz konusu bu kararların oy çokluğu ile verildiği ve davacı tarafın kararlara karşı muhalif kaldığı, davanın yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı; 6102 sayılı TTK'nın 445. maddesi gereğince yasaya, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı kararların iptalinin istenebileceği ancak aldırılan ve benimsenen bilirkişi raporuna göre ülkemizdeki yüksek enflasyon oranı, bankalarca uygulanan yüksek oranda faiz, şirket ortaklarının davalı şirkete herhangi bir fon-kaynak desteği vermemiş olmaları gibi hususlar dikkate alındığında davalı şirkette alınan sermaye artırım kararının isabetli ve yerinde bir karar olduğu; diğer yandan finansal tablolar yönünden şüpheli bir işlem, kayıt ve belgenin de bulunmadığı, davaya konu kararların yasaya, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı kararlar olmadığı anlaşıldığından, davacı tarafın açtığı davanın haksız olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Davaya konu kararların tescil edilmemesi sebebiyle kararlar geçersiz hale gelmiş ve eldeki bu dava da konusuz kalmış olduğundan, dava ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafın davasında haksız olması nedeniyle vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin olarak alınan 179,90 TL harcın düşülmesi ile kalan 247,70 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayarak artan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 31/05/2024
Başkan ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Katip ...
¸E-imza