T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/732
KARAR NO: 2024/424
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/09/2023
KARAR TARİHİ: 28/05/2024
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/04/2023 tarihinde ... plakalı maliki davalı ... olan ve kaza anında sürücü davalı ... sevk ve idaresindeki aracın İzmir ili ... caddesinde seyir halinde iken, maliki davacı ... ve kaza anındaki sürücüsü ...sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca kırmızı ışıkta geçerek çarptığını, bu kaza sonucu davacının aracında yüksek maddi hasarın meydana geldiğini, taraflarca kaza tespit tutanağı tanzim edildiğini ancak her iki araç sürücüsünün de yeşil ışıkta geçtiği konusunda ısrar ederek tutanağın böylece tanzim edildiğini, kazanın meydana geldiği kavşakta mobese kamerasının bulunması sebebiyle İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyası ile tespit davasının açıldığını, dosya incelendiğinde davacının suçunun olmadığı kendisine yeşil yandığı esnada geçişini yapmak üzere hareket ettiği ancak bu esnada davalı aracının kırmızıda geçtiği ve kazaya sebebiyet verdiğini, kaza sonucu davacının aracında meydana gelen hasarın tazmini için kusurlu araç ZMMS sigortacısına başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketi tarafından açılan hasar dosyası kapsamında 2.675,00 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığını, ancak bu ödemenin zarar karşısında yetersiz olduğundan 27/07/2023 tarihinde hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulduğunu fakat başvuruya herhangi bir cevap verilmediğini, işbu nedenlerle 10 TL hasar bedeli ve10 TL değer kaybı olmak üzere 20,00 TL maddi tazminatın davalılardan ... Katılım Sigorta A.Ş.'den temerrüt tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, 10 TL araç mahrumiyetin davalılardan ... ve ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınmasına, davalıların arabuluculuk toplantasına katılmaması nedeniyle tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi ...D.iş sayılı dosyasında yapılan giderler ve tespit vekalet ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara sorumlulukları nispetinde müştereken ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davadan önce davacı tarafın dava konusu araç hasarı tazminatı için davalı şirkete hasar başvurusunda bulunulduğunu, davalı şirketin sigortalı aracın kusuru oranında yeterli araç hasarı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, tazminata ve davaya konu aracın araç hasarı tazminatı için davacı tarafa ve yetkili servislere onarım ve işçilik için toplamda 2.675,00 TL ödendiğini, işbu nedenle dosyanın yetki yönünden reddini, haksız davanın reddini, araç hasarı tazminatına hasar dosyasına yapılan ödeme sonrası bakiye poliçe limiti kadar karar verilirken dikkate alınmasını, reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.
KANITLAR: -26/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Davacı ve davalı vekillerinin dilekçeleri, trafik kazası tespit tutanağı, eksper raporu, hasar fotoğrafları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davaya konu kaza nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu, oluşan hasarın tutanakta belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği; hasarın, tutanak ve hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu,
Davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın 4 (dört) farklı kazaya karıştığı, 01.07.2012 tarihinde karıştığı kazadan dolayı çekme belgeli pert işlemi gördüğü, ağır hasar kaydı oluğu, dava konusu kaza nedeniyle dava konusu araç için değer kaybı talep edilemeyeceği,
Dava konusu kazada oluşan gerçek hasar toplam bedelinin KDV dâhil 5.900,00TL olduğu,
Davalı sigorta şirketinin davacıya 19.09.2023 tarih itibarıyla 2.675,00TL ödeme yaptığı, bu bedelin davacının değer kaybı/ hasar bedelini karşılamadığı, bakiye hasar bedelinin; 5.900,00-2.675,00TL=3.325,00TL olduğu, Dosyada ekspertiz ücreti ödendiğine dair herhangi bir belge olmadığı, Araç mahrumiyet (ikame) bedelinin 4.200,00TL olduğu, kanaatine varılmıştır.
-İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasının fiziken dosya arasına alındığı görüldü.
-Türkiye Noterler Birliğine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap verilmiştir.
GEREKÇE :
Dava; davacı aracında meydana gelen bakiye değer kaybı-bakiye hasar bedeli-araç mahrumiyet bedeli- delil tespiti dosyası için yapılan yargılama giderleri zararının karşı araç maliki-sürücüsü- ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ... E-...K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... esas,... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 25/04/2023 tarihinde ... plakalı maliki davalı ... olan ve kaza anında sürücü davalı ... sevk ve idaresindeki aracın İzmir ili ... caddesinde seyir halinde iken, maliki davacı ... ve kaza anındaki sürücüsü ... sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca kırmızı ışıkta geçerek çarptığını, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda; davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın 4 (dört) farklı kazaya karıştığı, 01.07.2012 tarihinde karıştığı kazadan dolayı çekme belgeli pert işlemi gördüğü, ağır hasar kaydı oluğu, dava konusu kaza nedeniyle dava konusu araç için değer kaybı olmadığı, dava konusu kazada oluşan gerçek hasar toplam bedelinin KDV dâhil 5.900,00TL olduğu, davalı sigorta şirketinin davacıya 19.09.2023 tarih itibarıyla 2.675,00TL ödeme yaptığı, bu bedelin davacının değer kaybı/ hasar bedelini karşılamadığı, bakiye hasar bedelinin; 5.900,00-2.675,00TL=3.325,00TL olduğu, araç mahrumiyet (ikame) bedelinin 4.200,00TL olduğu, ZMMS genel şartlarında ikame araç klozu olmadığından ikame araç bedelinin ödenmesinden davalı sigortanın sorumlu olmadığı, 4.200,00 TL ikame araç bedelinin ödenmesinden araç maliki ve sürücüsünün müştereken sorumlu olduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sürücü, araç maliki ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) değişik iş dosyası masraflarının da anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, zarar neden olan araç ticari araç olmadığından yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE
1-3.325,00 TL hasar bedelinin davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi 22/06/2023, diğer davalılar yönünden kaza tarihi 25/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
2-4.200,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi 25/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
3- Davacının değer kaybına ilişkin talebinin Reddine
4- İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik Dosyasındaki masrafların yargılama giderlerinden sayılmasına,
5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 514,03 TL nispi harçtan, peşin alınan 269,85 TL ve ıslah ile tamamlanan 427,60 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan bakiye 183,42 karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacı tarafa iadesine,
6-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin ve ıslah harcı, 427,60 TL olmak üzere toplam 967,30 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 966,02 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 766,25 TL tebligat ve posta gideri ve İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.iş sayılı dosyasında yapılan 1.088,80 TL masraf olmak üzere toplam 6.855,05 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 6.845,95 TL'sinin ( Davalı Sigorta Şirketi bu miktarın 5.134,70 sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 7.525,00 TL vekalet ücretinin ( davalı Sigorta şirketi 3.325,00 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine.
9-Davalı Sigorta şirketi vekili kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 10,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak bu davalı tarafa verilmesine.
10-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır