T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/187 ESAS
KARAR NO : 2025/697 KARAR
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 01/03/2024
KARAR TARİHİ: 17/07/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sürücü ...idaresinde bulunan davalı sigorta tarafından sigortalanan trafik tescil şube müdürlüğü nezdinde ... adına kayıtlı... plakalı aracın 04/03/2022 tarihinde park halindeki müvekkiline ait ... plakalı araca çarptığını, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı aracın sürücüsü ... tam kusurlu olduğunu, kaza sonucunda müvekkiline ... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, ekspertiz raporunda müvekkilinin aracında oluşan hasar miktarı 7.400,00-TL olarak belirlendiğini ancak müvekkilinin aracında oluşan maddi hasarın bu rakamın üzerinde olduğunu, hasar bedelinin müvekkilinin gerçek zararını karşılamaya yetmediğini, değer kaybı da meydana geldiğini, sigorta tarafından cüz'i miktarda ödeme yapıldığını, açıkladığı sebeplerle; 100,00-TL değer kaybı, 100,00-TL hasar onarım farkı, 100,00-TL ikame araç bedeli olmak üzere toplamda 300,00-TL maddi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, kaza tarihi olan 04/03/2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar...vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının sigortaya araç hasar farkı talebinde bulunduğunu ve bir miktar ödeme aldığını dava dilekçesinde belirttiğini, davacının değer kaybına ilişkin taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, araçta meydana gelen hasar bedelinin 7.400,00-TL olduğunu, meydana gelen ufak çaplı kazadan kaynaklı değer kaybı talebi, ekonomik, maddi ve teknik gerçeklik ile bağdaşmadığını, kazada sadece aracın farının kırıldığını, far kırılması değişimi mümkün bir parça olduğunu, parçanın değişmesi aracın değerinde herhangi bir eksilmeye neden olmadığını, müvekkilinin aracı zorunlu mali mesuliyet yani trafik sigortası olduğunu, değer kaybı yasa gereği gerçek zarar olarak kabul edildiğini, gerçek zararın trafik sigortası kapsamında sigorta tarafından karşılanması gerektiğini, davacının davasını aynı zamanda sigorta şirketine yöneltmesi gerektiğini, davanın sigorta şirketine ihbar edilmesini, avans faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı sigorta vekili, cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğinden yargılamanın ilerleyen aşamasında davalı tarafça davanın ıslah edilmesi halinde ıslah edilen kısım bakımından 2 yıllık zamanaşımının dolması söz konusu ise kısma ilişkin talebin zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, karşı taraf aracında zarar oluştuğunu müvekkiline ihbarını takiben müvekkilince hasar dosyası açılarak hasar ve değer kaybı bedelinin tespiti amacıyla 5684 sayılı sigortacılık kanunu uyarınca bağımsız ve uzman eksper marifeti ile inceleme yapıldığını, yapılan inceleme neticesinde 04.03.2022 tarihli trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluşan hasar ve değer kaybı bedeli tespit edildiğini, hasar için: 18/03/2022'de davacı taraf fatma gazan'a 7.400,00-tl ödeme yapılmıştır. 26/04/2022'de davacı taraf fatma gazan'a 1.332,00-tl ödeme yapılmıştır. Değer kaybı için: 17/07/2023'de davacı vekili adnan terece'ye 3.651,00-tl ödeme yapılmıştır. tarafımızdan asla anlamına gelmemek suretiyle, davacı tarafından...plakalı araca dair değer kaybı bedeli tahsili talep edilmiş olmakla; değer kaybı için: 17/07/2023'de davacı vekili adnan terece'ye 3.651,00-tl ödeme yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, açıkladığı sebeplerle; davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılması yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere 04.03.2022 tarihinde İzmir Buca ilçesinde 672
Sokakta seyir halindeki ... plakalı araç park halindeki ...plakalı araca
arkadan çarpmış, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Davaya konu ... plakalı araç kaza sonrasında İzmir Buca’da faaliyet yürüten anlaşmasız, yetkisiz ... adlı serviste onarıma alınmış, 2022 T 15206/1 no.lu hasar dosyası açılmıştır.
Dava konusu araçtaki hasar tespiti için Sigorta şirketi nezdinde ... Ekspertiz Hizmetleri
tarafından 16.03.2022 rapor tarihli hasar tespit eksper raporu düzenlenmiştir.
Dava konusu araçtaki hasar tespiti için davacı nezdinde ...Ekspertiz Hizmetleri tarafın-
dan 17.10.2023 rapor tarihli hasar tespit uzman raporu düzenlenmiştir.
Davalı... Sigorta A.Ş. tarafından davacı yana kasar bedeli kapsamında 18/03/2022 günü 7.400,00-TL; 26/04/2022 günü 1.332,00-TL olmak üzere 8.732,00TL ödeme yapıldığı; değer kaybı kapsamında ise 17.07.2023 günü 3.651,00TL ödeme yapıldığı belirtilmektedir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler... tarafından 27/02/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle; 5.1. ...plakalı araç sürücüsü... şerit izleme kuralına uymadığı için ( KTK 56/A) kazanın oluşmasında etken olduğu, Park halindeki ... plakalı araç sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın meydana gelmesinde ETKEN OLMADIĞI değerlendirilmiş ise de; davacı ve davalı vekillerinin dilekçeleri, trafik kazası tespit tutanağı, eksper raporu, hasar fotoğrafları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu kaza nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu, oluşan hasarın tutanakta belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği, hasarın kaza ile uyumlu olduğu, Dava konusu 04.03.2022 tarihli kaza günü itibarıyla dava konusu araçtaki gerçek hasar toplam bedelinin KDV dâhil 14.692,36TL olduğu, Kaza günü itibarıyla aracın hasarsız haliyle değerinin 140.000TL değerinde olabileceği, araçtaki hasar bedelinin araç değerine oranının e 10 olduğu, Yargıtay hükümlerine göre davaya konu aracın perte ayrılamayacağı, onarımın ekonomik olacağı, Davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın | adet kazaya karıştığı, ağır hasar kaydının olmadığı, dava konusu kaza nedeniyle sol arka çamurluğun değer kaybına neden olduğu, bu parçaya dava konusu kazadan önce herhangi bir işlem yapılmadığı, dolayısıyla sol arka çamurluk için davaya konu kaza nedeniyle değer kaybı talep edilebileceği, Dava konusu aracın kaza günü itibarıyla onarılmış haliyle 135.000TL piyasa rayiç bedelinde olabileceği, bu itibarla; Değer kaybı — Hasarsız Araç Değeri — Onarılmış haliyle araç değeri Değer Kaybı — 140.000TL — 135.000TL — 5.000TL olabileceği, Bakiye Değer Kaybı Alacağı Davalı sigorta şirketinin değer kaybı kapsamında davacı tarafa 17.07.2023.günü 3.651,00TL ödeme yaptığı, bu ödemenin davacının değer kaybı alacağını karşılamadığı, bakiye değer kaybı alacağının; 5.000TL — 3.651TL — 1.349,00TL olduğu, Bakiye Hasar Bedeli Alacağı Davalı Sigorta şirketinin davacıya hasar tazminatı kapsamında 8.732,00TL ödeme yaptığı, bu ödemenin davacı aracında oluşan gerçek hasar bedelini karşılamadığı, bakiye hasar bedelinin (14.692,36TL — 8.732,00TL) — 5.960,36TL olduğu, Araç İkame Bedeli Davaya konu araçta oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürenin 7 gün olabileceği, aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi Mart 2022 dönem itibarıyla 350,00TL olabileceği, dolayısıyla araç ikame toplam bedelinin 350,00x7 — 2.450TL olabileceği, Ekspertiz Ücreti Dosyada ekspertiz ücreti kapsamında herhangi bir fatura vs belgenin olmadığı, bu nedenle değerlendirme yapılamadığı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Islah: Davacı vekili 26/06/2025 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, davacı aracında meydana gelen bakiye değer kaybı ve bakiye hasar bedelinin karşı taraf araç maliki ve ZMMS sigortacısından ve araç mahrumiyet bedelinin karşı taraf araç malikinden tahsili istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davaya konu trafik kazasının,
04.03.2022 tarihinde saat:19.00 sıralarında İzmir Buca 672 Sokak üzerinde seyir halinde
olan ... sevk ve idaresindeki ... kamyonetin sağ yan kısımları ile
sağında park halinde bulunan ...plakalı aracın sol arka köşe kısımlarına çarpması
sonucu meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Kusur yönünden yapılan değerlendirmede, kazanın Oluşu ve İhlaller Bakımından;... plakalı araç sürücüsü ...şerit izleme kuralına uymadığı
için ( KTK 56/A) kazanın oluşmasında ETKEN OLDUĞU, Park halindeki ... plakalı araç sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın meydana gelmesinde ETKEN OLMADIĞI değerlendirilmiştir,
Davaya konu kaza nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu, oluşan hasarın tutanakta belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği, hasarın kaza ile uyumlu olduğu,
Dava konusu 04.03.2022 tarihli kaza günü itibarıyla dava konusu araçtaki gerçek hasar
toplam bedelinin KDV dâhil 14.692,36TL olduğu,Kaza günü itibarıyla aracın hasarsız haliyle değerinin 140.000TL değerinde olabileceği,
araçtaki hasar bedelinin araç değerine oranının % 10 olduğu, Yargıtay hükümlerine göre da-
vaya konu aracın perte ayrılamayacağı, onarımın ekonomik olacağı, Davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın 1 adet kazaya karıştığı, ağır hasar kaydının olmadığı, dava konusu kaza nedeniyle sol arka çamurluğun değer kaybına neden olduğu,
bu parçaya dava konusu kazadan önce herhangi bir işlem yapılmadığı, dolayısıyla sol arka
çamurluk için davaya konu kaza nedeniyle değer kaybı talep edilebileceği,
Dava konusu aracın kaza günü itibarıyla onarılmış haliyle 135.000TL piyasa rayiç bede-
linde olabileceği, bu itibarla;
Değer kaybı = Hasarsız Araç Değeri – Onarılmış haliyle araç değeri
Değer Kaybı = 140.000TL – 135.000TL = 5.000TL olabileceği, Bakiye Değer Kaybı AlacağınındDavalı sigorta şirketinin değer kaybı kapsamında davacı tarafa 17.07.2023.günü
3.651,00TL düşüldüğünde 5.000TL – 3.651TL = 1.349,00TL olduğu, Bakiye Hasar Bedeli Alacağı Davalı Sigorta şirketinin davacıya hasar tazminatı kapsamında 8.732,00TL ödeme yaptığı, bu ödemenin davacı aracında oluşan gerçek hasar bedelini karşılamadığı, bakiye hasar bedelinin (14.692,36TL – 8.732,00TL) = 5.960,36TL olduğu, Araç İkame Bedelinin Davaya konu araçta oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürenin 7 gün olabileceği,
aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi Mart 2022 dönem itibarıyla 350,00TL olabileceği, dolayısıyla araç ikame toplam bedelinin 350,00x7 = 2.450TL olduğu,mütalaa edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, zorunlu mali sorumluluk sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Davalılar ...işleten ve sürücü sıfatıyla sorumlu olacaklardır.
Davalı ...Sigorta A.Ş. İse kazaya karışan karşı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla, bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve davalı işleten de “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" hükmü gereği sorumlu olacaktır.
İkame araç- araç mahrumiyetine ilişkin;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar Sayılı ilamda "...davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan, bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir rapor almak suretiyle davacının mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetli değildir..."kararı mevcuttur.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesi'nin...Esas, ... Karar sayılı ilamında "Davada talep edilen ikame araç bedeli araç mahrumiyet gideri olup, yargıtay emsal içtihatlarında araç hasarının onarımı için gerekli makul tamir süresi ve serbest piyasa koşullarına göre ikame araç için ödenmesi gereken günlük kira bedelinin ne olacağı gözetilerek, ikame araç (araç mahrumiyeti) hesabı yapılacağı ve belge sunma zorunluluğu bulunmadığı kabul edilmektedir. İstinaf eden davalı vekilinin istinaf sebeblerinde ileri sürdüğü emsal olduğu iddia edilen içtihatlar ise mesleki veya ticari amaç için işletilen araçlardan, tamir süresince mahrum kalınması nedeniyle kazanç kaybının tahsili istendiği hallerde uygulanmaktadır..." hükmü bulunmaktadır.
Eldeki davada, davalı sigortalısı bulunan araç sürücüsünün tam kusurlu olması nedeniyle, davacıya ait araçta oluşan bakiye değer kaybı bedeli1349,00-TL'den ve bakiye hasar bedeli 5.960,36-TL'den davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitiyle sorumlu olduğu ve Araç Mahrumiyeti bedelinin ise 2.450,00-TL olabileceği ve davalı işleten ve sürücünün bu bedel yönünden sorumlu olduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş sigortanın hasar ve değer kaybı yönünden yaptığı kısmi ödeme tarihleri dikkate alınarak (hasar ödemesi18/3/2022 7400 TL değer kaybı ödemesi 17/07/2023 tarihinde 3651,00 TL temerrüt tarihlerinde esas alnımıştır) temerrüde düştüğünün kabulü ile, diğer davalıların haksız fiil tarihinde temerrüde düştüğü ve davalıya ait aracın ticari nitelikte olduğu gözetilerek, ticari faiz işletilmiş, iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. Maddesi uyarınca davalıya yükletilmiş, kabul edilen tazminat miktarı ve hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca davacı yararına vekalet ücreti takdir olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
1-5.960,36-TL bakiye hasar tazminatını davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 18/03/2022 tarihinden diğer davalılar ... yönünden haksız fiil tarihi 04/03/2022 tarihinden ve
1.349,00TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 17/07/2023'den, diğer davalılar ...yönünden haksız fiil tarihi 04/03/2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-ikame araç tazminatı olarak 2.450-TL nin haksız fiil tarihi 04/03/2022 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılar Ahmet Yerlikaya ve Memet Nuri Bingöl'den tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 666,66-TL harçtan peşin alınan ve ıslah ile tamamlanan 589,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 77,06-TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş. Bu tutarın 57,71-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 9.759,36-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş. Bu tutarın 7.309,36-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin davalılardan (davalı ...Sigorta A.Ş. Bu tutarın 2.336,75-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Davacının yapmış olduğu 427,60-TL dava açma ilk gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 426,00-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 7.853,60-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve ıslah ile tamamlanan 589,60-TL harç ile birlikte toplam 8.443,20-TL'nin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş. Bu tutarın 6.323,61-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
17/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim...
¸e-imzalıdır