T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/714
KARAR NO: 2024/71
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/09/2023
KARAR TARİHİ: 30/01/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Türkiye'de ki işlerini yapabilmek için 20/09/2018 tarihinde Türkiye'ye geldiğini tesadüfen Eşme'de bulunan arazilerinin tamamı üzerine İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile haciz konulduğunu öğrendiğini, yapılan araştırma neticesinde davacının kiracısı olan dava dışı ...'ya 6 adet senet ile toplam 450.000,00 TL borçlandırıldığı, senetlerin ... tarafından davalıya ciro edildiği, senetlerin İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası ile davalı tarafından icra takibine konduğu, davacının Almanya'da iken icra takibine ait ödeme emrinin dava dışı ... kişi tarafından tebliğ alındığı, bu suretle takibin kesinleştirildiği ve davacıya ait taşınmazlara haciz konulduğunun belirlendiğini, bunun üzerine dava, dava dışı ... ve ... hakkında İzmir Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğu ve dava açıldığını, İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla yapılan yargılamada İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe konan 6 adet toplam 450.000,00 TL bedelli senetlerinin davacının hile ile ... tarafından alındığı, davalı tarafından icra takibine konulduğu, tebligatın da ... tarafından alındığı her üç kişinin de eylem birliği içinde olduğunun belirlendiği bu nedenle her üçünün de nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından mahkumiyetlerine karar verildiğini, verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetiminden geçerek 07/06/2023 tarihinde kesinleştiğini, böylece İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kesinleşmiş mahkumiyet kararı ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konan 6 adet senedin davacının elinden rızası dışında çıktığı, senetlerin davacının hile ile imzalatıldığı bu nedenle yargılanan davalı ve dier iki kişinin nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin benimsendiğini, işbu nedenlerle davalı tarafından İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konan 6 adet toplam değeri 450.000,00 TL olan senetlerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin iptaline, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR: - İzmir ... İcra Dairesi'ne yazılan yazıya cevap verilmiştir.
-İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi'ne yazılan yazıya cevap verilmiştir.
-İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yazılan yazıya cevap verilmiştir.
GEREKÇE : Dava, davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Öncelikle uyuşmazlığa konu menfi tespit davası ve kötü niyet tazminatına ilişkin yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır:
Borçlu, aslında borçlu olmadığı veya borçlu olmadığına inandığı bir borcu ödememek için, alacaklının takip yapmasını veya dava açmasını bekleyebilir. Bu durumda aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine itiraz edebilir ve itiraz üzerine takip duracağından, alacaklı bu itirazı bertaraf ettirmek için harekete geçtiğinde, alacaklının itirazın iptali veya kaldırılması talebi üzerine, borçlu bu konudaki savunmalarını genel mahkemede veya icra mahkemesinde ileri sürebilecektir.
Diğer hâlde borçlu, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunması hâlinde borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir (İİK. m. 72/2).
Alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istemesi mümkündür (İİK. m. 72/3). Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açarak bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur. Ancak, borçlu borcunu icra dairesine ödedikten sonra, artık menfi tespit davası açamayacaktır. Zira borçlunun sırf borçlu olmadığının tespitinde, hukuki bir yararı yoktur. Bundan sonra, ödediği paranın geri alınması için bir dava açması söz konusu olur ki bu da istirdat davasıdır (Pekcanıtez H., Atalay O., Özkan, M. S., Özekes, M.: İcra ve İflas Hukuku, s.156-164).
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK.) 72. maddesi uyarınca yukarıda açıklanan şekilde menfi tespit davası açan borçlunun tazminat isteme hakkı vardır. Anılan maddenin 5. fıkrası aynen “Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz” hükmünü içermektedir.
05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanunun 15. maddesi ile 2004 sayılı İİK’nın 72/5. fıkrasında yer alan “yüzde kırkından” ibaresi “yüzde yirmisinden” olarak değiştirilmiştir.
Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere menfi tespit davası açmak zorunda bırakılan borçlunun tazminat talep edebilmesi için gerekli koşullar; bu yönde bir talep olması, borçluya karşı icra takibi yapılmış bulunması ile takibin haksız ve kötü niyetli olmasıdır (Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku, 2006, s. 334, 335).
Başka bir ifadeyle; İİK’nın 72. maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre, menfi tespit davasının davacı lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötü niyetli olması hâlinde, istem varsa, davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gereklidir. Takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötü niyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötü niyetli olduğunu iddia eden davacının üzerindedir.
Dava konusu senetlerle ilgili İzmir ... İcra Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile dava konusu senetlerdeki imzanın davacıya ait olduğunun tespit edildiği, İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesine yazılan yazıya cevap verildiği, davalı hakkında Kamu Kurum ve Kuruluşları vb. Tüzel Kişiliklerin Araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan, resmi belgede sahtecilik suçundan Mahkumiyet hükmü kurulduğu, bu davaya konu senetlerle ilgili davalı ile birlikte ... ile birlikte hile ile söz konusu senetlerinin imzalandığının tespit edildiği, verilen kararın kesinleştiği, davalının bu mahkumiyet hükmü gereğince İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin kararı ile vesayet altına alındığı anlaşılmaktadır.
Davaya konu senetteki imzaların davacıya ait olduğunun tespit edilmiş olması, davalı tarafın söz konusu senetleri hile yolu ile aldığı hususunda kesinleşmiş Mahkeme kararının bulunması nedeniyle davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ İLE
Davacının İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu
16.08.2017 vade tarihli 150.000.-TL., 23.08.2017 vade tarihli 150.000.-TL. 30.08.2017 vade tarihli 37.500.-TL.,
07.09.2017 vade tarihli 37.500.-TL., 14.09.2017 vade tarihli 37.500.-TL. 21.09.2017 vade tarihli 37.500.-TL. bedelli, toplam 450.000.-TL bedelli 6 adet senet nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 30.739,5-TL nispi harçtan, peşin alınan 7.684,88-TL harcının düşülmesi ile bakiye 23.054,62-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA,
3-Davacının yatırmış olduğu 269,85-TL başvurma harcı ve 7.684,88-TL peşin harç olmak üzere toplam 7.954,73-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 57,00-TL tebligat ve posta giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 69.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın tebliğ masrafları düşüldükten sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 30/01/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır