T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/646 ESAS
KARAR NO : 2025/483 KARAR
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2023
KARAR TARİHİ: 28/05/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın dava dışı ... isimli kişinin sevk ve idaresinde, 26.02.2023 tarihinde Kirazlı Köyü istikametinden gelerek... Bulvarı istikametine seyir halindeyken yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkiline ait ... plakalı aracın, ilgili... Sigorta A.Ş. nezdinde 30/12/2023 bitiş tarihli,... poliçe numaralı Genişletilmiş Kasko sigorta poliçesi bulunduğunu, kaza nedeniyle 06.03.2023 tarihinde davalı sigorta şirketine araçta oluşan gerçek hasar bedelinin giderilmesine dair ihbarda bulunulduğunu ve 2023 K... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, sigorta şirketi tarafından müvekkiline gönderdiği 29.03.2023 tarihli yazısında herhangi bir hasar tazminatı ödemeyeceğine dair cevap verildiğini, kaza sonrası çekicinin yolu yetkili servise götürülen araçta meydana gelen hasar nedeniyle yetkili servis ... Otomotiv San Tic Ltd Şti. tarafından hasarlı parçaların bir kısmı ve bunların bedelleri tespit edildiğini, açıkladığı sebeplerle; İhtiyati Haciz taleplerinin kabulü ile davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini, belirsiz alacağa ilişkin 1.000,00 TL hasar bedelinin gerçek hasar bedeline ilişkin uyuşmazlık sebebiyle talep edecekleri belirsiz alacağın 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre talep arttırım ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı şirkete başvuru tarihinden itibaren 9. iş günü olan 17/03/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/35 D. İş Sayılı dosyasında yapılan yargılama giderleri ile dosya kapsamındaki yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkilinde kasko poliçesi bulunan... plaka sayılı aracın 26.02.2023 tarihinde maddi hasarlı olarak gerçekleşen kaza sebebiyle meydana gelen hasarın bedeli talep edildiğini, ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde ... numaralı... Kasko Sigorta Poliçesi ile kaskolu olduğunu, hasarın şirkete bildirilmesinin ardından hasar dosyası açıldığını ve dosyanın ekspertize sevk edildiğini, açıkladığı sebeplerle; aleyhe davanın reddini, müvekkilinin lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler... ve ... tarafından 01/07/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Dosyanın tetkiki neticesinde, 26.02.2023 tarihinde, ... idaresindeki ... plakalı ve kasko sigortalı kamyonun, Kirazlı yolu üzerinde... Bulvarı istikametine seyir halinde virajda direksiyon hakimiyetini kaybederek sağ yan kısımlarını zeytin bahçesine devrilmesi sonucu hasara uğradığı, Hasar Onarım Bedelinin; Eksper ...KASKO Ekspertiz Raporuna göre onarım bedelinin 475.049,76 TL yedek parça, 100.000,00 TL işçilik olmak üzere toplam 575.049,76 TLtkdv, kdv dahil 678.558.71 TL olduğu, lokman koçaslan otomotiv (man yetkili servis) tespitine göre onarım bedelinin 1.142,888,76 TL yedek parça, 135.000,00 TL işçilik olmak üzere toplam 1.277.888.76 TL#KDV, KDV Dahil olduğu, D.İş Bilirkişi Raporuna göre 1.142,888,76 TL yedek parça, 135.000,00 TL işçilik olmak üzere toplam 1.277.888,76 TL#KDV, KDV Dahil 1.507.908.,74 TL olduğu, bakımından Onarım Bedelinin, 1.142,888,76 TL yedek parça, 135.000,00 TL işçilik olmak üzere toplam 1.277.888,76 TL4#KDV, KDV Dahil 1.507.908.74 TL olduğu, yapılan PERT-Total İncelemesi ve Değerlendirmesi Neticesinde; Davaya konu aracın rayiç değerinin 2.400.000,00 TL olduğu, Sovtaj değerinin 1.100.000,00 TL olduğu, Davaya konu aracın onarım miktarının, 1.507.908.74 TL olması, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde rayiç değerinin 2.400.000,00 TL olması, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde Sovtaj değerinin 1.300.000,00 TL olması ve, aracın onarım bedelinin rayiç değerinin %50'sini aşması nedeniyle (mevcut Yargıtay kararları doğrultusunda değerlendirildiğinde) onarımının, ekonomik olmayacağı, bu nedenle pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, pert-total işlemine tabi tutulduğunda GERÇEK ZARARININ rayiç değeri (2.400.000 TL) ile sovtaj değeri (1.300.000 TL) farkı miktarı 1.100.000,00 TL olduğu, Aracın olay anındaki yüke ilişkin kantar fişine göre; dara 18.900,00 kö, tartı (yüklü ağırlık) 31.200,00 kğ ve neticede taşınan net yükün 12.300,00 kğ olduğu, Mak. Müh. Bilirkişi ...tarafından hazırlanmış Uzman Görüş Raporundaki (aracın Kaza anında gerçek yükünün yasal max. değerinden *429 fazla olduğu ile ilgili) hesaplamalara yukarı bölümlerde açıklanmış gerekçe ve açıklamalar nedeniyle katılmadığımız, Aracın azami yükü üzerinde (mevzuata aykırı miktarda) yük taşıdığına dair dosya içeriğinde bir delil/kantar fişi vs. belge bulunmadığı, Kazanın; sürücünün virajlı yola kontrolsüz bir hızda girmesi ve direksiyon hakimiyetini kaybetmesi kaynaklı olduğu, dosya içeriğinde sürücünün alkolü olduğu yada sürücü belgesinin/ehliyetinin yetersiz olduğuna dair bir delil, veri, bilgi belge olmadığı, Sigorta yönünden; Davaya konu ... plakalı aracın kaza tarihi olan 26.02.2023 tarihi itibariyle... nolu, 30.12.2022 başlangıç ve 30.12.2023 bitiş tarihli ... Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, Davaya konu 26.02.2023 tarihinde meydan gelen kazanın kasko poliçesi teminatı ve süresi içerisinde meydana geldiği, Heyetimizce teknik yönden yapılan tespit ve değerlendirmeler karşısında ispat külfeti kendisinde olan davalı tarafça istiap haddinin aşıldığının, davaya konu kazanın ve talebin bu sebeple yani istiap haddi nedeniyle teminat kapsamı dışında kaldığının ve kazanın salt istiap haddi nedeniyle meydana geldiğinin, arada illiyet bağı bulunduğunun somut delil ve belgelerle ispatlanamamış olduğu, buna göre Sayın Mahkemenizce de davaya konu edilen talep ve maddi zarar, mevcut kasko poliçesi teminatı kapsamında değerlendirilir ise, teknik yönden miktar itibariyle pert total işlemine tabi tutulması gerektiği belirlenen davaya konu sigortalı araç için riziko tarihi itibariyle hesaplanan rayiç değerinden sovtaj değeri düşülmek suretiyle bulunan gerçek zarar bedeli olarak pert total değeri kasko sigortası teminatı kapsamında temerrüt tarihi olarak birlikte talep edilebileceği görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ...tarafından 22/04/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Dava konusu trafik kazasının münhasıran aracın istiap haddini aşacak şekilde aşırı yüklenmesi nedeniyle meydana gelmediği görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Değer Artırım: Davacı vekili 22/11/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Deliller:
*Kemalpaşa SHM 2023-35 D.İş Dosyası Bilirkişi Raporu:
21.07.2023 tarihli D.İş Bilirkişi Raporunda;
• Davaya konu ... plakalı aracın sol ön ve kabin kısmından hasara uğradığı, aracın kaporta
hasarının yanında yürüyen mekanik aksamında da hasar olduğu, aracın Yetkili Servisi olan Lokman
Koçaslan Otomotiv tarafından düzenlenen 27.02.2023 tarihli Ekspertiz raporunun incelendiği, listede
belirtilen yedek parça ve araca yapılması gerekli onarım işçiliklerinin ...plakalı araçta meydana
gelen hasar ile uyumlu ve uygun olduğu, ekspertiz raporunda belirtilen yedek parça listesi haricinde
aracın hasar onarımının yapılması durumunda ilave yedek parça ihtiyacı olabileceği, aracın hasarlı
parçaları sökülmeden yapılan ekspertiz incelemesine göre dava konusu hasar onarım bedelinin
1.142.888,76 TL yedek parça, 135.000 TL işçilik ve 230.918,98 TL kdv olmak üzere toplamda
1.507.908,74 TL olacağı, çekicinin hasar tarihi olan Şubat 2023 kasko değer listesine göre değerinin
2.129.799 TL olduğu, aracın onarım bedeli göz önünde bulundurulduğunda aracın onarımının
Ekonomik olmayacağı, sovtaj bedelinin 500.000 TL olacağı, tespitleri yapılmıştır.
*KASKO Ekspertiz Raporu:
Eksper Erhan Gözüm tarafından hazırlanan 16.03.2021 tarihli KASKO Ekspertiz Raporunda; onarım
bedelinin 475.049,76 tl yedek parça, 100.000,00 tl işçilik olmak üzere toplam 575.049,76 tl+kdv, kdv
dahil 678.558,71 tl olduğu, aracın rayiç değerinin 2.400.000 tl olduğu tespitleri yapılmıştır.
raporun sonuç kısmında “parça girişinde kabin komple 499.700.00.-tl yazılmamıştır.
yazıldığı taktirde dosya perte düştüğünden ve olumsuz kapatılacağından rakamlar
düşülerek yazılmıştır. hasar ile ilgili kanaatim olumsuzdur” şeklinde görüş ve tespit
bildirilmiştir.
*Aracın incelendiği ve hasar tespiti yapıldığı, lokman koçaslan otomotiv san tic ltd şti izmir şubesi
(man yetkili servis) tarafından, aracın maliki sinard inşaat asfalt hafriyat nakliyat ve ticaret
limited şirketi adına düzenlenen 27.02.2023 tarihli...nolu (hasar tespit/teklif) ekspertiz
raporunda onarım bedeli (orijinal parça ve yetkili servis şartlarında); 1.142,888,76 tl yedek parça,
135.000,00 tl işçilik olmak üzere toplam 1.277,888,76 tl+kdv, kdv dahil 1.507.908,74 tl tespit edilmiştir.
*Kantar Fişi: Hurtay İnş. Taah. Mad. İşl. Tic. Ltd. Ltd. Şti. Kirazlı Köyü Arası Tulludağı Mevki Klaker Şantiyesi 219175
nolu ve 26.02.2023 saat:10.33 (Kaza Tarihli) kantar fişine göre; (... plaka için)
DARA : 18.900,00 kğ
TARTI : 31.200,00 kğ
NET : 12.300,00 KĞ , Kantar Fişi ölçümüne göre; aracın azami yükü ve yük miktarı, yasal sınırlar içinde olduğu
görülmektedir.
*...Sigorta A.Ş. Hasar Servisi Uzman Görüş Bilirkişi Raporu:
Mak. Müh. Bilirkişi Fırat... tarafından hazırlanmış Uzman Görüş Raporunda; (özetle); • TMMOB İnşaat Müh. Odası “Yapı Malzeme ve Yapı Kıs. Birim Hacimleri Tablosunda” kum, çakıl,
kırmataş, mıcır gibi dökme malzemelerin yoğunluğunun ortalama 1.800 km/m3 olduğu, aracın kasa
boyutları (1,8 m x 2,4m x 5,2m) kasa hacminin 22,40 m3 olduğu, belirtilen yük tonajının yaklaşık 6 m3
(12.300 kğ/1.800 kğ/m3) hacme sahip olacağı, bu hacimdeki yükün kasa hacminin 1/3 ü olacağı, olay
yerinde diğer araç yük miktarlarının kasa hacmini aşar miktarda işletme yapıldığının tespit edildiğini,
sigortalı aracın konu devrilme olayı esnasında yük miktarının tam dolu hacim olduğunun değerlendirilerek;
araçta taşınan yük tonajının (1.800 kğ/m3 x 22 m3 =39.600 kğ olduğu, buna aracın net ağırlığı (17.300 kğ)
eklendiğinde, aracın toplam yüklü ağırlığının 56.900 kğ (56,9 ton) olduğu, KTK Yönetmeliği 128 m. Göre
toleranslı yüklü ağırlığı 44.000 kğ (44 ton) olması gerekirken, yüklü ağırlığın en az 59 ton olduğu,
• Kazanın meydana gelmesinde toleranslı yüklü ağırlığı 44 ton (42 ton+Tolerans) olması gerekirken hasar
esnasında araç ağırlığının en az 56,90 ton olacağı, yasalarla belirlenen kapasitenin en a %29 oranında
aşım yapılarak taşıma/seyir yapıldığı, bu durumun araç ağırlık merkezini etkileyerek devrilme hasarının
oluşumunda direk illiyet bağı olacağı, taşınan yük tonajı ve araç toplam ağırlığı hususunda kusurun
olacağı, hasar oluşumuna direk illiyet oluşturacağı “ tespitleri yapıldığı görülmektedir.
Dava; davacı aracında meydana hasar bedelinin davalı kasko sigortacısından, tahsili davasıdır.
Davalı sigorta şirketinin yetki itirazında bulunmuş ise de; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. Maddesi “Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.” düzenlemesine yer verilmiş olup, dava, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan ... Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu İzmir’de açıldığından, mahkememiz yetkili olduğundan, davalı...Sigorta A.Ş. vekilinin yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı sigorta vekili davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını savunarak davanın usulden reddini talep etmiştir. Belirsiz alacak davasını düzenleyen 6100 Sayılı HMK 107. maddesinde; “(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir. (2) (Değişik:22/7/2020-7251/7 md.) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda, hâkim tarafından tahkikat sona ermeden verilecek iki haftalık kesin süre içinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebilir. Aksi takdirde dava, talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır.” hükmüne yer verilmiştir. Bu hükme göre, belirsiz alacak davasının alacak miktarının veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenemediği ya da imkansız olduğu hallerde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Davacı tarafça dava açılmadan önce kendi kasko sigortacısı ve davalı sigorta şirketine başvuru üzerine ekspertiz raporu alınarak hasar miktarı ve değer kaybı bu raporlar ile tespit edilmiş ise ise de, davacıya ait araçta trafik kazası sonucu meydana gelen gerçek zarar miktarı taraflar arasında tartışmasız ve açıkça belirli olmayıp, dava tarihi itibariyle zararın miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği anlaşılmakla HMK’nın 107. maddesine uygun olarak, belirsiz alacak davası açılması mümkündür. (Yargıtay HGK 17.11.2020 tarih... E. ... K. sayılı ilamı)
Davalının Husumet itirazı yönünden; Başvuruya konu araç üzerinde ...Vakıfbank/01161-Yeşilyurt Şubesi
Dain-i Mürtehin kaydı bulunduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun 1454.maddesi gereğince bir başkası da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirebileceği, Ancak bu durumda sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan, rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat talep etme hakkı da rehin hakkı sahibine ait olduğu ve Poliçede ...Vakıfbank/...Yeşilyurt Şubesi
aracın dain ve mürtehini olarak gösterilmiş olduğundan ilgili araç hasarını talep etme hak ve yetkisi rehinli alacaklıya ait olduğu yönündeki itirazlarının incelenmesinde; Vakıfbanka yazılan müzekkere cevabıra göre Şube müşterisi (vkn...) SİNARD İNŞAAT ASFALT HAFRİYAT NAKLİYAT VE
TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ firmasına ait ... plaka nolu araç üzerindeki rehnin fek edildiği ve bankanın araç üzerinde herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığının bildirildiği görülmekle davalının husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
Dava konusu kazanın, 26.02.2023 tarihinde,... idaresindeki... plakalı sigortalı
kamyonun Kirazlı yolu sokak üzerinde kirazlı köyü istikametinden ...Bulvarı istikametine
seyir halinde iken eski arıtma tesisi önüne geldiğinde virajda direksiyon hakimiyetini kaybederek sağ yan
kısımlarını zeytin bahçesine devrilmesi sonucu hasara uğradığı anlaşılmaktadır.
Dosya içeriğinden ibraz edilen kasko poliçesi karşısında; poliçenin varlığı, geçerliği ve kazanın oluşumu
bakımından taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı; uyuşmazlığın, davacı tarafın kasko
poliçesi ile davalı sigorta şirketine sigortalı bulunan aracında meydana geldiği iddia edilen gerçek hasar ve
zarar miktarı, pert total değeri, buna göre davacı sigortalının davalı sigorta şirketinden maddi tazminat talep
hakkı bulunup bulunmadığı ile talebin teminat kapsamında kalıp kalmadığı, teminat dışı haller arasında
sayılan istiap haddi ile ilgili yasanın aradığı şartların oluşup oluşmadığı ve temerrüt hususlarına ilişkin olduğu
görülmektedir.
Dosyada alınan otomotiv mühendisi bilirkişi raporuna göre dava konusu araçta meydana gelen hasarın değerlendirilmesinde; Yetkili servisin hazırlamış olduğu ve D.İş Bilirkişinin de iştirak etmiş olduğu hasar ekspertiz
raporunun, yetkili servis şartlarına uygun ve makul onarım olduğu, Yetkili servisin hazırlamış olduğu
rapordaki yedek parça ve işçilik kalemlerinin kaza ile uyumlu olduğu, kasko ekspertiz raporunda ise
eksiklikler olduğu, işçilik bedelinin düşük olduğu, bu nedenle tarafımızca kasko ekpertiz raporuna iştirak
edilmediği, hasar miktarı bakımından, Yetkili Servis Hasar Tespit/Teklif Ekspertiz Raporu ve
D.İş Bilirkişi Raporundaki tespitlere iştirak edildiği, buna göre davaya konu... plakalı, 2018
model, ... marka aracın hasar onarım bedelinin, 26.02.2023 kaza tarihi itibarıyla
1.142,888,76 TL yedek parça, 135.000,00 TL işçilik olmak üzere toplam 1.277,888,76 TL +kdv, kdv dahil
1.507.908,74 TL olduğu görüşüne varıldığı,Davaya konu aracın onarım miktarının, 1.507.908,74 TL olması, aracın yapılan piyasa araştırması
neticesinde rayiç değerinin 2.400.000,00 TL olması, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde
sovtaj değerinin 1.300.000,00 TL olması nedenleriyle,
Aracın onarım bedelinin rayiç değerinin % 50’sini aşması nedeniyle (mevcut Yargıtay kararları doğrultusunda değerlendirildiğinde) onarımının ekonomık olmayacağı, bu nedenle pert-total ışlemıne tabı tutulması gerektığı, pert-total işlemine tabi
tutulduğunda gerçek zararının rayiç değeri (2.400.000 TL) ile sovtaj değeri (1.300.000 TL)
farkı miktarı 1.100.000,00 TL olduğunun bildirildiği,
Sigorta yönünden yapılan incelemede; Dosyada mevcut poliçenin incelenmesinden, davaya konu 35 BJT 051 plakalı aracın kaza tarihi olan
26.02.2023 tarihi itibariyle, ... nolu, 30.12.2022 başlangıç ve 30.12.2023 bitiş tarihli
...Kasko Sigorta poliçesi ile hasar tarihi itibariyle piyasa rayiç değerine kadar verilen teminat ile sigortalı olduğu, dolayısıyla davaya konu kazanın poliçe teminatı ve süresi içerisinde meydana geldiği
anlaşılmaktadır.
Kara taşıtları kasko sigortası gerçekleşen riziko dolayısıyla sigorta ettirenin motorlu aracında meydana gelen zararı karşılamayı amaçlayan bir mal sigorta türüdür. Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmemiş
olmakla birlikte mal sigortasının bir türü olduğundan TTK. 1408, 1453 ve devamı maddelerinde düzenlenen
hükümler ile Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının bu sigortaya uygulanması gerekmektedir.
Kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen Kara Araçları Kasko Sigortası Genel
Şartlarının A.1. maddesi; “ bu sigorta ile sigortacının poliçede belirtilen araçlarının yine poliçede belirtilen
risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararlarını teminat altına aldığını”
düzenlemiştir.
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1 maddesinde Sigortanın Konusu başlığı altında; “..Bu
sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz
kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai
tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan
uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen
motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı
kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması
veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, c) Üçüncü kişilerin
kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar,
d) Aracın yanması, e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu
oluşan maddi zararlar bu sigortanın teminatı kapsamındadır” denilmektedir.
Sigorta sözleşmeleri iyiniyet esasına dayalı sözleşmelerdir. İspat külfeti hakkında,
TTK m. 1409-1429 gereği sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan
kural olarak sorumludur. TTK Madde 1409- (2) “Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta
teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.” hükmüne göre, kural olarak rizikonun
teminat dışında kaldığına ilişkin iddiaların sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Normal koşullarda davacı yanın aracında oluşan hasarın, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken
sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya
hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi,
yuvarlanması gibi kazalar, kapsamında olduğu söylenebilir. Sigorta Sözleşmeleri sigorta ettirenin
bizzat uğradığı zararların sigorta güvencesine alındığı mal sigortası türü olup, dolayısıyla kusurlu
davranış tek başına zararın ödenmesine engel bir hal değildir. Bununla birlikte KTKSG Şartları ile A.5 maddesinde teminat dışı sayılan haller
düzenlenmiştir.
A.5. Teminat Dışında Kalan Zararlar :5.8.Aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması
sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından
kaynaklanan zararlar, uyuşmazlık hususunu ilgilendiren kısımdır.
Aracın olay anındaki yüke ilişkin kantar fişine göre; dara 18.900,00 kg tartı (yüklü ağırlık) 31.200,00 kg
ve neticede taşınan net yükün 12.300,00 kg olduğu,
Aracın kasasının ne kadar seviyede (hacimsel olarak) dolu olduğunu gösteren bir verinin dosyada
olmadığı, kantar fişinin beyan ettiği ağırlıkların yanlış olduğunu ispat eden bir delil/belge olmadığı,
ortalama hesaplama ile olay/kaza anında araçta tam olarak ne kadar yük taşındığının, sağlıklı ve gerçekçi
olarak tespiti edilemeyeceği, taşınan dökme maddenin tam olarak yoğunluğunun da bilinmediği, tablonun dökme maddeler için ortalama bir değer olduğu,
Kazanın; sürücünün virajlı yola kontrolsüz bir hızda girmesi ve direksiyon hakimiyetini kaybetmesi
kaynaklı olduğu, dosya içeriğinde sürücünün alkolü olduğu yada sürücü belgesinin/ehliyetinin yetersiz
olduğuna dair bir delil, veri, bilgi belge olmadığı, hususları otomotiv mühendisi raporunda belirtilmiştir.
Bu durumda taraflar arasında asıl uyuşmazlık teşkil eden davacı sigortalıya ait araçta oluşan hasarın
istiap haddi nedeniyle teminat kapsamı dışında kalıp kalmadığı ile ilgili yukarıda yer alan açıklama,
tespit ve yasal düzenlemeler kapsamında istiap haddinin aşılıp aşılmadığı ve ayrıca istiap haddinin
kazanın salt nedeni olup olmadığının, aradaki uygun illiyet bağının ispat yükü kendisinde olan davalı
tarafça ispatlanması gerekmektedir. Zira bu istisna hükmünün uygulanması için, gerçekleşen riziko ile istiap haddinden fazla yük
ve yolcu taşınması arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve ancak kazanın salt bu
nedenle meydana gelmesi gerekir.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin 10.10.1997 tarih, 1997/6225
esas, 1997/6841 sayılı karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 20.06.2000 tarih,... esas,
2000/5786 sayılı karaları aynen bu yöndedir)
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
03.12.2020 tarih,...E,..K sayılı kararında aynen ifade edildiği üzere: "...gerektiren konulardandır. Bu durumda, yalnızca hasar tutarına ilişkin alınan rapora dayanılarak
hüküm kurulması doğru değildir. Mahkemece yapılacak iş, İTÜ veya Karayolları Trafik Fen Heyeti
gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişi kurulundan dosya içerisinde bulunan, araçta taşınan
mermer miktarı, sevk irsaliyeleri, ceza dosyası ve diğer delillerde dikkate alınarak, araçta taşınan
mermerlerin istiap haddini aşılıp aşılmadığı, istiap haddi aşılmış ise, kazanın yalnızca istiap
haddinin aşılmış olması nedeniyle meydana gelip gelmediği, kaza ile istiap haddinin aşılması
arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı, kasko Sigortası Genel Şartları gereği istiap
haddi aşımının olayda münhasıran etkili olup olmadığı, kazanın münhasıran istihap haddinin
aşılmasından mı meydana geldiği, yoksa başka etkenlerinde etkili olup olmadığı konularında
ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken
yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir" şeklinde yargıtay ilamı doğrultusunda, Dosya İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat oluyla gönderilerek davaya konu trafik kazasının yalnızca istiap haddinin aşılmasından ötürü meydana gelip gelmediği, kazayla ile istiap haddinin aşılması arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı, kasko sigortası genel şartları gereği istiap haddi aşımının olayda münhasıran etkili olup olmadığı, kazanın münhasıran istiap haddinin aşımından mı yoksa başka etkenlerinde etkili olup olmadığı hususunda ayrıntılı rapor tanzimi için İTÜ'den seçilecek üçlü bilirkişi heyetinden rapor alınmış, rapora göre; Dava konusu trafik kazasının münhasıran aracın istiap haddini aşacak şekilde aşırı yüklenmesi nedeniyle meydana gelmediği bildirilmiş netice olarak hem dosyada mevcut 01.07.2024 tarihli teknik bilirkişi raporu hem de 22.04.2025 tarihli İTÜ Makina Fakültesi öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyet raporunda, kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmadığı açıkça ortaya konulmuştur.
Sonuç itibariyle tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda: Davaya konu 26.02.2023 tarihinde meydan gelen kazanın kasko poliçesi teminatı ve süresi içerisinde
meydana geldiği, ispat külfeti kendisinde olan
davalı tarafça istiap haddinin aşıldığının, davaya konu kazanın ve talebin bu sebeple yani istiap haddi
nedeniyle teminat kapsamı dışında kaldığının ve kazanın salt istiap haddi nedeniyle meydana
geldiğinin, arada illiyet bağı bulunduğunun somut delil ve belgelerle ispatlanamamış olduğu kanaatine
varıldığı,
davaya konu edilen talep ve maddi zarar, mevcut kasko poliçesi
teminatı kapsamında olduğu. teknik yönden miktar itibariyle pert total işlemine tabi
tutulması gerektiği, gerçek zarar bedeli olarak hesaplanan pert total değeri
1.100.000 TL. maddi tazminat tutarının kasko sigortası teminatı kapsamında temerrüt tarihi olarak
belirlenen 31.03.2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte talep edilebileceğine kanaat edildiğinden davanın kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Temerrüt ve talep edilebilecek faiz ile ilgili olarak ise; temerrüt hususunda kasko sigortası genel
şartlarında sigorta tazminatının hangi tarihte muaccel olacağı düzenlenmiştir
Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.4.1 düzenlemesi, TTK. 1427. maddesiyle aynı ifadelere yer
vererek “…Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi
ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç
10 işgünü içinde genel ve özel şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye
engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur;
hükmünü içermektedir.
Dosyada mevcut delil ve belgelerin incelenmesinden davacı tarafça yapılan hasar başvurusu üzerine
açılan hasar dosyası kapsamında ekspertiz raporunun düzenlenme tarihi 16.03.2023 tarihi olup, bu
durumda “tazminat ödeme borcu, ekspertiz raporunun düzenlenme tarihi olarak 16.03.2023
tarihinden itibaren en geç 10 iş günü sonrası, 31.03.2023 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinin
temerrüde düştüğü tespit edilmiştir. Uygulanacak faizin türüne ilişkin olarak ise; TTK’nın 3. maddesindeki “..Bu Kanunda düzenlenen
hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” hükmü gereğince
ve yine sigorta sözleşmelerine ilişkin hükümler, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiğinden, ticari
iş niteliğinde olan sigorta sözleşmelerinden doğan ihtilaflarda ve dava konusu kasko sigorta
poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta, hesaplanan tazminata temerrüt tarihi itibariyle ticari avans
faizi uygulanabileceği kanaatine varılmıştır.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE;
1-1.100.000,00-TL maddi tazminatının 31/03/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 75.141,00-TL harçtan peşin alınan ve değer artırım ile tamamlanan 19.038,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 56.102,15-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 166.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 269,85-TL dava açma ilk gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 550,50-TL tebligat ve posta gideri, 20,00-TL talimat mahkemelerince yapılan posta masrafı olmak üzere toplam 5.840,35-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve değer artırım ile tamamlanan 19.038,85-TL harç ile birlikte toplam 24.879,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı.28/05/2025
Katip...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır