T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/95 ESAS
KARAR NO: 2024/229 KARAR
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/02/2023
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Trafik kazası tespit tutanağına göre 10/09/2022 tarihli trafik kazasında davalı ...'ın işleteni diğer davalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı ... marka aracın asli ve tam kusurlu olarak müvekkiline ait ve park halindeki ... plakalı ... marka 2016 model araca çarptığını ve müvekkilinin aracının pert olmasına neden olduğunu, davalı işleten ...'ın ... plakalı aracını sigorta eden ... Sigorta A.Ş.'ne yapılan başvuru neticesinde gönderilen ekspertiz ... tarafından müvekkiline ait olan ... plakalı ... marka aracın pert olduğu tespit edildiğini ve sigorta şirketi tarafından müvekkiline ait araç ihaleye çıkarılarak 105.200,00-TL bedelle ihale edildiğini, ihaleyi alan kişi şirket bilgisi ... Sigorta A.Ş.'nde mevcut olduğunu, davalıların müteselsilen sorumlu olduğu trafik kazası nedeniyle müvekkilinin aracının pert olması neticesinde aracın güncel piyasa değeri ile tarafımıza ödenen toplam bedel arasındaki fark kadar piyasa değeri anlamında maddi zarara uğramakla birlikte müvekkil şirketin araç kiralamak zorunda kalması nedeniyle 12.885,89-TL ve faturası temin edilemeyen 15 gün aracın kullanılamamasından doğan maddi zararlarının mevcut olduğunu, açıkladığı nedenlerle; toplam 23.385,89-TL maddi tazminat ve ilgili trafik kazasının gerçekleştiği 10.09.2022 tarihinden itibaren yasal faiz talepleri ile davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça müvekkili araç malikine ve araç sürücüsüne karşı açılan davada görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğunu davada İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, görev itirazında bulunduklarını, davanın görev yönünden Reddine karar verilmesi gerektiğini, kaza tarihinde müvekkilinin aracının ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını davaya ... Sigorta A.Ş.'nin dahili davalı olarak dahil edilmesi gerektiğini, kazanın hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde iddia edildiği gibi meydana geldiğinin ispatının gerektiğini, davacı tarafın iddiasının belgelerle ispatlanabileceği, davacı tarafın aracının değeri ... Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğini, davacının kaza nedeniyle oluşan tüm maddi zararının karşılandığını, davacının ikame araç bedeli yönünden davacı taraf ikame araç için yapılan masrafları ve bedelinin ispatlanması gerektiğini, bilirkişi incelemesi yaptırılarak kazaya karışan araç yönünden ikame araç bedeli ödenip ödenmeyeceği hususlarında rapor alınması gerektiğini, açıkladığı nedenlerle; davada İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan görev itirazlarının kabulü ile davanın görev yönünden reddini, arabuluculuk sürecinin ... Sigorta A.Ş. dahil edilmeden eksik yapıldığını usulünce tamamlanmadan açılan davanın dava şartı yokluğundan reddini, ... Sigorta A.Ş.'nin davaya dahil edilmesini, delillerinin toplanmasını ve davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Hasar dosyası: Davacının dava tarihinden önce davalı sigortaya hasar / değer kaybı talepleri için başvuruda bulunduğu, hasar Dosyasına istinaden ... plaka sayılı aracın trafik sigortasını düzenleyen ... Sigorta A.Ş. şirketi tarafından 14.11.2022 tarihinde; davacının şirketin ... İban no'lu hesabına 100.000,00 TL hasar ödemesi yaptığı görülmüştür.
... Otomotiv Bilgi İşlem firması tarafından 16.11.2022 tarihinde; davacı şirketin ... İban no'lu hesabına 105.200,00 TL hasar ödemesi yaptığı görülmüştür.
Tramer kayıtları: Davaya konu ... plakalı aracın SBM kaydı incelendiğinde, 10/09/2022 tarihli kazası dışında, 10.04.2020 tarihinde çarpma şeklinde hasar kaydı olduğu görülmüştür
Sigorta Poliçesi: ...' a ait ... plakalı araçla ilgili olarak 27.05.2022-2023 tarihleri arasında geçerli Karayolları Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta teminat örüntüsüne alındığı, anlaşılmaktadır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ... ve ... tarafından 28/09/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın, kavşaklara yaklaşırken hızını düşürmediği için kazanın oluşumunda etken olduğu, Park halindeki ... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, Dava kapsamı dışındaki park halindeki ... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, dava kapsamı dışındaki Park halindeki ... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, Hasar Bedeli, İkame Araç Bedeli yönünden; 10.09.2022 tarihinde meydana gelen kaza da ... plaka olamayacağı sebebiyle pert-total işlemine tabii tutulması gerektiğinin kanaatine, ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle 2. El rayiç değeri 260.000,00-TL, hasarlı hali (sovtaj bedeli) 105.000,00-TL olmak üzere araçtaki hasar bedelinin 155.000,00-TL olabileceği, bununla birlikte davalıların ZMMS sigorta şirketi tarafından 100.000,00-TL ve anılı aracın sovtaj bedeli olarak ... Otomotiv tarafından ödenen 105.200,00-TL ödeme yapmaları nedeniyle, ödenen bu miktarların düşülmesi durumunda bakiye hasar bedelinin 54.800,00-TL olabileceği, ... plaka sayılı aracın pert-total işlemi uygulandığı, pert işlemi sonrası yeni bir aracın edinme sürecinin makul koşullarda ortalama 30 gün olduğu, yeni bir araç alım süresi boyunca 9.000,00-TL ikame araç talebi oluşabileceği görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Islah: Davacı vekili 10/10/2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Dava; Davanın davacı aracında meydana gelen bakiye hasar bedeli ve ikame araç bedeli zararının karşı taraf araç işleteni ve sürücüsünden tahsili davasıdır.
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Trafik kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini için dava açmak için yasada öngörülen süre mağdurun uğradığı zararı ve failini öğrendiği tarihten itibaren 2 yıldır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesinde de bu süre 2 yıl olarak öngörülmüştür. Kaza sonucu dava açarak zararlarının giderilmesini isteyecek kişiler bu iki yıllık süre içinde dava açmak zorundadır. Her halükarda ise kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra dava açma hakkı zaman aşımına uğrar. Burada bir istisna vardır. O da eğer failin trafik kazası ile sonuçlanan eylemi aynı zamanda ceza kanunlarına göre suç teşkil ediyorsa ve bu suç için ceza kanunlarında daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörülmüş ise tazminat davası açma süresi de ceza kanunlarında düzenlenmiş olan daha uzun zaman aşımı süresine uzar. Bu husus 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesinin birinci fıkrasının 2. cümlesinde ''Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.'' şeklinde ifade edilmiştir.
Dava konusu trafik kazası haksız fiil niteliğindedir. Davacı, davasını araç işletenine ve sürücüsüne yöneltmiştir. Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmaktadır. Davacı ve davalı işletenin tacir olduğu tacirler arasındaki haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasının nispi ticari dava olduğu mahkememizin görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 1055 Sokak üzerinden Gaziosmanpaşa Caddesi istikametine seyir halindeyken aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek sola devrildiği, kayarak Gaziosmanpaşa Caddesi üzerinde olan ... plakalı aracın sol arka kısmına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın sağ yan kısımları ile yanında park halinde olan ... plakalı aracın sol yan kısımlarına ve önünde park halinde olan ... plakalı aracın sol arka tampon kısımlarına çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği” meydana gelen kazada, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın, kavşaklara yaklaşırken hızını düşürmediği için kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, Park halindeki ... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı, park halindeki ... plakalı otomobil sürücüsünün kural ihlalinde bulunmadığından kusursuz olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 10.09.2022 tarihinde meydana gelen kazada ... plaka sayılı aracın onarımının ekonomik olamayacağı sebebiyle pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle 2. El rayiç değeri 260.000,00 TL, hasarlı hali (sovtaj bedeli) 105.000,00 TL olmak üzere araçtaki hasar bedelinin 155.000,00 TL olabileceği, davalıların dava dışı ZMMS sigorta şirketi tarafından 100.000,00 TL ve anılı aracın sovtaj bedeli olarak ... Otomotiv tarafından ödenen 105.200,00 TL ödeme yapmaları nedeniyle, ödenen bu miktarların düşülmesi durumunda bakiye hasar bedelinin 54.800,00 TL olacağı,
... plaka sayılı aracın pert-total işlemi uygulandığı, pert işlemi sonrası yeni bir aracın edinme sürecinin makul koşullarda ortalama 30 gün olduğu, yeni bir araç alım süresi boyunca 9.000,00 TL ikame araç talebi oluşabileceği, Kaza ile hasarın uyumlu olduğu, bedel artırım dilekçesi ile davacının talep miktarını artırarak,54.800,00-TL Bakiye hasar bedeli ve 9.000,00-TL ikame araç bedeli isteğinde bulunduğu, davalıların araç işleteni ve sürücü olarak haksız fiilden doğan zarardan sorulu oldukları, davalı sürücü ve davalı işleten şirketin ise ihtar ve ihbara gerek olmaksızın haksız fiilin gerçekleştiği10.09.2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının Davasının KABULÜNE,
1-54.800,00-TL Bakiye hasar bedeli ve 9.000,00-TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 10.09.2022 tarihinden itibaren işeyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.358,18-TL harçtan peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan 1.165,53-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.192,65-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 179,90-TL dava açma ilk gideri, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti, 394,25-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 2.974,15-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve ıslah yolu ile tamamlanan 1.165,53-TL harç ile birlikte toplam 4.139,68-TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/03/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı