T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/803
KARAR NO : 2025/911
DAVA : Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/04/2023
KARAR TARİHİ: 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;13.02.2023 tarihinde dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunan...plakalı araç ile seyir halindeyken karşı istikametten gelen müşteki müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsiklete çarparak, iki taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazanın oluşumun da...plakalı, sürücü belgesiz araç sürücüsü ...'in asli ve tam kusurlu oldugunun tespit edildiğini, kaza sonucunda davacı ...'ın basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ve hayati tehlike geçirecek kalıcı olarak sakat kalacak sekilde yaralandığını, davalı sigorta şirketinin...plakalı aracı ... poliçe numaralı zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile teminat altına alan şirket olduğunu, müvekkilinin ortaya çıkan maddi zararlarından davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğunu belirterek, şimdilik tedavi amaçlı ulaşım gideri için 50,00- TL, geçici iş göremezlik tazminatı için 200,00 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı için 200,00-TL, bakıcı gideri için 50,00- TL olmak üzere toplam 500,00- TL maddi tazminatın davalı sürücünün kusuru oranında sigorta poliçesi limitleriyle sınırlı olarak davalı sigorta şirketi ile diğer davalılardan kaza gününden itibaren işleyecek faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline, adli yardım talebinin kabulüne, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 16/09/2025 tarihli değer artırım dilekçesi ile dava değerini artırmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; daha önce davacı tarafından maluliyet tazminatı talepli olarak müvekkili şirkete başvurulduğunu, fakat değerlendirme yapılabilmesi için gerekli olan evraklardan maluliyet ve tedavi evraklarının tamamının gönderilmediğini, kazadan kaynaklanan maluliyet durumunun tam olarak tespiti eksik evraklar nedeniyle mümkün olamadığını, sürekli iş gücü kaybı bakımından, davacının maluliyet oranının ve kusur durumunun mümkünse adli tıp kurumu ...ihtisas dairesi tarafından tespitinin gerektiğini, öncelikli olarak müvekkili şirketin sorumluluğunun davacının maluliyeti ve kusur oranına göre olduğundan kusur durumunun netleştirilmesinin gerektiğini, tazminat hesabının aktüer hesaplama konusunda uzman ve hazine listesinde yer alan bir aktüer tarafından yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüte düşmediğini, tedavi, geçici bakıcı ve geçici ış görememe gideri yönünden; poliçe tarihinde geçerli olan genel şartlar gereğince davacının talebinin teminat dışı olup, talebe konu tedavi, geçici bakıcı ve geçici iş görememe tazminatının Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğunu bildirmiş, öncelikle davacı başvuru şartlarını yerine getirmediğinden davanın reddine, sonrasında müvekkili şirket sigortalısının kusur ve maluliyeti bulunmaması halinde davanın reddine, dava konusu kaza sebebi ile uğradığı maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile tespitine, tazminat hesabına ilişkin raporun Hazine Müsteşarlığı listesinde yer alan uzman aktüerden alınmasına, temerrüte düşmemiş ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmamasını, hükmolunması halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasına, davanın reddi halinde müvekkili şirket lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine, müvekkil şirketin bir güven kuruluşu niteliğinde olan sigorta kuruluşu olması sebebeiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini, davacının, müvekkili şirket bakımından poliçe teminatı dışında bulunan taleplerinin reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının, tedavi amaçlı ulaşım giderinin, bakıcı ücretinin kazaya sebebiyet verdiği iddia olunan aracın zorunlu trafik sigorta poliçesini tanzim eden davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Davaya konu trafik kazasının, 13/02/2023 tarihinde dava dışı sürücü ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davacının sürücüsü bulunduğu ... plakalı motosikletin çarpışması sonucu meydana geldiği, trafik kazası sonucunda davacının yaralandığı anlaşılmıştır.
Dava dışı ...ait ... plakalı kamyonetin, davalı sigorta şirketince 06/08/2022-06/08/2023 tarihleri arasında zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, teminat limitinin 1.200.000,00-TL olduğu, 13/02/2023 tarihinde gerçekleşen dava konusu trafik kazasının poliçenin geçerlik süresi içinde meydana geldiği görülmüştür.
... sayılı KTK'nın... maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.
...sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ... maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun ... maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın... maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı ...sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Davaya konu trafik kazasının oluşumunda kusur durumunun oransal olarak tespiti amacıyla ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 07/03/2024 tarihli raporda, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'in %100 kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü davacının kusurlu olmadığının bildirildiği görülmüştür.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
Davaya konu trafik kazasının 13/02/2023 tarihinde meydana geldiği, anılan tarihte Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin yürürlükte bulunduğu, mahkememizce Ege Üniversitesinden alınan 03/10/2024 tarihli rapora göre, davacının 13/02/2023 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Hükümlerine göre yapılan değerlendirilmesinde; sürekli iş göremezlik oranının %3, geçici iş göremezlik süresinin olay tarihinden itibaren 9 ay, bakıma ihtiyaç duyduğu sürenin 1 ay olduğunun bildirildiği, davacının yaralanması ile koruyucu ekipman kullanmaması arasında illiyet bağının tıbben tespitinin mümkün olmadığının belirtildiği, anılan raporun, hüküm kurmaya yeterli bulunduğu görülmüştür.
Davacının kaza sonucu uğradığı bedensel zarardan kaynaklı maddi tazminat alacaklarının hesaplanması bakımından dosyaya kazandırılan Dr.... tarafından hazırlanan 15/09/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, davacının geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 89.396,58 TL, sürekli iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 387.407,88 TL, bakım giderinden kaynaklı maddi tazminat alacağının 20.016,00 TL ,... sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi gideri alacağının 5.085,60 TL, ileriye dönük muhtemel tedavi giderinin 8.000,00 TL,FTR uygulamasından kaynaklı tedavi giderinin 6.367,50 TL, tedavi ile ilişkili muhtemel ulaşım giderinin 5.320,00 TL, davacının toplam maddi tazminat alacağının 521.593,56 TL'ye tekabül ettiğinin bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda anılan kusur ve aktüer raporların ayrıntılı, dosya kapsamına uygun, denetime elverişli oldukları nazara alınarak mahkememizde hükme esas alınmaları gerektiği yönünde vicdani kanaat oluşmuştur.
Davacının davaya konu kaza nedeniyle %3 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olduğu, bakım süresinin 1 ay olduğu anlaşıldığından, davacının bu yönlere ilişen geçici iş göremezlik zararı, sürekli iş göremezlik zararı, tedavi amaçlı ulaşım gideri ve bakıcı giderinden davalının zorunlu trafik poliçesi limiti dahilinde sorumlu olduğu açıktır.
Bu itibarla, davacının sürekli iş göremezlikten kaynaklı 387.407,88-TL, geçici iş göremezlikten kaynaklı 89.396,58-TL, bakım giderinden kaynaklı 20.016,00-TL ve tedavi amaçlı ulaşım giderinden kaynaklı 5.320,00-TL olmak üzere toplam 502.140,46-TL maddi tazminat alacağından, davalının sigorta poliçesi limiti ile (1.200.000,00-TL) sorumlu bulunduğu anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne karar verilmiş, hüküm altına alınan tazminata, davalı sigorta şirketine başvuru tarihi olan 23/02/2023 tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasına tekabül eden 08/03/2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletmek gerekmiş, iş bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderleri HMK nın ... Maddesi uyarınca davalıya yükletilmiş, davacı yararına nispi vekalet ücreti takdir olunmuştur.
Davacı yanca yapılan ara buluculuk başvurusu yönünden yapılan değerlendirmede ise; ara buluculuk dava şartının iş bu dava bakımından zorunlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.
... sayılı Türk Ticaret Kanunu'na...sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ...sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun ... nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya ... sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun ...nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır (Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamı). Bu itibarla davacının iş bu davada yaptığı ara buluculuk gideri davacı üzerinde bırakılmıştır.
Açıklanan tüm gerekçelerden ötürü aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının sürekli iş göremezlikten kaynaklı 387.407,88-TL geçici iş göremezlikten kaynaklı 89.396,58-TL bakım giderinden kaynaklı 20.016,00-TL ve tedavi amaçlı ulaşım giderinden kaynaklı 5.320,00-TL olmak üzere toplam 502.140,46-TL'nin davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan (başvuru 23.02.2023 + 8 iş günü) 08.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafın adli yardım isteği kabul edildiğinden, kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 34.301,21-TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’YE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafın adli yardım isteği kabul edildiğinden suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.023,00-TL posta ve tebligat ücreti, 3.250,00-TL ATK rapor ücreti, 2.244,51-TL Ege Tıp rapor ücreti, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.517,51-TL'lik yargılama giderinin davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
4-Eldeki davada ara buluculuk dava şartı niteliğinde bulunmadığından, ara buluculuk ücreti olan ve ... sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 79.321,07-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafın masrafları suç üstü ödeneğinden karşılandığından, HMK nın...maddesi uyarınca gider/delil avansından kullanılmayan kısmın iadesi konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı tarafın yaptığı yargılama gideri olmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi veya ...Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16.10.2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır