T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/388
KARAR NO : 2025/1239
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/05/2023
KARAR TARİHİ: 25/12/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'e ait ... plakalı 2016 model yılı, ... ara... plakalı 2016 model yılı, ... marka araç müvekkilin kardeşi...'in sevk ve idaresinde İzmir Bornova ... sokak istikametinde seyir halinde iken davalılardan ...'in maliki olduğu davalı ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı ... marka aracın...numaralı KTK kanununa aykırı şekilde dikkatsizce şerit değiştirirken aracının sol kısımlarıyla müvekkilin aracının sağ kısımlarına hızla çarpması sonrasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde yüzde yüz kusurlu bulunduğunu, meydana gelen kazada müvekkilinin aracının sağ kısmının (tampon, çamurluk ve diğer aksamlar) hasar aldığını, meydana gelen çarpmanın şiddetiyle ayrıca aracın ... dahi patlamış araç maddi olarak büyük bir hasara uğradığını ve zarar gördüğünü, bu kaza neticesinde müvekkile ait araçta oldukça yüksek tutarda maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, davalı yana ait ...plaka sayılı aracın, davalı sigorta şirketi tarafından...poliçe numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigorta edildiğini, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda, müvekkilinin aracında kaza sonrası meydana gelen değer kaybının ve maddi hasarın kazada kusurlu olan ...plakalı aracın sigortacısı... Sigorta A.Ş. tarafından mağdur tarafa ödenmesi gerekmekte olduğundan davalı araç sürücüsünün asli ve yüzde yüz kusuruyla meydana gelen kazada müvekkilin maddi zararının bir kısmının giderilmesi adına karşı yanın sigortası olan... Sigorta AŞ.ye başvurulduğunu, sigorta limitince yalnızca maddi zararın bir kısmının ödendiğini, bu nedenle hasar bedeli ve değer kaybından oluşan maddi zarar yönünden sigorta tarafından kısmi olarak ödenen meblağın hasar bedeli ve değer kaybından yapılacak mahsubuyla bakiye bedelin tazminini talep ettiklerini, ayrıca müvekkilinin 2016 model aracı kazanın büyük bir hasara yol açması sonrasında kazanın etkisiyle airbaglari dahi patlayan aracın değer kaybına uğradığını, müvekkilinin aracın tamirde olduğu sürede aracını kullanamadığını, aracından mahrum kaldığı süre boyunca hesaplanacak bedelin müvekkilimize ödenmesi gerektiğini, yargılama safhasında alınacak rapor doğrultusunda aracın makul tamir süresi belirlenerek müvekkilin aracından mahrum kaldığı süre için bilirkişilerce hesaplanacak araç mahrumiyet bedelinin fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere şimdilik 100,00-TL'sinin, davalılardan Sigorta şirketinin araç mahrumiyet bedelinden sorumluluğu bulunmadığından bu alacak kalemi yönünden sigorta şirketinden talebimiz bulunmadığını, davalılardan... ile...'den müştereken ve müteselsilen 29.09.2022 tarihinden itibaren işlemeye başlayacak faizin ile birlikte tahsiline karar verilmesini, Bu sebeplerle; müvekkilinin davalı araç sürücüsü ...'in kusuruyla meydana gelen kaza sonucunda müvekkile ait araçta meydana gelen fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL bakiye maddi hasar ile kaza nedeniyle araçta oluşan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00-TL bakiye değer kaybından oluşan toplam maddi zararın her bir alacak kalemi için kazanın gerçekleştiği 29.09.2022 tarihinden itibaren işlemeye başlayacak yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen; Aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL araç mahrumiyet bedelinden oluşan maddi zararının kazanın gerçekleştiği 29.09.2022 tarihinden itibaren işlemeye başlayacak yasal faizi ile davalılardan ... ile ...'den tahsilini, Müvekkilin alacağının yüksek olması, kaza tutanağı kapsamında davalı araç sürücüsünün kusuruyla meydana gelen kazada, davalılardan araç malikinin, aracını iyiniyetli ...şahıslara satışı halinde alacağının tahsilin imkansız hale gelecek olması ve bu nedenle müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet verilmemesi için, davalı ... adına kayıtlı ...plakalı araç kaydına İhtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... ve ... vekili, cevap dilekçesinde özetle;29/09/2022 tarihinde davacının maliki olduğu belirtilen ... plakalı araç aracı ile kardeşi olduğu belirtilen... hızla seyretmekteyken sola dönmek üzere yavaşlamış olan ... plakalı aracın sağ arka kısmına hızla çarpmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin de bu arada sola dönmek için sinyal verdiğini ancak ... Plakalı aracın kontrolsüz eve aşırı hızlı gelmesi ve önündeki ... plakalı araca hızla vurması ile müvekkilin fren tedbirini uyguladığını ve durduğunu, müvekkilinin aracı durduğunda davacı aracı ile müvekkili aracının sıfır denecek kadar yakın olduğunu ancak bu durumun ne davacının aracında ne de davalı müvekkilinin aracında herhangi bir hasara neden olmadığını, davacının baskıcı ve ısrarlı talepleri ile davacı tarafından hazırlanan ve kaza tespit tutanağına imzası alındığını ve davacı tarafından sürücü görüşleri eklendiğini, olay yerinde müvekkilinin çektiği fotoğraflardan görüldüğü üzere davacının aracının sağ kısmında ve müvekkilinin aracında herhangi bir hasar söz konusu olmadığını, davacının yolda kontrolsüz seyretmekte olduğundan önündeki dava dışı kişiye ait aracın yavaşladığını ve sola döneceğini fark etmediğini yada son anda farketmiş olacak ki gerekli tedbiri alamayarak kazanın meydana gelmesine neden olduğunu, Davacının aracında meydana gelen tüm hasar davacının kendi yaptığı önündeki ... plakalı araca çarpması sonrasında meydana gelen hasar olduğunu, davacı tarafın dilekçesine eklemiş olduğu ekspertiz raporuna dayanarak davalı müvekkillerinin %100 kusurlu olduğunu iddia etmişse de kaza ekspertiz raporu tek yanlı olarak hazırlanmış olup müvekkilinden bu raporun hazırlanması aşamasında herhangi bir bilgi ve belge talep edilmediğini, davacı tarafından bu eksper raporunun hazırlanması aşamasında kaza fotoğrafları eksik sunulmuş olup , davacının aracının sağ köşesinde ve davalı müvekkillerinin aracında kazaya bağlı herhangi bir hasar bulunmadığını, davacının sunmuş olduğu rapora itibar edilmesinin mümkün olmadığını, davacının vadesi gelmiş bir alacağı olmadığı gibi henüz vadesi gelmemiş bir alacağı da bulunmadığını, davacının, davalı müvekkillerden alacaklı olup olmadığının ihtilaflı olduğunu, davanın ve davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Sigorta vekili 23/06/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirketin genel müdürlük adresinin ...'dur. Bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi' olduğunu, mahkeme'ce yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini, Davanın görevsiz mahkemede açılmıştır. Zira bir davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılabilmesi için tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili husustan...n bir hukuk davası olması gerekmekte olduğunu, davacı tarafın aracının ticari olmadığını, hususi bir araç olduğunu, bu kapsamda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi değil, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, İşbu davanın hasar onarım bedeli ve değer kaybının tazminine ilişkin bir dava olduğunu, araçta oluşan hasar bedeli belirlenebilir bir bedel olduğunu, davacının da ekspertiz raporu aldığını, dilekçesinde KDV dahil 150 TL'lik hasar meydana geldiğini iddia ettiğini, buna rağmen işbu davayı kısmi dava olarak açtığını, bu sebeple davanın kısmi dava şeklinde açılmasında HMK107. Madde uyarınca hukuki yarar olmadığını, HMK 107. Madde açıkça talep konusunun belirli veya belirlenebilir olmasının belirsiz alacak davası açmaya engel teşkil edeceğini düzenlediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, poliçe tanzim tarihi olan 01.11.2021 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçede limitin 100,000.00 TL olduğunu, müvekkili şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini, Müvekkil şirket sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayılacağını, Müvekkil şirket üzerine düşen mali sorumlulukları davacıya 2,585.01 TL değer kaybı ödemesi 23,022.59 TL maddi hasar ödemesi ve poliçe kapsamında olmamasına karşılık ekspere 380.26 TL ödemek suretiyle yerine getirdiğini, toplamda müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin 25.987,86 TL tutarında olduğunu ve poliçeden kalan bakiyenin 74.012,14 TL olduğunu, bu nedenlerle; davacı taraf, müvekkil şirketin üzerine düşen tüm mali sorumluluklarını yerine getirmesine rağmen işbu davayı ikame ederken kötüniyetli olduğunu, davacının amacının haksız kazanç sağlamak ve müvekkilini zarara uğratmak olduğunu, müvekkili şirketin hukuki sorumluluğunu ifa ettiğini, bu kapsamda davanın reddedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Makine mühendisi ... ile Trafik Bilirkişisi... 01/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 29.09.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle bilirkişi incelemesinde bulunmak üzere tarafımıza tevdi edilen ... E. Sayılı dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ...Plakalı otomobil Sürücüsü ...” in; ... Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 46/ Maddesinin (b) (c) ve aynı kanunun Asli Kusurları düzenleyen ...Maddi (...) bendini — ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda etken olduğunu, ... Plakalı Kamyonet Sürücüsü...” in; ... Sayılı Karayolları Trafik Kanununca sürücü...” in kusuru bulunmadığından etken olmadığını, ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ...” in; ...Sayılı Karayolları Trafik Kanununca icü...” in kusuru bulunmadığından etken olmadığını, Davacıya ait ... Plakalı ...marka araçta meydana gelen Hasar Miktarının Yedek Parça * İşçilik * KDV olarak 71.494,36 TL olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından davacı ...” e 14.11.2022 İşlem tarihli ...Bankası A.Ş. dekontu ile 23.022,59 TL hasar tazminatı ödenmiş olduğundan; davacının bakiye hasar alacağının; 48.471,77 TL olarak hesap edilmiş olduğunu, davacıya ait ... plakalı ...marka ve...otomobilde bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş ...el piyasa rayiç değeri ile; kazadan sonra onarılmış haldeki ... El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 41.240,00 TL değer Kaybı mevdana gelmiş olacağını, davalı Sigorta Şirketi tarafından 26.01.2023 İşlem tarihli... Bankası A.Ş. dekontu ile; davacı Vekiline 2.585,01 TL Değer Kaybı tazminatı ödenmiş olduğundan Davacının Bakiye değer kaybı tazminatı Alacağının; 38.654,99 TL olarak hesap edildiğini, dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 10 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 402,21TL/gün hesabı ile İkame araç gideri 4.022,10 TL hesap edilmiş olduğunu beyan etmişlerdir.
Makine mühendisi ...14/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacıya ait ... Plakalı...marka araçta meydana gelen Hasar Miktarının Yedek Parça * İşçilik * KDV olarak 71.494,36 TL olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından davacı ...” e 14.11.2022 İşlem tarihli ... Bankası A.Ş. dekontu ile 23.022,59 TL hasar tazminatı ödenmiş olduğundan davacının bakiye hasar alacağının; 48.471,77 TL olarak hesap edilmiş olduğunu, davacıya ait ... plakalı ...marka ve ... otomobilde bahse konu trafik kazası sebebiyle Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş...el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki... El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 41.240,00 TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağını, davalı Sigorta Şirketi tarafından 26.01.2023 İşlem tarihli ... Bankası A.Ş. dekontu ile Davacı Vekiline 2.585,01 TL Değer Kaybı tazminatı ödenmiş olduğundan davacının Bakiye değer kaybı tazminatı alacağının; 38.654,99 TL olarak hesap edildiğini, dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 10 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 402,21 TL/gün hesabı ile İkame araç gideri 4.022,10 TL hesap edilmiş olduğunu beyan etmiştir.
Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yolu ile alınan bilirkişiler ...,... ve ... 02/11/2025 tarihli ortak raporlarında özetle; ...Plaka Sayılı araç (Otomobil) sürücüsü ...; ... Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 46/ b-c, 84/f maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 ( Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunu, ... Plaka Sayılı araç (Kamyonet) sürücüsü...; Bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığını,... Plaka Sayılı araç (Otomobil) sürücüsü...; Bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığını, ... Plaka Sayılı araçta kaza sonrası meydana gelen hasar miktarının Toplam ( KDV Dâhil): 71.494.36 TL olduğunu, Sigorta şirketi tarafından 23.022.59 TL ödemenin yapıldığı, 71.494.36 TL 23.022.59 TL = Kalan Bakiye hasar Miktarının 48.471.77 TL olacağını, ... Plaka Sayılı araçta kaza sonrası meydana gelen Değer Kaybının 17.500.00 TL olduğunu, sigorta şirketi tarafından 2.585.01 TL ödemenin yapıldığını, 17.500.00 TL 2.585.01 TL = Kalan Bakiye Değer Kaybının 14.914.99 TL olacağını, ... Plaka Sayılı araçta kaza sonrası meydana gelen mahrumiyet zararının 5.000.00 TL olacağını, beyan etmişlerdir.
KANITLAR:
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na ait kayıtlardan dava konusu araçlara ilişkin UYAP sistemi üzerinden bilgiler celp edilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden dava konusu araca ilişkin poliçe ve hasar kaybına ilişkin bilgiler celp edilmiştir.
Davalı... Sigorta Anonim Şirketi'nden dava konusu araca ait hasar ve değer kaybına ilişkin bilgiler celp edilmiştir.
Makine mühendisi ... ile Trafik Bilirkişisi ... 01/01/2025 tarihli bilirkişi raporu ve rapora itirazlar üzerine alınan Ankara... Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yolu ile alınan bilirkişiler ..., ... ve ... 02/11/2025 tarihli ortak raporu
Anlaşmalı olarak kazaya karışan sürücüler tarafından düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağı
Ekspertiz...' ın ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri firması adına ... plaka sayılı araç için düzenlediği "Kasko Ekspertiz Raporu"
Ekspertiz...' nin ... plaka sayılı araç için düzenlediği "... Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporu"
Davacı ...' in talebi doğrultusunda "..." plaka sayılı araç için düzenlenen 26/01/2023 tarih ve ... dosya numaralı "Değer Kaybı Ekspertiz Raporu
Davalı... Sigorta A.Ş. nin talebi doğrultusunda " ..." plaka sayılı araç için düzenlenen 02.11.2022 tarih ve ... dosya numaralı "Trafik Kati Ekspertiz Raporunun" dosyada mevcut olduğu,
10- Davalı... Sigorta A.Ş.' nin Davacı ...' e 23.022,59 TL ödendiğine ilişkin 14.06.2023 tarihli Dekont,
11- Davalı... Sigorta A.Ş. Nin Davacı ...' e (Av. ...) 2.585,01TL ödendiğine ilişkin 14.06.2023 tarihli Dekont,
GEREKÇE :
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar, değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyet bedeli zararının karşı taraf araç maliki-sürücüsü ve ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan,... sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1. maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı", aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın amacı A.1 maddesinde "Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir." şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde "sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, ... sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan... sayılı KTK.'nın ... maddesinde "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.01.2011 tarihli ve... sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki "Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler." şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihinde ... E.-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu'nun... maddesinin birinci cümlesinde yer alan "...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…" ibaresi ile ikinci cümlesindeki "…ve genel şartlarda…" ibaresinin ve ... maddesinin (i) bendinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası'nın 153/6. maddesinde, "Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar." düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin...l sonucu olarak Anayasa Mahkemesi'nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa'nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen "usuli kazanılmış hak" olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK.) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesi'nce iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK.'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK.'nın 21.01.2004 tarihli ve... E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve...E., ...Kb), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ...Esas,...Karar sayılı, ... Esas, ... Karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK.'nın...maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren ... kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde... sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
İkame araç- araç mahrumiyetine ilişkin değerlendirme;
Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin...Esas, ... Karar sayılı ilamda "..davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan...n, bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir rapor almak suretiyle davacının mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetli değildir..." kararı mevcuttur.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi'nin ...Esas, ...Karar sayılı ilamında "Davada talep edilen ikame araç bedeli araç mahrumiyet gideri olup, yargıtay emsal içtihatlarında araç hasarının onarımı için gerekli makul tamir süresi ve serbest piyasa koşullarına göre ikame araç için ödenmesi gereken günlük kira bedelinin ne olacağı gözetilerek, ikame araç (araç mahrumiyeti) hesabı yapılacağı ve belge sunma zorunluluğu bulunmadığı kabul edilmektedir. İstinaf eden davalı vekilinin istinaf sebeblerinde ileri sürdüğü emsal olduğu iddia edilen içtihatlar ise mesleki veya ticari amaç için işletilen araçlardan, tamir süresince mahrum kalınması nedeniyle kazanç kaybının tahsili istendiği hallerde uygulanmaktadır..."
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;Dava konusu kazanın Davacı ...'e ait ... plakalı 2016 model yılı, ...marka araç müvekkilin kardeşi...'in sevk ve idaresinde... sokak istikametinde seyir halinde iken davalılardan ...'in maliki olduğu davalı ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı ... marka aracının sol kısımlarıyla davacının aracının sağ kısımlarına hızla çarpması sonrasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği görülmüştür. Dava konusu da bu kaza nedeniyle davacının uğradığı maddi zararların tazminine ilişkin tazminat davasıdır.
Taraflar arasında düzenlenen Kaza tespit tutanağında tarafların beyanları:"…A-Araç: ...Plaka Sayılı Araç ( Otomobil) sürücüsü ...;
...Sokakta seyir halinde ilerlerken sağ şeritten sol şeride geçmek için sinyal verdim, geçiş yapacağım esnada sol şeritten hızlı gelen B araca çarpmamak için sola kırdım maddi hasarlı kazaya karıştık.B Araç: ... Plaka Sayılı araç ( Otomobil) sürücüsü...;Aracımla soldan giderken sağdan sola geçen araç şeridimi kapattığı için sağ köşeden bana çarptı bende dönmek isteyen araca savrularak çarpmak zorunda kaldım"C -Araç: ... plaka Sayılı araç ( Otomobil) sürücüsü ...;Sola dönüş için sinyal vermiş ve yavaş hareket ederek dönerken arkadan gelen aracın frenlemeyip arkadan çarpması" şeklinde görülmektedir.Trafik Kazası Tespit Tutanağı ile Kaza Yeri krokisinin anlaşmalı olarak kazaya karışan sürücüler tarafından düzenlendiği görülmüştür.Dosyada mevcut Trafik bilirkişi raporu ve itirazlar üzerine alınan birbiri ile uyumlu Karayolları Fen Heyeti raporuna göre ...Plaka Sayılı araç (Otomobil) sürücüsü ...'in ... Sayılı Karayolları Trafik Kanunun "Karayollarında Trafiğin Akışı" başlıklı madde 46:" Karayollarında Trafik sağdan akar. Aksine bir işaret bulunmadıkça;a-Araçların gidiş yönüne göre yolun sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek,b-Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte, sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek,c-Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek,… Zorundadırlar " ve ...Sayılı Karayolları Trafik Kanunun " Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller " başlıklı Madde 84: " Araç sürücüleri trafik kazalarında;84/f: Doğrultu Değiştirme Manevralarını Yanlış Yapma, Hallerinde asli kusurlu sayılırlar." Kurallarını ihlal ettiği, yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, doğrultu değiştirme kurallarına aykırı davranışı nedeniyle bu kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu,Davacının aracını kullanan ... Plaka Sayılı araç (Kamyonet) sürücüsü...'in bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı,... Plaka Sayılı araç (Otomobil) sürücüsü ...; Bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Raporlar hükme esas alınmıştır.
Buna göre, davalı sigorta şirketi kazaya karışan karşı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla, bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olacaktır. İşleten ve zorunlu trafik sigortacılarının üçüncü kişilere karşı sorumluluklarının niteliği ise, kanundan...n müteselsil sorumluluk olup,... sayılı TBK’nın 163/1. maddesi gereğince alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir.
... plaka sayılı aracın yapılan... Sistemi ( sigorta bilgi ve gözetim sistemi) üzerinden yapılan sorgulamada ve ağır hasar sorgulamasında da kaza öncesi 27.08.2018 tarihinde bir adet kazaya karıştığı görülmüştür.
29.09.2022 tarihinde meydana gelen kaza sonrası araçta meydana gelen hasarın ve davacının bakiye hasar zararının belirlenmesi için alınan Otomotiv mühendisi bilirkişi tarafından ve itirazlar üzerine Karayolları Fen Heyeti'nden aldırılan raporda birbiri ile uyumlu olarak, Onarım Niteliğinde ve Onarım İle İlgili Çalışmalarda; Yedek Parça: 49. 288.44TL Olacağı, Düzeltme ve de montaj-montaj işçilikleri ile tamiratın gerektirdiği kaporta, elektrik, boya, şasi vb. işçilikler bedeli :11.300.00 TL. Olacağı, Hasar Toplamının Yedek Parça Bedeli: 49.288.44 TL. onarım İşçilik Bedeli: 11.300.00 TL. Toplam (KDV Hariç) : 60.588.44 TL % 18 KDV10.905.92 TL Toplam ( KDV Dâhil): 71.494.36 TL olduğu ve Sigorta şirketi tarafından 23.022.59 TL ödemenin yapıldığı, 71.494.36 TL 23.022.59 TL = Kalan Bakiye hasar Miktarının 48.471.77 TL olacağı kanaatine varılmıştır.
Değer kaybı istenen aracın tüm özellikleri dikkate alınarak gerek Karayolları Fen Heyeti Raporu gerekse Bilirkişi Heyetinin sunduğu 01/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan piyasa araştırması sonucunda, maddi hasarı olmayan emsali bir aracın olay tarihindeki ... El piyasa değeri 200.000.00 TL. Olacağı,
Aracın kaza öncesi ...el değeri 200.000.00 TL. Olarak takdir edildiği, belirtilen parçaların değişimi, düzeltilmesi, boyanması sonrası yapılan piyasa araştırmasında;...El değerinin piyasada kaza sonrası rayiç bedelinin 182.500,00 TL. Olacağı, DEĞER KAYBI zararının 200.000.00 TL- 182.500.00 TL = 17.500.00 TL olduğu ancak Sigorta şirketi tarafından yapılan 2.585.01 TL ödemenin düşümü sonrasınrda 17.500.00 TL 2.585.01 TL = Kalan Bakiye Değer Kaybının 14.914.99 TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Hasar tazminatı talep edilen aracın bakımı, onarımı ve tamirinin 10 ( On) iş günü olarak belirlendiği, yapılan piyasa araştırmasında kaza sonrası araçta meydana gelen hasarın 10 (on) iş gününde yapılabileceği kanaatine varıldığı, Aracın bakım giderleri, Yağ ve Yakıt Giderleri, sürücünün yevmiyesi ve masrafları hariç olmak üzere aracın günlüğü 500.00 TL /Gün den kiralık araç sağlanması halinde toplam 5.000.00 TLlik mahrumiyet zararının oluşacağı hesaplandığı gerek Karayolları Fen Heyeti Raporu gerekse Bilirkişi Heyetinin sunduğu 01/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda mütala edilmiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu ve raporla uyumlu Karayolları Fen heyeti raporu ile tespit olunduğu üzere, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün davaya konu trafik kazasının oluşumunda kusurlu bulunmadığı, davalı sigorta şirketince kaza tarihinde zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alınan ...plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta piyasa şartlarına göre Bakiye hasar Miktarının 48.471.77 TL Bakiye Değer Kaybının 14.914.99 TL ve mahrumiyet zararının 5.000.00 TL hesaplandığı, davalı sigorta şirketinin sigortalısının tam kusurlu olması nedeniyle sigorta poliçesi limiti kapsamında sorumlu bulunduğu, diğer davalıların işleten ve sürücü sıfatıyla sorumluluklarının bulunduğu anlaşıldığından, davanın ıslah dilekçesi doğrultusunda kabulüne karar vermek gerekmiş, davacıya ait aracın hususi nitelikte olduğu gözetilerek, başvuru evrakı dava dilekçesi ekinde görülmemiş ise de davalı sigortanın buna ilişkin itirazının bulunmadığı ve hasar dosyası ekinde başvuru evrakının sigortaya ulaştığının anlaşıldığı dikkate alınarak başvuruya ilişkin posta evrakı bulunmadığından başvuru tarihi anlaşılamadığından davalı sigorta tarafından yapılan kısmi ödeme tarihleri temerrüt tarihi olarak esas alınarak sigorta yönünden ödeme tarihlerinden diğer davalılar yönünden haksız fiil tarihinden itibaren davalı aracı hususi nitelikte olduğundan yasal faiz işletilmiş, HMK 326.maddesi uyarınca iş dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri davalı yana yükletilmiş, eldeki davada ara buluculuk yoluna başvuru zorunlu dava şartı olmadığından, davalı sigorta şirketine başvuru zorunlu dava şartı olduğundan ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış (Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamı), davacı kendisini yargılamada vekil ile temsil ettirdiğinden, davacı lehine, davalı aleyhine maktu vekalet ücreti takdir olunarak, aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
A)Hasar bedeline ilişkin 48.471,77 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 14/11/2022 (kısmi ödeme yapılan tarih) tarihinden, davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 29/09/2022'den işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe teminat limiti ile sınırlı tutulmasına)
B)Değer Kaybı bedeline ilişkin 14.914,99-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan temerrüt tarihi olan 26/01/2023 (kısmi ödeme yapılan tarih)Tarihinden, davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 29/09/2022'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe teminat limiti ile sınırlı tutulmasına)
C) İkame araç bedeline ilişkin 5.000,00-TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 29/09/2022'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,(davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe teminat limiti ile sınırlı tutulmasına)
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.671,50-TL harçtan peşin alınan ve tamamlanan 1.343,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.327,90-TL harcın davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş. Bu tutarın 3.084,59-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş. Bu tutarın 41.709,89-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-İş bu davada davalı sigorta şirketine başvuru şartı zorunlu dava şartı olduğundan, zorunlu arabuluculuk dava şartı niteliğinde olmadığından arabuluculuk ücreti olan ve... sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına
5-Davacının yapmış olduğu 179,90-TL dava açma ilk gideri, 17.300,00-TL bilirkişi ücreti, 1.016,75-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 18.496,65-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve tamamlanan 1.343,60-TL harç ile birlikte toplam 19.840,25-TL'nin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş. Bu tutarın 18.389,66-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ...'in yatırmış olduğu avanstan karşılanan toplam 4.500,00-TL bilirkişi ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı... Sigorta A.Ş.'nin yatırmış olduğu avanstan karşılanan toplam 2.200,00-TL bilirkişi ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar... ve...vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren ... sayılı yasanın...Maddesi uyarınca ... haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı.25/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır