T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/222 Esas
KARAR NO : 2025/449
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/03/2024
KARAR TARİHİ: 21/05/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19/03/2022 tarihinde davacıya ait...plakalı araca, ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, değer kaybı ekspertiz raporunda davaya konu araçta meydana gelen değer kaybının 14.000,00 TL olduğu kanaatine varıldığını, ekspertiz hizmet raporu hizmet bedeli için ekspere 540,00 TL ödendiğini, değer kaybını talep ettiklerini, aracın kaza tarihini kapsar şekilde... poliçe numarası ile Türk ... Sigorta A.Ş.'nin teminatı kapsamında sorumlu olduğunu, 24/11/2023 tarihinde yazılı başvuruya istinaden davacının uğradığı zararın giderilmesine yönelik sigorta şirketince bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk kurumuna başvurduklarını, anlaşma sağlanamadığını, değer kaybı zararının tespiti için ekspere 540,00 TL hizmet bedeli ödendiğini, değer kaybı tazminatının ve değer kaybı eksper hizmet bedelinin davalı Türk ... Sigorta A.Ş'den teminat limitleri dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, Türk... Sigorta A.Ş' den ... poliçe numaralı kazaya ait hasar dosyası celbine, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile arabuluculuk vekalet ücretinin kabulüne ve davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından.... hesabına 06.12.2023 tarihinde 8.168,62TL, ...hesabına 06.07.2022 tarihinde 5.025,64-TL, tedarikçi firmaya 22.07.2022 tarihinde 206,48-TL, 1.918,95-TL ve 46,93 TL ödeme yapıldığını, davacının başka hak ve alacağı kalmadığını,04.12.2021 sonrası poliçelere ait hesaplama-kaza tarihi, kasko değeri ve değer kaybına konu parça/işçiliklerin toplamı baz alınarak sonuçlandırıldığını, davalı şirketin eksper raporuna göre davacıya değer kaybı ödemesini yaptığını, sorumluluğunu yerine getirdiğini, bakiye alacak çıkması halinde yapılan ödemenin mükerrer ödeme olmaması sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına ödemenin faiziyle birlikte tenzil edilmesini talep ettiklerini, Kusur oranı tespiti için dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiğini, davalı şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, değer kaybı iddiasının genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davalı şirketin eksper ücreti bakımından sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin temerrüt tarihinin esaslara uygun olarak belirlenmesi gerektiğini, ticari / temerrüt/ avans faizi talep edilemeyeceğini, Usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmektedir.
KANITLAR:
Türkiye Noterler Birliğinden araçlara ait kayıtlar dosya arasına alınmıştır.
Davalı Sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden tramer kayıtları dosyaya celp edilmiştir.
Bilirkişiler Otomotiv Uzmanı ...ve Adli Trafik Uzmanı ... 01.08.2024 tarihli raporlarında özetle ; Davaya konu kaza nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu, oluşan hasarın tutanakta belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği; hasar gören kısımların, hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu, Dava konusu 19.03.2022 tarihli kaza günü itibarıyla araçta oluşan gerçek hasar toplam onarım bedelinin KDV dâhil 9.439,66TL, KDV hariç 7.999,71TL olduğu, Hasar onarım bedelinin araç bedeline oranının %4 olması nedeniyle aracın perte ayrılamayacağı, onarımın daha ekonomik olacağı, Araç perte ayrılmadığı için sovtaj bedelinin tespit etmenin söz konusu olmayacağı, Davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın dosyadaki belgelere göre bir (1) adet kazaya karıştığı, ağır hasar kaydının olmadığı, dava konusu kaza nedeniyle değer kaybına neden olan parçaların daha önceden herhangi bir işleme tabi tutulmadığı, bu nedenle söz konusu bu parçalardan dolayı değer kaybı talep edilebileceği, Davaya konu kaza nedeniyle dava konusu araçta değer kaybında esas alınacak parçaların sol arka çamurluk ile arka panel onarım ve boya işlemleri olduğu, bu işlemler nedeniyle 8.500,00TL değer kaybı oluşabileceği, Davaya konu aracın hasar dosyası kapsamında davalı sigorta şirketinin; 06.12.2023 tarihinde Selvinaz Kamer'e 8.168,62TL, 06.07.2022 tarihinde ... 5.025,64TL,22.07.2022 tarihinde ... Oto'ya 1.984,95TL, 22.07.2022 tarihinde... Otomotiv'e 46,93TL, 22.07.2022 tarihinde ... Otomotiv'e 206,48TL olmak üzere toplam olarak 15.432,62TL Ödenen bu bedelin değer kaybı / hasar bedeli ödemesini karşılamadığı, bakiye hasar bedeli / değer kaybı tazminat bedelinin; Bakiye bedel =(Değer kaybı + hasar bedeli) - Ödenen Bedel Bakiye Bedel =(8.500,00 + 9.439,66)- 15.432,62 =2.507,04TL olduğu, Aracın onarımı için tamirde geçen sürenin 7 gün, kaza zamanı itibarıyla konu aracın günlük ikame bedelinin 400TL, ikame araç toplam bedelinin 7x400 =2.800TL olabileceği, Dosyadaki 16.11.2023 tarihli ...no.lu ...adına düzenlenen faturada göri üzere değer kaybı ekspertiz raporunun hazırlanması için KDV dahil toplam 540,00TL bedel ödendiği, bu bedelin makul ve kabul edilebilir bir bedel olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından 09.12.2024 tarihli ek raporda özetle; Davacı ve davalı vekillerinin dilekçeleri, trafik kazası tespit tutanağı, eksper raporları, hasar fotoğrafları, dekontlar ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu kaza nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu, oluşan hasarın tutanakta belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği; hasar gören kısımların, hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu, Davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın dosyadaki belgelere göre bir (1) adet kazaya karıştığı, ağır hasar kaydının olmadığı, dava konusu kaza nedeniyle değer kaybına neden olan parçaların daha önceden herhangi bir işleme tabi tutulmadığı, bu nedenle söz konusu bu parçalardan dolayı değer kaybı talep edilebileceği, Davaya konu kaza nedeniyle dava konusu araçta değer kaybında esas alınacak parçaların sol arka çamurluk ile arka panel onarım ve boya işlemleri olduğu, bu işlemler nedeniyle 8.500,00TL değer kaybı oluşabileceği, Davaya konu kazada nedeniyle oluşan değer kaybı kapsamında davalı sigorta şirketinin 06.12.2023 tarihinde Selvinaz Kamer'e 8.168,62TL ödeme yaptığı, bu ödemenin araçta oluşan değer kaybını karşılamadığı, bakiye değer kaybı tazminatı bedelinin 331,38TL olduğu, Davaya konu araçta oluşan hasar bedelinin dava konusu olmadığı, ancak değer kaybı tazminatını belirlemek için gerekli olduğu, kök raporda sehven değer kaybı ile birlikte ele alındığı, bu nedenle hasar bedeli ile ödeme miktarının buraya alınmadığı tespit edilmiştir.
GEREKÇE :
Dava; davacı aracında meydana gelen değer kaybı bedeli ve ekspertiz ücreti zararının karşı taraf araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ... E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve... E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve ... E., ...K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin ...esas, ... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;19/03/2022 tarihinde davacıya ait... plakalı araca,... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığı, Davaya konu kazada nedeniyle oluşan değer kaybı kapsamında davalı sigorta şirketinin 06.12.2023 tarihinde 8.168,62 L ödeme yaptığı, bu ödemenin araçta oluşan değer kaybını karşılamadığı, bakiye değer kaybı tazminatı bedelinin 331,38TL olduğu, değer kaybından geriye kalan bedelin davacıya ödenmesinden davalı sigortanın sorumlu olduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) ekspertiz masraflarının da anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, kazaya neden olan aracın hususi araç olması nedeniyle yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE;
1-331,38 TL değer kaybı zararının temerrüt tarihi olan 06/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine,
2-540,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 427,60TL peşin harç 3,96 tamamlama harcı olmak üzere toplam 431,56 TL harcın mahsubu ile bakiye 183,84 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak Hazine’ ye gelir kaydına.
4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 3,96 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 859,16 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Davacı tarafından yapılan 249,00 TL tebligat ve posta gideri ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti 540,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 6.789,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 331,38 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
8-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
21/05/2025
Katip...
Hakim ...