T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/672
KARAR NO: 2024/265
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/08/2023
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08/05/2023 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün, davacıya ait ... plakalı araca çarparak aracın maddi hasara uğramasına ve araçta maddi zarar oluşmasına neden olduğunu, kazanın akabinde davacının aracında oluşan hasarın onarımının davalı sigorta şirketi tarafından gerçekleştirildiğini, ancak davacının aracının tamirinde eşdeğer parça kullanıldığını, iş bu nedenle davacının bakiye hasar onarım bedeli alacağının bulunduğunu, ayrıca davacının aracında bu kazadan ötürü değer kaybının da meydana geldiğini, bunun üzerine sigorta şirketine başvurulduğu fakat zararın tam olarak karşılanmadığını, davacıya ait araçta meydana gelen kaza nedeniyle 4 günden fazla tamirhanede kalan aracını kullanamadığını, davacının aracında meydana gelen kaza nedeniyle davalılardan ...'ın ikame araç bedelinden de sorumlu olduğunu, arabuluculuk bürosuna başvurulduğu fakat burada da anlaşma sağlanamadığını, izah edilen nedenlerle değer kaybı için şimdilik 100,00 TL, bakiye hasar bedeli için şimdilik 100,00 TL'in kaza tarihinden işleyecek mevduata uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesine, araç ikame bedeli için şimdilik 100,00 TL'nin davalılardan ... tarafından mevduata uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP ;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, bu durumun davanın usulden reddedilmesi sonucunu doğurduğunu, davacı tarafa 4.820,00 TL hasar, 2.849,83 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, hasar ve değer kaybı bedeli talebini konu alan davacı açmadan önce sigorta şirketine bakiye kısımlar için yeniden başvuru yapılması gerektiğini belirtmekle davacı vekilinin kısmi dava açmasında hukuki yarar bulunmadığından davacının talep tutarının açıklattırılması; aksi halde davanın reddine, davacı tarafça bakiye değer kaybı bedeli için Sigorta şirketine başvuru yapılmadığından davanın usulden reddine, davacı tarafa sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapmadığından işbu davanın usulden reddine, hesap ve değer kaybı bedeli yönünden ödeme yeterliliği, ikame araç bedeli yönünden teminat dışı durum olması sebebiyle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR ;01/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
1-... plakalı araç sürüci ..., şerit de; ken iki şeridi birlikte kullanması sonucu önünde duraklama halindeki araca çarptığı için kazanın oluşumunda ETKEN,
2-... plakalı araç sürücüsü ..., atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı için kazanın oluşumunda ETKEN değil
A) HASAR YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRMEDE:
... Plaka sayılı araçta oluşan hasarın (sol arka çamurluğunun ve arka tamponun da) davaya konu 08.05.2023 Tarihinde olan kaza sonucunda oluştuğu kanaatine
Davaya konu ... Plaka sayılı aracın kaza öncesi haline dönmesi için;
KDV DAHİL TOPLAM 14.835,00 TL olacağı kanatine
DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nin 4.820,00 TL hasar ödemesi yaptığı ödemenin davaya konu aracın zararını karşılayacağı kanaatine.
B) DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nin 2.849,83 TL değer kaybı ödemesi yaptığı bu ödemenin değer kaybı zararının karşılayacağı kanatine.
C) İKAME ARAÇ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRMEDE:
Davaya konu kazada oluşan hasarın tamir süresinin 2 (İki) iş günü olacağı kanaatine. Kaza tarihi itibari ile araç kiralama bedelinin 500,00 TL olacağı Toplam kiralama bedelinin 1.000,00 TL olacağı kanaatine varılmıştır.
-... Sigorta şirketine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
-Türkiye Noterler Birliğine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
-Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
GEREKÇE ;
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı bedeli, araç mahrumiyet bedeli zararının karşı taraf araç maliki-sürücüsü ve ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/824 esas, 2020/1025 karar sayılı, 2019/3373 esas, 2020/1022 karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 08/05/2023 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün, davacıya ait ... plakalı araca çarparak aracın maddi hasara uğramasına ve araçta maddi zarar oluşmasına neden olduğu, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, sigorta şirketi tarafından ödeme yapılması nedeniyle davacının hasar bedeli ve değer kaybının ödenmesi nedeniyle davacının zararı olmadığı, ikame araç bedelinin 1.000,00 TL olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne, zarar veren araç ticari nitelikte bulunmadığından haksız eylemin de TTK.’nun 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ;
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1-1.000,00 TL ikame araç bedelinin davalı ...'tan kaza tarihi 8/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine
2-Davacının Hasar bedeli ve Değer kaybına ilişkin Taleplerinin REDDİNE,
3-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 2.600,00 TL'sinin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 68,31 TL harcın peşin olarak alınan 269,85 TL fazladan alınan harcın düşülmesiyle kalan 201,54 TL harcın davacıya iadesine,
5-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL'si başvurma harcı, 269,85 TL'si peşin harç ve 16,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 555,70 TL'nin davalı ...'tan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacının yapmış olduğu 384,00 TL'si posta-tebligat gideri ve 4.500,00 TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.884,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 4.070,00 TL'sinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 1,000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin ve Davalı Asil ...'ın yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/03/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı