T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/489
KARAR NO : 2025/461
DAVA :İİK 72/3 maddesi uyarınca İcra Takibinden Sonra Açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/01/2023
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddi kararı ile mahkememize tevzi edilen dosyanın yukarıda belirtilen esasa kaydı yapılmış olmakla; mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ...'nin, İzmir Altındağ'da tekne motoru tamir atölyesi bulunduğunu, diğer davacının da motor tamirat işlerinde ...ye yardım ettiğini, davalıyı savcılığa şikayetten yaklaşık 6,7 ay kadar öncesinde davalının, müvekkili...i arayarak Dikili'de "... Balıkçılık" adlı işyeri olduğunu, aynı zamanda işyerine balık sağlamak için teknesi olduğunu, teknesinin motorlarının arızalandığını, onarılması gerektiğini söylediğini, müvekkili...'nin yardımcı olarak yanına diğer müvekkilini alarak, davalı ve teknenin bulunduğu Dikili ilçesine gittiklerini, davalının iş ortağı olarak tanıttığı... adlı şahıs ile teknelerinin motorlarının arızalı olduğunu, müvekkillerden onarmalarını istediklerini, tarafların motorların onarımı konusunda fiyatta anlaştıklarını, arızalı motorların müvekkillerine teslim edildiğini, müvekkillerine motor tamir ücretlerinin taksit taksit ödeneceği hususunu belirttiklerini, Haziran 2022'de müvekkillerinin motorların tamiratlarını yaptıklarını, motorların arızalanması durumunda kendilerine ulaşmalarını istediklerini, tamirat bedellerinin o güne kadar bir kısmının ödendiğini, bir kısmının ise ödenmediğini, şikayete konu olaya kadar tekne motorlarından birinin arızalandığını, müvekkillerinin bir defa Dikili ilçesine servis için gittiklerini, ancak müvekkillerinin davalıdan olan 25.000 TL kadar bakiye alacağının ödenmediğini, müvekkillerinin aramalarına cevap vermediklerini, müvekkili...'yi, davalı...'un 24/10/2022 günü aradığını, motorlarda arıza olduğunu, müvekkillerinin gelip motorlara bakmasını, hem de eksik kalan bakiyeyi ödeyeceklerini belirttiğini, müvekkili... ve...'in saat 14:00 gibi hem bakım yapmak hem de eksik paralarını almak amacıyla teknenin bağlı olduğu limana geldiklerini, müvekkillerini limanda...ortağın karşıladığını, müvekkillerini ... lakaplı şahıs motorların bulunduğu bölüme indirdiğini, müvekkillerini motorlarda bulunan enjektörlerin yağ kaçağı, yakıt kaçağı vs.onarımları yaklaşık bir ila bir buçuk saat arasında yaptıklarını, onarımı bitiren ve motorların çalışmasını sağlayan müvekkillerine şiddet uyguladıklarını, tekneden bir şekilde atlayıp kaçmayı düşünmüşler ise de arabalarının önünde Dikili ticari taksi plakalı... aracın bulunduğunu, aracın çıkmasına engelleyecek şekilde durduğunu, ticari taksi şoförü ya da sahibi olan bu kişinin adının ... olduğunu, aradan bir kaç dakika geçtikten sonra davacı ...'in de olay yerine intikal ettiğini, müvekkillerine kendilerinden bir alacakları olmadığını, aksine kendilerinin müvekkillerinden alacağı olduğunu davalının belirttiğini, müvekillerine davalı...'un yanında getirdiği senedi tehdit yoluyla imzalattıklarını, müvekkillerine hem silahla hemde şiddet uygulayarak dövdüklerini, tehdit ve irade dışı olarak senedin imzalamak zorunda kalındığını, karşı tarafın, müvekkili...'den miktar ve vade kısımları boş olarak senedi doldurmasını isteğini, müvekkili ...in de kefil olarak imzalamasını istediğini, müvekkili...'nin hatırlayabildiği kadarı ile miktar ve tarih kısımlarını boş bıraktığını, davalı ...'in ismini lehtar kısmına yazarak doldurduğunu, her iki müvekkilinin zmir'in Bayraklı ilçesine geceye doğru vardıklarını, Bayraklı Karakolundaki tanıdığı polisin yönlendirmesiyle Dikili olay yeri olduğu için orada şikayette bulunması gerektiklerini öğrendiklerini, ertesi gün bir arkadaşının tavsiyesi ile kendini avukat olarak tanıtan ... adlı şahsa yönlendirildiklerini, bu şahsın müvekkillerinden para isteğini ve şikayetlerinin yapılacağını belirttiğini, müvekkillerinin...'den şikayet neticesini ve dilekçe örneğini istediklerini, ancak şahsın telefonunun tamamen kapalı olduğunu, müvekkillerinin bu kişinin savcılığa şikayette bulunulduğunu sanırken bir mağduriyet daha yaşadıklarını, bu olaydan dolayı da başvuruda geçikme yaşandığını, Dikili Cumhuriyet Savcılığının...soruşturma numaralı dosyası ile 18/11/2022 tarihinde, senet yağması, hürriyeti tahdit, tehdit, hakaret ve darp suçlarından şikayette bulunduklarını, davalı tarafından müvekkilleri aleyhine Dikili İcra Dairesinin... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığını, takibe dayanak senedin davalı/şüpheli tarafından eksik yerleri doldurularak bonoya dönüştürülen sahte senet olduğunu, senedin vadesi, miktarı, keşide yeri vs. davalı tarafından sahte olarak doldurulduğunu, sahtecilik konusu kesinleşinceye kadar sahte olduğu iddia edilen senet HMK'nın 209.maddesine göre hiç bir işleme esas alınamayacağından, bu sahte senet esas alınarak yapılan icra takibinin HMK’nun 209. Maddesi gereği teminatsız tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmek zarureti hasıl olduğunu belirterek, yağma sonucu elde edilen suça konu adi belge üzerine sahte yazı ile rakamlar yazmak sureti ile adi bir belgenin hukuki sonuç doğuracak hale getirildiğini, icraya konulmuş olmakla resmi belgede sahtecilik yapılmış olduğundan HMK 208 ve 209.maddesi gereği icra takibine esas alınan iş bu sahte belge hiçbir işleme esas alınamayacağından, HMK'nun 211.maddesi gereği sahtecilik incelemesi sonuçlanana kadar sahte belge ile yapılan icra takibinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını talep ettiklerini, HMK 212 maddesi gereğince davalı tarafın yağma sonucu elde ettiği sahte senedin iptalini, müvekkillerinin Dikili İcra Dairesinin... Esas ayılı dosyasından ve takibe dayanak sahte senetten borçlu olmadığı tespitini, davalının icra takibinden dolayı %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ile cezalandırılmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı tarafça müvekkilinin alacağına ulaşmasını geciktirmek amacıyla haksız ve kötüniyetli olarak dava açıldığını, dava dilekçesindeki beyan ve iddiaların asılsız ve gerçek dışı olduğunu, davacı tarafça, müvekkiline olan borcuna karşılık olarak senet verildiğini, borcun süresinde ödenmemesi üzerine müvekkili tarafından icra takibi başlatıldığını, müvekkili ayrıntılı beyanlarını savcılık tarafından yürütülen soruşturma dosyasında bildirdiğini, davacı tarafın ise şimdi müvekkiline olan borcunu ödememek ve takip işlemlerinin durdurulması için mahkemeden haksız yere ve asılsız iddialarla borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, davacı tarafça ileri sürüldüğü gibi suç oluşturabilecek herhangi bir eylemin söz konusu olmadığını, senedin zorla alınmadığını, sahte olarak düzenlenmediğini, önemli olanın senette borçlu olarak görülen kişi ile senedi imzalayan kişinin aynı kişi olması gerektiğini, borçlu tarafından senet imzalandıktan sonra diğer kısımlarının illaki borçlu tarafından doldurulması gerektiğine dair ne kanuna ne de Yargıtay İçtihatlarına göre bir zorunluluk bulunmadığını, kaldı ki Yargıtay Kararlarına göre borçlunun atmış olduğu imzadan sorumluluğu için senet üzerinde imzasının bulunmasının yeterli olduğunu, senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu ve/veya borçlu olmadığının tespitinde ispat yükünün, imzanın kötüye kullanıldığını ve senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu iddia eden kişiye ait olması gerektiğini, tüm bu sebeplerden dolayı davacı tarafın iddialarını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafın tedbir talebinin de kabul edilebilirliği bulunmadığını bildirerek, davanın reddine ve davacının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) ve kötüniyet tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Davaya konu Dikili İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takip dosyası ile davalı tarafça, davacılar aleyhine kambiyo senetlerine mahsus ilamsız takip yolu ile 29.12.2022 tarihinde 550.000,00-TL asıl alacak, 15.663,70-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 565.663,70-TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davacı borçlulardan ...'a 06.01.2023,... Sarı'ya 19.01.2023 tarihinde usulüne uygun biçimde tebliğ olunduğu, davacı borçluların ödeme emrine itiraz etmedikleri, takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, takibe dayanak bononun 550.000-TL bedelli, lehtarının davalı ..., keşidecisinin davacı... avalistinin davacı ... olup, keşide tarihinin 23/09/2022, ödeme tarihinin 24/10/2022, keşide yerinin Dikili olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu somut olayla ilgili olarak davacıların şikayeti üzerine davalı hakkında Dikili Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma yürütüldüğü, anılan soruşturma dosyası kapsamında...oruşturma,...Karar sayılı 07/02/2024 tarihli karar ile delil yetersizliğinden ötürü davalı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, anılan karara itirazın reddi üzerine söz konusu kararın 18/04/2024 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK madde 190). Senede karşı ispat kuralı gereği iddia ancak yazılı delil ile ispat edebilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır. Yazılı delille veya yazılı delil başlangıcı yoksa davanın, ikrar (HUMK. md.236-HMK.md.188) yemin (HUMK.md.344-HMK.md227) gibi kesin delillerle de ispat edilmesi olanaklıdır.
Davacılar dava konusu bononun bedel ve tarih kısmının boş olarak davalı yanca zor kullanılarak ve tehdit ile kendilerine imzalatıldığını ileri sürerek, bonodan ötürü borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, davalı ise taraflar arasındaki temel ilişkiye değinmeden, iddia edildiği gibi bononun davalılara zorla imzalatılmadığını, illetten mücerret olduğunu, davanın yazılı delille ispatı gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Menfi tespit davalarında ispat yükümlülüğü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak imzası ikrar edilmiş bono, alacağın varlığını ispatlayan kesin delil niteliğinde olup, bu kez borçlunun borcunun bulunmadığını, usulüne uygun delillerle kanıtlaması gerekir.
Bilindiği üzere kambiyo senedi ( bono ) sebepten mücerret olup, bono nedeni ile borçlu olmadığının ispatı ancak yazılı delille mümkün olup, kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir.
Somut olayda; dava konusu bono nedeniyle borçlu olmadıklarını yasal delillerle ispat etme külfeti, keşideci olan davacı... ile avalisti olan davacı ...'a aittir.
Davacılar vekili eldeki dava bakımından, davaya dayanak takip konusu bono yönünden borçlu olmadıklarının ispatı bakımından yazılı delil sunmadıkları gibi, dava dilekçesinde dayandığı yemin hakkını da kullanmayacaklarını 17/04/2025 tarihli celsede beyan edip söz konusu beyanını imzası ile teyit ettiğinden, dinlenen davacılar tanıkları beyanlarından da davaya konu senedin davalı yanca zorla ve tehditle alındığına dair vicdani kanaate varılamadığından, ispat olunamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, koşulları bulunmadığından davalı yararına icra inkar tazminatı hükmedilmemiş, davacılar tarafından iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326.maddesi uyarınca davacılar üzerinde bırakılmış, davalı lehine nispi vekalet ücreti takdir olunarak, aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Koşulları bulunmadığından davalı yararına tazminat takdirine yer olmadığına,
3-Alınması gereken 615,40-TL harcın, önceden peşin olarak alınan 9.392,63-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 8.777,23-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacılara eşit şekilde iadesine,
4-Dava tamamen reddedildiğinden davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 130,00-TL yargılama giderinin, davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davalıya verilmesine,
6-Dava tamamen reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 88.849,56-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa resen iadesine,
Dair davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/05/2025
Katip ... Hakim...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır