T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/256 Esas
KARAR NO : 2025/573
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/03/2024
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı idare tarafından, 10.09.2021 tarihli kaza sonucu doğan alacağın tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyası ile davalı borçlular hakkında ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığını, Davalıların borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz ettiklerini ve bunun sonucunda icra takibinin durduğunu, ancak davalıların söz konusu takibe itirazının, açıklanan sebeplerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan itirazın iptaline karar verilmesi gerektiğini, davacı idareye ait sürücü ...idaresindeki ... plakalı otobüs ile Bornova Metro otobüs durakları hareket merkezinden Üniversite Caddesi istikametine yeşil ışıkta dönüş yapacağı sırada, Bornova Metro Otobüs durakları Hareket merkezinden aynı noktada çıkış yapan Davalı ... maliki olduğu ve... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ...poliçe no. ile sigortalanmış...plakalı araç davacı idareye ait ...plakalı araca kusurlu olarak çarparak olay yerini terk ettiğini, kaza sonucunda davacı idareye ait ... plakalı otobüsün sol bölümünde hasar meydana geldiğini, söz konusu kazanın gerçekleşmesinde ve davacı idarenin aracının uğradığı zararda...plakalı araç asli ve tam kusurlu olduğunu, nitekim deliller arasında sunulan Kaza Tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere davalı ... Kerkütlü'nün maliki olduğu aracın kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere davalı sürücünün kaza mahallinde otobüsler hariç başka araçların girişinin yasak olmasına rağmen giriş yaparak davacı idareye ait otobüse çarptınığı ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-c maddesini ihlal ederek dava konusu kazanın meydana gelmesine ve davacı idarenin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, davacı idarenin aracına hasar veren...plakalı aracın tescil kaydından;... Marka olduğu ve malikinin... 'nün TC sine kayıtlı olduğunun tespit edildiğini, kaza sonucu davacı idare aracında, ESHOT Genel Müdürlüğü Hasar Tespit cetvelinde belirtildiği üzere 3.462,30 TL hasar bedeli ve 274,67 TL servis dışı kalma ücreti olmak üzere toplam 3.736,97 TL zarar meydana geldiğini, kaza sonucu davacı idare aracı 40 dakika servis dışı kaldığını, servis dışı kalma ücretinin İzmir Büyükşehir Belediyesi 14/08/2020 tarihli, 05.631 karar nolu Meclis Kararı ile belirlenmiş olduğunu, olup, 1 saatlik oto tahsis ve servis dışı kalma ücretinin 412,00 TL' olduğunu, Otobüs tahsis bedeline ilişkin düzenleme delil listesi ekinde mevcut bulunduğunu, söz konusu karar uyarınca; 40 dakikalık servis dışı kalma bedeli olan 274,67 TL ve 3.462,30 TL hasar bedeli olmak üzere davacı İdarenin toplam 3.736,97 TL zarara uğradığını, davalı borçlular hakkında İcra Takibi başlatılmadan önce davacı idare tarafından davalılara 14.12.2022 tarihli ihtar mektubu, kazaya ilişkin evraklar ve faturanın gönderildiğini, söz konusu evrakların davalı... Sigorta Anonim Şirketi ve diğer davalı...ye 16.12.2022 “de tebliğ edilmiş ise de davacı idare zararının karşılanmadığını, Bu nedenle; davalılardan alacakları bulunduğundan borçlular aleyhine icra takibine girişilmesi zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle 3.462,30 TL hasar bedeli ve 274,67 TL servis dışı kalma ücretinin tahsili amacıyla İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası üzerinden... Sigorta Anonim Şirketi ve ... aleyhinde icra takibi başlatıldığını, davalı... Kerkütlü”'nün maliki olduğu ve... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde ... nolu sigorta poliçesi ile sigortalanmış olan... plakalı araç dava konusu kazaya sebep olduğunu, davalıların Karayolları Trafik Kanunu uyarınca davacı idareye ait aracın uğradığı zarardan sorumluluğu bulunduğunu,..ye ait... plakalı aracın sebep olduğu dava konusu kaza nedeniyle davacı idarenin uğradığı zarardan davalı ... Sigorta Anonim Şirketi ile diğer davalı ...müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin servis dışı kalma bedelinden sorumluluğunun bulunmadığı (eş deyişle sigorta şirketi yönünden sorumluluğun hasar bedeli ve ferileri olduğu) ödeme emrinde belirtildiğini, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalinden kaynaklı ticari uyuşmazlığın çözümü için İzmir Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali ile takibin devamına, borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine, yargılama gideriyle vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı ...sigorta A.Ş Vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarında söz konusu dava kapsamında hasarın meydana geldiği olayın 10/09/2021 tarihinde gerçekleştiğini, kaza tarihi üzerinden 2 yıldan fazla bir zaman geçtiğini, bu hususla birlikte huzurdaki uyuşmazlık kapsamında olay tarihi ile dava ikame edilmesine kadar ki süreç içerisinde zamanaşımının kesilmesi gibi bir durumda söz olmadığını, zamanaşımı kesen sebeplerin hiçbirinin gerçekleşmeden 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle doğrudan reddine karar verilmesini talep ederek esasa ilişkin beyanlarında; davacı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, Kazaya karışan... plaka sayılı aracın davacı şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, davacı şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000,00-TL' olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, huzurdaki uyuşmazlıkta, sigortalının kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu tevsik eden herhangi bir bilgi ve belge mevcut olmadığını, olay incelendiğinde sigortalının kusurunun bulunmadığının müşahede edildiğini, bu nedenle karşı yana herhangi bir hasar tazminatı ödenmemesi gerektiğinin izahtan vareste olduğunu, kusura ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dosyanın kusur bilirkişisine tevdi edilmesine karar verilmesini, hasar tazminatı talebine ilişkin ; öncelikle, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konunun kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla somut uyuşmazlıkta, dosyaya ödeme ve onarıma ilişkin de herhangi bir fatura sunulmadığını, belgelerin dosyaya sunulmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla araç hasarı talebine ilişkin karşı yanın kendilerinin yokluğunda aldırmış olduğu tespit raporu veya faturalar varsa bunun kabulünün mümkün olmadığını, fahiş hesaplamanın yer aldığı, herhangi bir amortismanın mahsup edilmediği ve iskonto uygulanmadan hesaplamanın yapıldığı raporun faturanın hükme esas alınmaması gerektiğini, servis dışında kalma ücreti gibi dolaylı zarar talepleri yönünden beyanlarında; 2918 sayılı ktk’nın 92. maddesi uyarınca gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması, ikame araç, otopark ücreti ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararların teminat dışı kaldığını, tüm bu nedenlerle, kiralama bedeli, çekici masrafı, yurt dışı ceza bedeli gibi dolaylı zararlardan kaynaklı taleplerin doğrudan reddine karar verilmesini sonuç olarak zamanaşımına uğramış davanın reddine, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının zararı için sorumlularından ödeme alıp almadığının sorulmasına, Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, Talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından 10.09.2021 tarihli kazanın aslı çarpıtılarak, haklarında alacağın tahsili amacıyla izmir 6. icra müdürlüğünün ... e. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, haksız icra takibine karşı itirazda bulunduklarını, davacı idare tarafından borca esas kaza anlatımının tamamiyle hatalı olduğunu ve tek yanlı ifadeyle tutulmuş olan kaza tespit tutanağına dayandığını söz konusu kazada araca arkadan çarpan ilgili ...plakalı aracın olduğunu, seyir halinde dahi değilken söz konusu toplu taşıma aracının aracına arkadan çarptığını, davacı idare tarafından açıkça yasalara aykırı tutanaklarla haklı çıkmaya çalışıldığını ve neticesinde mağdur edildiklerini, açıkça suçlu olan eshot şoförü olduğu için eshot genel müdürlüğü tarafından dosyaya hiç bir görüntü kaydı sunulmadığını, hem eshot araçlarının içerisinde hem de metro otobüs durakları merkezinin çevresinde birden fazla kayıt alan kamera bulunduğunu, kazaya karışan eshot” un iç ve varsa dış kayıtlarının tespitini ve dosyaya sunulmasını, söz konusu kaza krokisi gerçek dışı beyanla ve tek taraflı anlatımla tutulduğunu, kendilerine ait aracın sözde vurduğu yere ilişkin krokiye ... plakalı aracının dahi çizilmediğini, kendisi kaza yerinden ayrılmadığı halde kaçmış gibi gösterildiğini, olayın üniversite caddesinden tek yön istikamette seyir halindeyken arkadan gelen ambulansa yol vermesi nedeniyle yaşandığını, ambulansa yol vermek için üniversite caddesinden tek yönün soluna yanaştıklarında metro otobüs duraklarının merkezinden çıkan... plakalı toplu taşıma aracının dönüşü esnasında, ambulansa yol verdiği ve trafiğin durduğunu görmesine rağmen, dönüşünü tam tur tamamlayarak aracına arka sağına eshot” un ön solundan vurulduğunu, kaza anlatımının mantık hatalarıyla dolu olduğunu kendisinin 14 yıllık şoför olarak tek yön yolda sağa dönmesinin mümkün olmadığı için eshotun solundan vurabilmemin ihtimali dahi söz konusu olmadığını, kaza sonrasında, eşinin araçtan indiğini, hatalı olan şoför...'ün araçtan inmediğini, eşinin aracın arka tamponunda hafif sürtme ve ezilmeyi gördüğünü, eshot şoförünün ise eşine bir şey yok diyerek el kol hareketi yaptığını, yoğun trafik nedeniyle eshot şoförünün inmeme iradesini göstermesinin ardından hem biz hem eshot aracı neredeyse aynı anda denilebilecek kısa bir zaman dilimi içerisinde, kaza yerinden ayrıldıklarını, kendisinin ilgili yasak noktasından giriş çıkış yapmasının söz konusu olmadığını, ambulansın geçtiğini görmesine rağmen trafiğin akışını beklemeden dönüş yapan eshot sürücüsünün kazaya neden olduğu yerin lambalar değil, ekte gerçek kazanın olduğu yeri gösteren kırmızı nokta olduğunu, ilgili aracın şoförünün alpdoğan yanıkın dönüşü yaptıktan sonrasında, aracıyla ambulansa yol verdiği sırada arkadan aracına vurduğunu, davacı idarenin haksız ve dayanağı hukuka aykırı beyanlarla işbu davayı açtıklarını, idare tarafından sunulan evrakların asıl suçlu olan eshot şoförünü aklama amaçlı olarak hayatın olağan akışına ve gerçeğe aykırı düzenlendiğini, ve bu nedenle delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, sonuç olarak davacı idarenin tek yanlı yaptırdığı işlemlerle mağdur edildiğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Davalı Sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden tramer kayıtları dosyaya celp edilmiştir.
İzmir ... İcra Dairesinin...Esas sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına celp edilmiş, dosyada borçlunun ..., Sigorta AŞ., alacaklının Eshot Genel Müdürlüğü, borcun davacı araçta meydana gelen zarara ilişkin 3.736,97 TL asıl alacak, 518,77 TL işlemiş faiz, 41,00 TL posta gideri, 4.296,74 TL toplam alacaktan oluşan zarar bedeli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Davacı tanığı...beyanında; Kaza 2021 Eylül ayında gerçekleşti, ben bu tarihte davacı bünyesinde şoför olarak çalışmaktaydım, Borova Metro çıkışında ışıklarda beklerken solumda bahsedilen araç vardı, davalıya ait araç ta benimle aynı güzergahta ama aslında ters yöndeydi, trafik akışını benim otobüsten dolayı göremediği için ileri geri manevra yapıp benim araca sol tekerlek etrafından çarptı, onun arka sağ tampon kısmı vurdu, vurduktan sonra 1-2 metre ileriye arabayı aldı aracını kontrol etti ve benim bulunduğum aracın yanına gelerek hakarette bulundu, davalı taraf aracına binip olay yerinden uzaklaştı, benim beklediğim yerde "belediye otobüsü hariç girilmez" şeklinde levha vardı" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... beyanında: 'Davalı ... benim eşim olur, 2021 tarihinde gerçekleşen kazada eşimle birlikte Bornova Metro İstasyonundan Hastane istikametine gitmekte idik, aracı ben kullanıyordum, arkamızdan ambulans geldiğini farkettik yolun sol tarafında idik, ambulansa yol vermek için fermuar yöntemi ile sola doğru hamle yaptık, otobüs istasyonunun çıkışına denk geldik araç çalışır halde idi, ambulans geçtikten sonra tekrar yola dönmek için uygun anı beklerken istasyondan çıkmakta olan otobüs bize sağ arka taraftan çarptı, araçtan indim, otobüsün şoförü yerinden kalkmadı, araçtan inmedi, otobüsün camı açıktı, kolunu da pencereden dışarıya koymuş vaziyette idi, Ne yapıyorsun? diye sorduğumda. Orada durmasaydın dedi. Ambulansa yol vermek için durduk dedim, kendisi de bana yapacak bir şey yok dedi, otobüs doluydu, içinde insanlar vardı, arabaya baktığımda sadece otobüsün kırmızı boyası bizim araca geçmişti her hangi kırık ve göçük yoktu, fotoğraf çekmiştik ancak eski telefonlarımızda kaldı, kayda değer bir hasar olmadığı için ve arkadan çarpılan araç bizim araç olduğu için olayın üzerinde durmadık, otobüste insanların bulunması ve araçta da ciddi bir hasar olmaması nedeni ile arabamıza binip yola devam ettik" demek sureti ile beyanda bulunmuştur.
Bilirkişiler Trafik Uzmanı Tahir... ve Makine Mühendisi... 05.03.2025 Tarihli raporlarında özetle; Zıt beyan sonucunda hangi sürücünün kural ihlalli yaptığı hususu 2 (iki) şekil olarak tarafımdan değerlendirilerek kanaat edilmiş olup takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğu. 1. Şekil Alternatifli kusur dağılımını yapılarak, 2. Şekil ise Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin benzer bir kararı Her 2 (İki) durumun değerlendirilmesi Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu,1.Şekil Alternatifli kusur dağılımını yapılarak, (Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu)
1.DURUMDA: Olayın, Davalı taraf sürücüsü ..., trafik kazası tespit tutanağında belirtildiği gibi girilmenin vasak olduğu otobüs hareket merkezine girmesi sonucu kazaya sebebiyet vermesinin Sayın Mahkemece anlaşılması veya kabulü halinde; Davalının maliki olduğu aracın sürücüsü olduğunu beyan eden dava dışı ... (...) yukarıda kanaat imünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, 2918 sayılı KTK.nın 47/1-c (Karayollarından faydalananlar, Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar.) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu; Davacı kurumun maliki olduğu aracı kullanan dava dışı sürücü... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumunda etken olmadığı,
2. DURUMDA: Olayın, Davacı taraf sürücüsü ... otobüs hareket merkezinden çıkarken cadde üzerinde ambülansa yol vermek için sol şeritte duran davalı aracına çarpması sonucu kazaya sebebiyet vermesinin Sayın Mahkemece anlaşılması veya kabulü halinde; Davacı kurumun maliki olduğu aracı kullanan dava dışı sürücü ... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, 2918 sayılı KTK.nın 53/1-b (Sola dönüş kuralına riayet etmemek.) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu; Davalının maliki olduğu aracın sürücüsü olduğunu beyan eden dava dışı... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumunda etken olmadığı
Hasar Yönünden Varılan Kanaat;... plakalı ... marka Belediye Otobüsünde meydana gelen toplam hasarın kaza tarihi itibari ile kdv dahil 3.462,30 TL olduğu;... plakalı aracın kazanç kaybının 274.67 TL olduğu; hasarın kaza ile uyumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE :
Dava, davacı aracında meydana gelen hasar bedelinin davalılardan, servis dışı kalma bedelinin davalı gerçek kişiden tahsili için açılan itirazın iptali davasıdır.
İtirazın iptali davası, borçlunun itirazına uğramış olan alacak için, takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı açılan alacak davası ile aynı mahiyette bir eda davası türüdür. Davacının, itirazın iptali davasına konu icra takibindeki talep miktarını aşmamak kaydıyla, ıslah yolu ile talebini artırması mümkündür. İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca itirazın iptali davasının, borçlunun itirazının alacaklıya tebliği tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekmektedir. İtirazın iptali davası için geçerli olan ve itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması kuralı ıslah için de geçerlidir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde... E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve... E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve ... E., ... K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı, ...esas,... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Davacı idareye ait sürücü ...'ın idaresindeki... plakalı otobüs ile Bornova Metro otobüs durakları hareket merkezinden üniversite caddesi istikametinde iken Bornova Metro Otobüs durakları Hareket merkezinden aynı noktada çıkış yapan Davalı ...'nün maliki olduğu ve ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından...poliçe numaralı ile sigortalanmış ...plakalı aracın davacı idareye ait ... plakalı araca çarptığını, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre tarafların kusurlarının tespit edilemediği ve ihtimalli rapor tanzim edildiği, dinlenen tanık anlatımları ile de kusurlu hareketin öncelikle hangi taraftan kaynaklandığının anlaşılmadığı bu nedenle de iki tarafın da eşit kusurlu sayılmasının gerektiği, ... plakalı ...marka Belediye Otobüsünde meydana gelen toplam hasarın kaza tarihi itibari ile KDV dahil 3.462,30 TL olduğu, ...plakalı aracın kazanç kaybının 274.67 TL olduğu, hasarın kaza ile uyumlu olduğu, davalı işletenin KTK Hükümleri uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin itirazın iptali istemine ilişkin talebinin eşit kusurlu sayılması nedeniyle kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının 1.868,48 TL asıl alacak, 259,38 TL işlemiş faiz, 20,05 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.147,91 TL borca ilişkin İTİRAZIN İPTALİ ile takip talebindeki koşullarda TAKİBİN DEVAMINA,
2-Alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan ( 2.147,91 TL) alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL nispi harçtan, peşin alınan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazine’ ye gelir kaydına.
5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin harç olmak üzere toplam 855,20TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 546,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 7.546,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.773,00-TL'lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre 1.600,00 TL'lik kısmının davacıdan 1.600,00 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 2.147,91 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
10-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 2.147,91TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılara eşit bir şekilde verilmesine
11-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/06/2025
Katip...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza