T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/538
KARAR NO: 2023/968
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) (Hasımsız)
DAVA TARİHİ: 03/07/2023
KARAR TARİHİ: 01/12/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İDDİA ;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin aralarında bulunan ticari ilişkiye dayalı olarak ciro alacağı; keşidecisi ... Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (şirketin tür değiştirdiğini ve ... Şirketi olarak değiştirildiğini, çekin düzenleme tarihi, şirketin tür ve unvan değişikliğinden önceki tarih olduğundan iptali istenen çek üzerinde keşideci şirketin eski unvanının bulunduğunu) olan, Türkiye ... Bankası A.Ş. - ... Bursa Ticari Şubesi’ne ait 21/09/2021 basım tarihli, 26/07/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 11.608.000,00- TL bedelli bir adet çekin ... takip numarası üzerinden ... Kargo aracılığı ile 15/06/2023 tarihinde keşideci şirket tarafından postaya verilerek müvekkili şirkete gönderildiğini, ... Kargo'nun sitesinden gönderi takip numarası ile yapılan sorgulamada müvekkili şirketin adresinin yanlış yazılmış olduğu görünmekte ise de dava konusu çekin ilgili adreste de bulunamadığını, tüm araştırmalara rağmen bulunmayan bu dava konusu çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını ve kaybolduğunu, müvekkilinin çekin son hamili olduğunu, çekin kimin elinde olduğunun belli olmadığını belirterek, öncelikle TTK’nın 757/1 maddesi uyarınca çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesine ve muhatap bankaya bildirilmesine; zayi olan çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE ;
Dava; TTK’nın 757. maddesi gereğince hasımsız olarak açılmış çek iptali davasıdır.
6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına ilişkin düzenlemeye ver verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan gönderme uyarınca TTK'nın "poliçenin iptaline" ilişkin 757 ile 763. maddelerinin ve 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çek iptalinde de uygulanması zorunludur.
TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin (çekin) iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından istenebilecektir.
Davacının, davamızın konusu çeklerin hamili olduğu anlaşıldığından, bu davayı açma hak ve yetkisinin olduğu kabul edilmiştir.
Mahkememizce dava konusu çekle ilgili olarak bilgi sahibi olanların veya senetleri ellerinde bulunduranların başvurularını sağlamak amacıyla Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde birer hafta ara ile üç ayrı ilan yaptırılmıştır. İlk ilan 24/07/2023 tarihli gazetede gerçekleştirilmesine rağmen, ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde mahkememize başvuran olmamıştır.
Türkiye ... Bankası’ndan gönderilen yazı cevabında; davaya konu çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Davacı vekilinin sunduğu davaya konu çek fotokopisi incelendiğinde; keşideci ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı şirket emrine düzenlendiği görülmüştür.
Türk Ticaret Kanunu’nun 651. maddesinde; “Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.”; 757. maddesinin ilk fıkrasında; “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Sunulan belgeler, yasal düzenlemeler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı şirketin dava konusu çekin yasal hamili olduğu, çekin davacı elinde iken kaybedildiği ve bulunamadığı, çekle ilgili olarak mahkememize başvuranın olmadığı, çekin bankaya da ibraz edilmediği, böylece iptal edilme koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, haklı görülen davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın KABULÜ ile;
Keşidecisi ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (yeni unvanı ile ...A.Ş.) olan, Türkiye ... Bankası Bursa Ticari Şubesi’ne ait 26/07/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 11.608.000,00 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın düşülmesi ile kalan 89,95 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 01/12/2023
Başkan ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Katip ...
¸E-imza